Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 9.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 196
Fizik Dersi 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 196 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1aBir cismin katı yüzeye uyguladığı basıncı etkileyen niceliklerin seçilmesi
Çözüm Yolu
Katı basıncı P = F/A'dır. Basınç, ağırlığa ve taban alanına bağlıdır; ağırlık yer çekimi ivmesine bağlı olduğu için V de etkilidir.
- Katılarda basınç, yüzeye dik kuvvetin yüzey alanına oranıdır: P = F / A.
- Yatay yüzeydeki cisimde dik kuvvet ağırlıktır; bu yüzden ağırlık (I) ve taban alanı (II) basıncı etkiler.
- Ağırlık G = m·g olduğundan yer çekimi ivmesi (V) de basıncı etkiler.
- Bu nicelikleri içeren seçenek D (I, II ve V) seçilir.
- Sıvı basıncıyla karıştırıp yükseklik ve yoğunluğu seçmek — katı basıncı genel olarak kuvvet ve alanla hesaplanır.
- Yer çekimi ivmesini atlamak — ağırlık doğrudan g'ye bağlıdır.
Kendini kontrol et: Seçtiğin her nicelik P = G / A formülünde (G = m·g dahil) yer alıyor mu?
1b-tablo-1Tablo, 1 numaralı yüzey satırı: ağırlık, alan, basınç, kuvvet ve çıkarım
Çözüm Yolu
Cisim 1 numaralı yüzeyi alta gelecek şekilde konunca yüzeye dik kuvvet ağırlığa eşittir. Basınç P = G/(2A) bulunur; başlangıç durumu olarak karşılaştırmada kullanılır.
- Verilen: K cisminin ağırlığı G; 1 numaralı (alt) yüzeyin alanı şekilde 2A.
- Cisim yatay yüzeyde durduğundan yüzeye dik kuvvet ağırlığa eşittir: F = G.
- Basınç = kuvvet / alan ile P = G / 2A hesaplanır.
- Basıncı meydana getiren kuvveti alana göre değiştirmek — yatay yüzeyde kuvvet her durumda ağırlık G'dir.
- Alanı yanlış yüzeyden okumak — 1 numaralı ok tabandaki 2A yüzeyini gösterir.
Kendini kontrol et: G / 2A değeri, soruda verilen ilk basınç P ile aynı ifade mi?
1b-tablo-2Tablo, 2 numaralı yüzey satırı: ağırlık, alan, basınç, kuvvet ve çıkarım
Çözüm Yolu
Ağırlık değişmediği için kuvvet aynı kalır. Alan 2A'dan 6A'ya, yani üç katına çıktığından basınç üçte birine iner.
- Verilen: ağırlık G; 2 numaralı yüzeyin alanı şekilde 6A olarak gösterilmiş.
- Cismin ağırlığı değişmediği için yüzeye dik kuvvet yine F = G olur.
- Basınç = kuvvet / alan ile P = G / 6A bulunur.
- 1. durumla karşılaştır: alan 2A'dan 6A'ya, yani üç katına çıktı.
- Kuvvet aynı kaldığından basınç üçte birine düşer: (G/6A) ÷ (G/2A) = 1/3.
- Alan büyüyünce basıncın da arttığını sanmak — kuvvet sabitken basınç alanla ters orantılıdır.
- Cisim yan yatırılınca kuvvetin değiştiğini düşünmek — ağırlık ve dik kuvvet G olarak kalır.
Kendini kontrol et: Alan ile basıncın çarpımı (6A · G/6A) yine G'ye eşit çıkıyor mu?
1b-tablo-3Tablo, 3 numaralı yüzey satırı: ağırlık, alan, basınç, kuvvet ve çıkarım
Çözüm Yolu
Ağırlık sabit, alan 2A'dan 4A'ya iki katına çıktığı için basınç yarıya iner. Genel sonuç: kuvvet sabitken basınç yüzey alanıyla ters orantılıdır.
- Verilen: K cisminin ağırlığı G; 3 numaralı yüzeyin alanı şekilde 4A olarak gösterilmiş. İstenen: basınç ve kuvvet.
- Cisim yatay yüzeyde durduğu için yüzeye dik etki eden kuvvet ağırlığa eşittir: F = G.
- Basınç = kuvvet / alan modeliyle P = G / 4A bulunur.
- 1 numaralı yüzeyde basınç G / 2A idi; alan 2A'dan 4A'ya iki katına çıktı.
- Kuvvet değişmediği için basınç yarıya düşer: (G/4A) ÷ (G/2A) = 1/2; kuvvet sabitken basınç alanla ters orantılıdır.
- Alan iki katına çıkınca basıncın da iki katına çıktığını yazmak — basınç alanla ters orantılıdır.
- 3 numaralı yüzeyin alanını 6A ile karıştırmak — şekilde 3 numaralı ok 4A yüzeyini gösterir.
Kendini kontrol et: Üç satırda alan büyüdükçe basınç küçülüyor ve kuvvet hep G kalıyor mu?