Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 9.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 176
Fizik Dersi 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 176 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1-1Kaldırma kuvveti ile yer değiştiren sıvının ağırlığı ilişkisine dair birinci hipotez
Çözüm Yolu
Hipotez örneğidir; öğrenci kendi ifadesiyle yazabilir.
- Hipotezde ilişkilendirilecek iki değişkeni belirle: kaldırma kuvveti ve yer değiştiren sıvının ağırlığı.
- İki değişkenin birlikte nasıl değişeceğine dair tahmini seç (artarsa artar gibi).
- Tahminini deneyle sınanabilecek, tek cümlelik bir ifade olarak yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Yer değiştiren sıvının ağırlığı azaldıkça kaldırma kuvveti de azalır. (Aynı doğru orantıyı ters yönden ifade ettiği için geçerlidir.) · Cisim daha fazla sıvıyı yerinden ettikçe ona etki eden kaldırma kuvveti büyür. (Yer değiştiren sıvı miktarı ile kaldırma kuvveti arasında artış ilişkisi kurduğu için geçerlidir.)
- Hipotezi soru biçiminde yazmak — hipotez sınanabilir bir tahmin cümlesidir.
- Cümlede iki değişkenden birini unutmak — hipotez iki değişken arasındaki ilişkiyi göstermelidir.
Kendini kontrol et: Yazdığım cümle bir deneyle doğrulanabilir ya da yanlışlanabilir mi?
1-2Kaldırma kuvveti ile yer değiştiren sıvının ağırlığı ilişkisine dair ikinci hipotez
Çözüm Yolu
Hipotez örneğidir; öğrenci kendi ifadesiyle yazabilir.
- Birinci hipotezden farklı bir ilişki biçimi düşün: yalnız artış değil, eşitlik de olabilir.
- Kaldırma kuvvetini yer değiştiren sıvının ağırlığıyla karşılaştıran bir tahmin seç.
- Tahmini sınanabilir, tek cümlelik bir ifade olarak yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Kaldırma kuvveti, yer değiştiren sıvının ağırlığından bağımsızdır. (Deneyle yanlışlanacak bir karşıt hipotez olarak kurulduğunda geçerlidir.) · Kaldırma kuvveti, yer değiştiren sıvının ağırlığıyla doğru orantılıdır. (İki nicelik arasında orantı ilişkisi tahmin ettiği için geçerlidir.)
- İkinci hipotezi birincinin aynısı olarak yazmak — iki hipotez farklı ilişkileri sınamalıdır.
- Kaldırma kuvvetini cismin kendi ağırlığına her durumda eşit saymak — bu yalnız yüzen cisimler için geçerlidir.
Kendini kontrol et: İkinci hipotezim birinciden farklı bir ilişkiyi mi ifade ediyor ve deneyle sınanabilir mi?
2-aCismin ağırlığı ile sıvıya batma miktarı arasındaki ilişki
Çözüm Yolu
Ağırlığı büyük cismi dengede tutmak için daha büyük kaldırma kuvveti gerekir; bu da daha çok sıvı yer değiştirmesiyle, yani daha fazla batmasıyla olur.
- 5. Etkinlik'te ağırlığı farklı cisimlerin sıvıya ne kadar battığını hatırla.
- Yüzen cisimde kaldırma kuvvetinin cismin ağırlığına eşit olduğunu belirt.
- Ağırlık arttıkça dengede kalmak için daha büyük kaldırma kuvveti gerektiğini yaz.
- Daha büyük kaldırma kuvveti daha çok sıvının yer değiştirmesiyle, yani daha fazla batmayla sağlanır.
- Ağır cismin her zaman tamamen batacağını sanmak — cisim, kaldırma kuvveti ağırlığına eşitlenene kadar batar, sonra yüzebilir.
- Batma miktarını cismin hacmiyle karıştırmak — burada önemli olan sıvının içindeki kısmın hacmidir.
Kendini kontrol et: Kâğıttaki gemi görselinde yük arttıkça geminin daha çok battığı sonucumla uyuşuyor mu?
2-bSıvının yoğunluğu ile cismin batan hacmi arasındaki ilişki
Çözüm Yolu
Yoğun sıvıda aynı ağırlığı dengelemek için daha az sıvı yer değiştirmek yeterlidir; bu yüzden cisim daha az batar.
- Aynı cismin farklı yoğunluktaki sıvılara ne kadar battığını karşılaştır.
- Yüzen cisimde kaldırma kuvvetinin her sıvıda cismin ağırlığına eşit kaldığını belirt.
- Yoğun sıvıda aynı kaldırma kuvveti için daha az sıvının yer değiştirmesinin yettiğini açıkla.
- Yoğunluk ile batan hacim arasında doğru orantı kurmak — ilişki terstir; yoğunluk artınca batan hacim azalır.
- Yoğun sıvıda kaldırma kuvvetinin arttığını söylemek — yüzen cisimde kaldırma kuvveti ağırlığa eşit kalır.
Kendini kontrol et: Tuzlu suda topun daha az battığı 9. Alıştırma gözlemi bu sonuçla uyuşuyor mu?
2-cYer çekimi ivmesi, batan hacim ve sıvının kaldırma kuvvetinin büyüklüğü üzerindeki etkisi
Çözüm Yolu
Kaldırma kuvveti F = d·V·g ile bulunur; batan hacim, sıvı yoğunluğu ve g ile doğru orantılıdır.
- Kaldırma kuvvetini etkileyen nicelikleri sırala: yer çekimi ivmesi (g), batan hacim ve sıvının yoğunluğu.
- Batan hacim arttıkça daha çok sıvının yer değiştirdiğini ve kaldırma kuvvetinin arttığını belirt.
- Sıvı yoğunluğu ve g arttıkça yer değiştiren sıvının ağırlığının, dolayısıyla kaldırma kuvvetinin arttığını yaz.
- Üç niceliğin de kaldırma kuvvetiyle doğru orantılı olduğunu sonuç olarak ifade et.
- Cismin kendi yoğunluğunu ya da toplam hacmini kaldırma kuvvetinin değişkeni saymak — belirleyici olan batan hacim ve sıvının yoğunluğudur.
- Yer çekimi ivmesinin kaldırma kuvvetini etkilemediğini düşünmek — kaldırma kuvveti bir ağırlık olduğu için g'ye bağlıdır.
Kendini kontrol et: Cevabımda üç niceliğin her birinin kaldırma kuvvetini hangi yönde etkilediğini ayrı ayrı belirttim mi?