Ana sayfa›Kitaplar›Fizik 9. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 195
Fizik 9. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 195 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1aL, M, N, R, S borularındaki su süratlerinin büyüklük ilişkisini gerekçeyle yazma
Çözüm Yolu
K'den geçen debi L'ye aktarılır; L kesiti A, M, N, R, S borularının her biri A'dır. Debi dört eşit kola bölündüğünden her koldaki sürat vL'nin dörtte biridir.
- Verilenler: L kesiti A; M, N, R, S kesitlerinin her biri A. Akış sürekli olduğundan debi (Q = A·v) korunur.
- L'den geçen debi A·vL; bu debi dört eşit kesitli boruya eşit paylaşılır.
- Her kol için A·vM = A·vL / 4, yani vM = vL / 4.
- M, N, R, S kesitleri ve koşulları aynı olduğundan vM = vN = vR = vS.
- L ile M'nin kesitleri eşit diye süratlerini de eşit sanmak — L'deki debi dört boruya bölünür.
- Debinin her boruya ayrı ayrı tam olarak aktığını düşünmek — toplam debi dört kolun toplamına eşittir.
Kendini kontrol et: Dört koldaki debilerin toplamı (4·A·vM) L'deki debiye (A·vL) eşit çıkıyor mu?
1bK, L ve M borularının çeperlerine etki eden PK, PL, PM basınçlarının ilişkisi
Çözüm Yolu
Sürat kesitle ters orantılıdır: K'de Q/3A, L'de Q/A, M'de Q/4A. Süratler vL > vK > vM olduğundan Bernoulli'ye göre basınçlar PM > PK > PL olur.
- Verilen: K'nin kesiti 3A; L, M, N, R, S'nin kesitleri A. Akış sürekli, K ve L'den geçen debi Q.
- Süreklilik: sürat = debi / kesit. K'de v = Q/3A, L'de v = Q/A.
- L'deki su M, N, R, S'ye eşit paylaşılır; M'de debi Q/4, sürat Q/4A olur.
- Süratler sıralanır: vL > vK > vM.
- Bernoulli ilkesine göre süratin büyük olduğu yerde çepere etki eden basınç küçüktür.
- Basınçlar sürat sıralamasının tersidir: PM > PK > PL.
- En geniş boru K olduğu için en düşük süratin K'de olduğunu sanmak — M'de debi dörde bölündüğünden sürat Q/4A ile daha küçüktür.
- Basıncı süratle doğru orantılı almak — Bernoulli'ye göre sürat büyüdükçe çeper basıncı küçülür.
Kendini kontrol et: Q/A, Q/3A ve Q/4A değerlerini karşılaştırınca en büyük sürate en küçük basıncı mı eşledin?
2Otomobil kanadı hakkında doğru ifadeleri işaretleme
Çözüm Yolu
Ters kanat alttan yüksek hızlı hava geçirir, aşağı doğru bastırma kuvveti oluşur; araç yola tutunur, havalanmaz, savrulmaz ve etkili frenler. Yol tutuşu zorlaşmaz, iyileşir.
- Şekle bak: otomobil kanadında bombeli yüzey alttadır; hava altta hızlı, üstte yavaş akar.
- Bernoulli'ye göre altta basınç düşük, üstte yüksektir; net kuvvet aşağı doğrudur (bastırma).
- Aşağı doğru kuvvet aracı yola bastırır: havalanmayı önler, savrulmayı engeller, frenlemeyi etkinleştirir; 1., 2., 3. ve 5. ifadeler doğrudur.
- Yola bastırma tutuşu artırdığı için "yol tutuşunu zorlaştırır" ifadesi (4.) yanlıştır.
- Uçak kanadıyla karıştırıp yukarı doğru kaldırma kuvveti oluştuğunu sanmak — otomobilde kanat ters takılmıştır.
- Bastırma kuvvetinin yol tutuşunu zorlaştırdığını düşünmek — tekerleri yola daha çok bastırır, tutuşu artırır.
Kendini kontrol et: Kanadın alt yüzeyindeki basınç üsttekinden küçük mü? Öyleyse kuvvet aşağı doğrudur.