Ana sayfa›Kitaplar›Fizik 9. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 184
Fizik 9. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 184 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1aBalonun 1, 2 ve 3 numaralı konumlarda şeklindeki değişimin gözlemi ve gerekçesi
Çözüm Yolu
Sıvı basıncı derinlikle artar (P = h·d·g). Balona dıştan etki eden basınç arttıkça içindeki hava sıkışır ve hacim azalır.
- Şekildeki derinlikleri karşılaştır: h1 < h2 < h3; 3 numaralı konum en derindedir.
- Sıvı basıncı derinlikle artar (P = h·d·g); en büyük basınç 3 numaralı konumdadır.
- Balon esnek olduğundan artan dış basınç içindeki havayı sıkıştırır ve hacmi azalır.
- Balonun derinde büyüdüğünü sanmak — derinlik arttıkça dış basınç artar, balon sıkışır.
- Basıncın yalnız elin itme kuvvetinden geldiğini düşünmek — asıl değişimi suyun derinlikle artan basıncı yapar.
Kendini kontrol et: Hangi konumda üstteki su sütunu en yüksek? Balon orada en küçük mü?
1bBalondaki şekil değişikliğinin derin dalış yapan denizaltılarda neden gözlenmediği
Çözüm Yolu
Balon esnek olup içindeki hava dış basınçla sıkışır. Denizaltının gövdesi çok dayanıklı malzemeden yapılır ve basınç kuvvetine karşı rijit kalacak şekilde tasarlanır.
- Balonun neden şekil değiştirdiğini hatırla: esnek zarı dış basınçla kolayca sıkışır.
- Denizaltı gövdesinin çok dayanıklı, sert malzemeden yapıldığını düşün.
- Gövde büyük basınç kuvvetlerine karşı şeklini koruyacak biçimde tasarlanır.
- İçerideki hava basıncı yaşam için uygun düzeyde tutulduğundan gövde içe çökmez ve sıkışmaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Denizaltıların gövdesi çelik gibi sağlam malzemeden ve basınca dayanıklı biçimde yapıldığı için şekil değiştirmez. (Gövdenin basınca dayanıklılığı vurgulandığı sürece geçerlidir.)
- Denizaltıya derinde basınç etki etmediğini söylemek — basınç etki eder, gövde buna dayanacak şekilde yapılır.
- Denizaltının hiç esnek olmadığını tek başına yeterli saymak — gövde dayanıklılığı ve iç basıncın korunması birlikte açıklanmalı.
Kendini kontrol et: Balonla denizaltı gövdesinin malzemesini karşılaştırdın mı; hangisi basınca dayanıklı?
1cSıvılarda basınca etki eden etmenler
Çözüm Yolu
Sıvı basıncı P = h·d·g bağıntısıyla bulunur; derinlik ve yoğunluk arttıkça basınç artar. Kabın şekline ve sıvı miktarına bağlı değildir.
- Sıvı basıncı bağıntısını yaz: P = h·d·g.
- Bağıntıdaki değişkenleri belirle: h derinlik, d sıvının yoğunluğu, g yer çekimi ivmesi.
- Derinlik ve yoğunluk arttıkça basıncın arttığını açıkla.
- Kabın şekli ve sıvının miktarı bağıntıda yer almadığı için basıncı etkilemez.
- Sıvının miktarını (hacmini) etmen saymak — basınç miktara değil derinliğe bağlıdır.
- Kabın şeklini veya taban alanını etmen saymak — sıvı basıncı bunlara bağlı değildir.
Kendini kontrol et: Saydığın her etmen P = h·d·g bağıntısında yer alıyor mu?
2aDalgıçların özel elbise, dalış tüpü ve ağırlık takımı kullanma sebepleri
Çözüm Yolu
Derinlikte sıvı basıncı artar; elbise koruma sağlar, tüp havayı verir. Dalgıcın ortalama yoğunluğu sudan az olabileceğinden yüzer; ağırlıklar bunu aşarak istenen derinliğe inmeyi kolaylaştırır.
- Derine inildikçe sıvı basıncının arttığını hatırla.
- Özel elbisenin dalgıcın vücudunu derinlikteki koşullara karşı koruduğunu açıkla.
- Dalış tüpünün su altında solunacak havayı sağladığını belirt.
- Kaldırma kuvvetinin dalgıcı yukarı ittiğini, ağırlık takımının bunu dengeleyerek batmayı sağladığını açıkla.
- Ağırlık takımını yalnız 'ağır olsun diye' açıklamak — kaldırma kuvvetini dengelediği belirtilmeli.
- Kaldırma kuvvetinin derinlikle arttığını söylemek — kaldırma kuvveti batan hacme ve sıvı yoğunluğuna bağlıdır.
Kendini kontrol et: Her donanımı sıvı basıncı ya da kaldırma kuvvetinden biriyle ilişkilendirdin mi?
2bHava kabarcıklarının yüzeye yaklaştıkça büyümesinin olası sebebi
Çözüm Yolu
Derinlik azaldıkça kabarcığa etki eden dış basınç düşer; içindeki hava daha az sıkışarak genişler ve kabarcık büyür.
- Kabarcığın yüzeye çıkarken derinliğinin azaldığını belirle.
- Derinlik azaldıkça sıvı basıncının da azaldığını hatırla (P = h·d·g).
- Dış basınç azalınca kabarcıktaki hava daha az sıkışır ve genişler.
- Kabarcığa yeni hava eklendiğini düşünmek — içindeki hava miktarı aynı, yalnız daha az sıkışmıştır.
- Büyümeyi suyun ısınmasına bağlamak — soru basınç değişimiyle açıklanmalıdır.
Kendini kontrol et: Yüzeye yaklaştıkça kabarcığa etki eden su basıncı artıyor mu, azalıyor mu?
2cDalgıçların kulakta sıkışma ve ağrı hissetme nedeni; önlemek için uygulamaları gereken yöntem
Çözüm Yolu
Orta kulaktaki hava basıncı dış basınca yetişemez. Burnu kapatıp hafifçe üfleme ve kademeli dalış basıncı eşitler. Aksi hâlde kulak zarı zarar görebilir; sağlık için dalış kurallarına uyulmalıdır.
- Derine inildikçe kulak zarına dışarıdan etki eden su basıncının arttığını belirle.
- Orta kulaktaki hava basıncı aynı kalınca zarın iki yanında basınç farkı oluşur.
- Bu fark zarı içe doğru iter; sıkışma ve ağrı hissedilir.
- Önlem: Burnu kapatıp hafifçe üfleyerek orta kulağın basıncını dışla eşitle.
- Yavaş ve kademeli inip çıkarak basınç değişimine uyum sağla; zarı korumak sağlık için önemlidir.
- Ağrının soğuk sudan kaynaklandığını söylemek — asıl sebep kulak zarının iki yanındaki basınç farkıdır.
- Hızlı inmeyi önermek — basınç hızla değişir, eşitleme zorlaşır ve zar zarar görebilir.
Kendini kontrol et: Açıklamanda kulak zarının iki yanındaki basınç farkı ve bunu eşitleme yolu var mı?