Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 9.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 208
Fizik Dersi 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 208 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Üniteye Başlarken 1Isıtılan maddenin sıcaklığının neden sürekli artmadığı
Çözüm Yolu
Erime veya kaynama sırasında ısı, tanecikler arası bağları gevşetmeye gider. Bu yüzden hâl değişimi bitene kadar sıcaklık değişmez.
- Isıtılan maddenin sıcaklığının bir süre arttığını, sonra bir noktada sabit kaldığını hatırla.
- Sıcaklığın sabit kaldığı anlarda maddenin eridiğini ya da kaynadığını fark et.
- Hâl değişimi sırasında verilen ısının tanecikler arasındaki bağları gevşetmeye harcandığını düşün.
- Bu ısı taneciklerin hızını artırmadığı için sıcaklığın hâl değişimi bitene kadar sabit kaldığı sonucuna var.
- Isı verildikçe sıcaklık her zaman artar demek — hâl değişimi sırasında sıcaklık sabit kalır.
- Isı ile sıcaklığı aynı şey sanmak — ısı aktarılan enerjidir, sıcaklık ise ölçülen bir büyüklüktür.
Kendini kontrol et: Kaynayan suyu ocakta ısıtmaya devam edince termometre neden hep 100 °C gösterir? Cevabın bununla uyuşuyor mu?
Hazır mısınız 2Verilen kavramlarla termodinamik zihin haritası oluşturma
Çözüm Yolu
Öğrenci kendi haritasını çizer; örnek bağlantılar verilmiştir. Harita ünite boyunca düzeltilip tamamlanır.
- Verilen sekiz kavramı oku ve en genel olanları (enerji, ısı) seç.
- Genel kavramları haritanın merkezine yaz.
- Diğer kavramları merkeze oklarla bağla; her oka ilişkiyi anlatan kısa bir ifade ekle.
- Örneğin termometreyi sıcaklığa "ölçer", titreşimi iç enerjiye "oluşturur" ifadesiyle bağla.
- Ünite ilerledikçe haritana dönüp yanlışları düzelt, eksik bağlantıları ekle.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Merkeze 'iç enerji' konup titreşim, sıcaklık ve hâl değişimi buna bağlanabilir. (Bağlantılar bilimsel olarak doğru ve ok üzerindeki ifadelerle açıklanmışsa geçerlidir.) · Merkeze 'ısı iletimi' konup ısı, sıcaklık farkı ve enerji aktarımı ilişkilendirilebilir. (Verilen tüm kavramlar haritada yer alıyor ve ilişkiler doğruysa geçerlidir.)
- Kavramları bağlantısız liste gibi yazmak — zihin haritasında ilişkiler oklar ve ifadelerle gösterilmelidir.
- Isıyı termometreyle ölçülen büyüklük olarak bağlamak — termometre sıcaklığı ölçer.
Kendini kontrol et: Haritandaki her ok için "A, B'yi ..." biçiminde anlamlı bir cümle kurabiliyor musun?
Üniteye Başlarken 2Soğuk günde metal ve tahta banktan hangisine oturulacağı
Çözüm Yolu
Metal iyi iletkendir, vücuttan ısıyı hızla çeker ve daha soğuk hissedilir. Tahta yalıtkandır, ısı kaybı yavaştır.
- Soğuk günde iki bankın da hava ile aynı sıcaklıkta olduğunu düşün.
- Metalin ısıyı iyi ilettiğini, tahtanın ise kötü ilettiğini hatırla.
- Metal bankın vücuttan ısıyı hızla çekeceğini, bu yüzden daha soğuk hissettireceğini belirle.
- Isı kaybının daha yavaş olacağı tahta bankı seç.
- Metal bankın sıcaklığı tahtadan düşüktür demek — ikisi de aynı sıcaklıktadır; fark ısı iletimindedir.
- Tahtanın soğuğu geçirmediğini söylemek — aktarılan soğuk değil, vücuttan çıkan ısıdır.
Kendini kontrol et: Aynı odadaki metal kaşıkla tahta kaşığa dokununca neden metal daha soğuk gelir? Açıklaman bununla tutarlı mı?
Üniteye Başlarken 3Karlı yolda lastiklerin temas ettiği yüzeydeki karın neden erdiği
Çözüm Yolu
Lastik ile kar arasındaki sürtünme ısı üretir; ayrıca aracın ağırlığı basıncı artırır. Bu etkiler buzun/karın erime noktasını düşürerek erimeyi kolaylaştırır.
- Lastik dönerken kar yüzeyine sürtündüğünü fark et.
- Sürtünmenin hareket enerjisinin bir kısmını ısıya dönüştürdüğünü hatırla.
- Aracın ağırlığının lastik altındaki kara büyük basınç uyguladığını düşün.
- Artan basıncın erime noktasını düşürdüğünü, sürtünme ısısıyla birlikte karı erittiğini yaz.
- Karın yalnızca lastiğin sıcak olmasından eridiğini söylemek — asıl nedenler sürtünmeyle oluşan ısı ve basınçtır.
- Basıncın erime noktasını yükselttiğini sanmak — buzda basınç artınca erime noktası düşer.
Kendini kontrol et: Ellerini birbirine sürtünce ısınması, lastikle kar arasındaki olayla nasıl bir benzerlik gösterir?
Hazır mısınız 1 - 1Şemada katıdan sıvıya giden 1 numaralı okun adı
Çözüm Yolu
Katı hâlden sıvı hâle geçiş erimedir.
- Şemada 1 numaralı okun Katı'dan çıkıp Sıvı'ya yöneldiğini belirle.
- Katı hâlden sıvı hâle geçişin adının erime olduğunu hatırla.
- Okun yönüne bakmadan donma yazmak — ok ucunun gösterdiği hâl, varılan hâldir.
Kendini kontrol et: Buz küpü ısınıp suya dönüşünce bu olaya ne ad verilir?
Hazır mısınız 1 - 2Şemada sıvıdan katıya giden 2 numaralı okun adı
Çözüm Yolu
Sıvı hâlden katı hâle geçiş donmadır.
- Şemada 2 numaralı okun Sıvı'dan çıkıp Katı'ya yöneldiğini belirle.
- Sıvı hâlden katı hâle geçişin adının donma olduğunu hatırla.
- Donmayı yoğuşma ile karıştırmak — yoğuşma gazdan sıvıya geçiştir.
Kendini kontrol et: Dondurucuya konan su buza dönüşünce hangi hâl değişimi gerçekleşir?
Hazır mısınız 1 - 3Şemada gazdan sıvıya giden 3 numaralı okun adı
Çözüm Yolu
Gaz hâlden sıvı hâle geçiş yoğuşmadır.
- Şemada 3 numaralı okun Gaz'dan çıkıp Sıvı'ya yöneldiğini belirle.
- Gaz hâlden sıvı hâle geçişin adının yoğuşma olduğunu hatırla.
- 3 ve 4 numaralı okların yönünü karıştırıp buharlaşma yazmak — ok ucunun hangi hâle değdiğine bak.
Kendini kontrol et: Soğuk bardağın dış yüzeyinde su damlacıkları oluşması hangi hâl değişimidir?
Hazır mısınız 1 - 4Şemada sıvıdan gaza giden 4 numaralı okun adı
Çözüm Yolu
Sıvı hâlden gaz hâle geçiş buharlaşmadır.
- Şemada 4 numaralı okun Sıvı'dan çıkıp Gaz'a yöneldiğini belirle.
- Sıvı hâlden gaz hâle geçişin adının buharlaşma olduğunu hatırla.
- Buharlaşma yerine süblimleşme yazmak — süblimleşme katıdan doğrudan gaza geçiştir.
Kendini kontrol et: Islak çamaşırın güneşte kuruması hangi hâl değişimine örnektir?
Hazır mısınız 1 - 5Şemada katıdan gaza giden 5 numaralı okun adı
Çözüm Yolu
Katı hâlden doğrudan gaz hâle geçiş süblimleşmedir.
- Şemada 5 numaralı okun Katı'dan çıkıp sıvıya uğramadan Gaz'a yöneldiğini belirle.
- Katının doğrudan gaza geçişinin adının süblimleşme olduğunu hatırla.
- Süblimleşme ile kırağılaşmayı karıştırmak — süblimleşme katıdan gaza, kırağılaşma gazdan katıya geçiştir.
Kendini kontrol et: Naftalinin zamanla sıvı olmadan küçülüp kaybolması hangi hâl değişimidir?
Hazır mısınız 1 - 6Şemada gazdan katıya giden 6 numaralı okun adı
Çözüm Yolu
Gaz hâlden doğrudan katı hâle geçiş kırağılaşmadır.
- Şemada 6 numaralı okun Gaz'dan çıkıp sıvıya uğramadan Katı'ya yöneldiğini belirle.
- Gazın doğrudan katıya geçişinin adının kırağılaşma olduğunu hatırla.
- Kırağılaşma yerine donma yazmak — donma sıvıdan katıya geçiştir; burada başlangıç hâli gazdır.
Kendini kontrol et: Soğuk kış sabahı cama ya da otlara kırağı yağması hangi hâl değişimidir?