Fizik Dersi 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 182 Cevapları

Metne göre her ikisi de kaldırma kuvvetini kullanır ve sıvı basıncına maruz kalır; fark dalış derinliği ve süresinden kaynaklanır, araştırma denizaltısı daha dayanıklı yapılmalıdır.

1. Metinde iki denizaltının dalış derinliklerini bul: turistik yaklaşık 30 m, araştırma 3.000 m.
2. Dalış sürelerini karşılaştır: turistik kısa süreli, araştırma uzun süreli ve derin dalışlar için tasarlanmıştır.
3. Ortak özellikleri yaz: ikisi de kaldırma kuvvetini kullanır ve derinlikle artan sıvı basıncının etkisinde kalır.
4. Farkın sonucunu çıkar: derine inen araştırma denizaltısı daha dayanıklı ve donanımlı yapılmalıdır.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Turistik denizaltı yolcu taşıdığı için geniş pencereli ve konforlu; araştırma denizaltısı ise küçük, sağlam gövdeli ve araştırma donanımlıdır. (Özellikler kullanım amacı ve dalış derinliğiyle ilişkilendirildiği sürece geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Çıkarımın metindeki derinlik ve süre bilgileriyle destekleniyor mu?

Sıvı basıncı derinlikle arttığından 3.000 m gibi derinliklerde gövdeye çok büyük basınç kuvveti etki eder. Gövde dayanıklı malzemeden, uygun şekilde (örneğin küresel) ve sızdırmaz yapılmazsa ezilir.

1. Sıvı basıncının derinlikle arttığını hatırla.
2. Araştırma denizaltısının 3.000 m'ye kadar indiğini, yani gövdesine çok büyük basınç kuvveti etki ettiğini belirle.
3. Bu nedenle gövdenin ezilmeyecek kadar dayanıklı malzemeden yapılması gerektiğini yaz.
4. Yüksek basınçta suyun içeri sızmaması için sızdırmazlığa önem verilmesi gerektiğini ekle.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Basıncı her yöne eşit dağıtan küresel ya da silindirik gövde biçimi kullanılmalıdır. (Gövde biçimi yüksek basınca dayanma gerekçesiyle açıklandığında geçerlidir.) · Pencereler küçük ve kalın, dayanıklı malzemeden yapılmalıdır. (Pencerelerin yüksek basınç kuvvetine dayanması gerekçesiyle açıklandığında geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Önerdiğin her özellik derinlikle artan basınç kuvvetine karşı bir önlem mi?

Tanklara su alınınca ağırlık artar ve denizaltı batar; hava verilip su boşaltılınca ortalama yoğunluk azalır, kaldırma kuvveti ağırlığa eşit veya büyük olur ve yüzer ya da askıda kalır.

1. Denizaltının batması ya da yüzmesinin ağırlık ile kaldırma kuvvetinin karşılaştırılmasına bağlı olduğunu hatırla.
2. İki denizaltıda da balast tankları bulunduğunu belirle.
3. Tanklara su alınınca ağırlığın arttığını ve denizaltının battığını yaz.
4. Tanklardaki su hava ile boşaltılınca ortalama yoğunluğun azaldığını, denizaltının yükseldiğini ya da askıda kaldığını yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: İkisi de ağırlıklarını kaldırma kuvvetine göre ayarlayarak batma, yüzme ve askıda kalma durumlarını kontrol eder. (Ağırlık ile kaldırma kuvveti arasındaki karşılaştırmaya dayandırıldığında geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Tanka su alındığında ağırlık mı, kaldırma kuvveti mi değişiyor ve denizaltı hangi yöne hareket ediyor?

3.000 m derinlikte sıvı basıncı çok yüksektir; turistik denizaltı malzemesi ezilirdi. Dayanıklı, ağır malzemeli gövde batmaya yol açar; balast ve hacim ayarıyla kaldırma kuvveti ağırlıkla dengelenir.

1. Turistik denizaltının 30 m'ye, araştırma denizaltısının 3.000 m'ye indiğini karşılaştır.
2. Basınç derinlikle arttığından 3.000 m'de gövdeye etki eden basınç kuvvetinin çok daha büyük olduğunu belirle.
3. Turistik denizaltı malzemesinin bu kuvvete dayanamayıp ezileceğini, bu yüzden çok dayanıklı malzeme gerektiğini yaz.
4. Dayanıklı malzeme ağırlığı artırdığından kaldırma kuvvetiyle dengenin buna göre ayarlanması gerektiğini ekle.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Hem dayanıklı hem hafif malzemeler (ör. titanyum) seçilerek gövde basınca dayanırken ağırlık da kaldırma kuvvetiyle dengelenebilir. (Malzeme seçimi basınç kuvveti ve kaldırma kuvveti dengesiyle birlikte gerekçelendirildiğinde geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Açıklaman hem basınç kuvvetine dayanıklılığı hem de ağırlık-kaldırma kuvveti dengesini içeriyor mu?