Ana sayfa›Kitaplar›Fizik 9. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 225
Fizik 9. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 225 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1 (III. deney)Aynı kütleli zeytinyağını farklı ısı veren iki ısıtıcıyla ısıtan III. deneyde hangi iki kavram arasında ilişki kurulmuştur
Çözüm Yolu
Madde ve kütle sabit, birim zamanda verilen ısı farklı. 1. ısıtıcıda sıcaklık daha çok arttığı için ısı miktarı ile sıcaklık değişimi ilişkilendirilmiştir.
- III. deney düzeneğinde sabit tutulanları belirle: madde (zeytinyağı), kütle ve ilk sıcaklık aynıdır.
- Değiştirilen niceliği bul: ısıtıcıların birim zamanda verdiği ısı miktarı farklıdır.
- Ölçülen niceliği bul: 15 dakikada 1. ısıtıcıda sıcaklık 21 °C, 2. ısıtıcıda 9 °C artmıştır.
- Değiştirilen ile ölçülen niceliği birleştir: verilen ısı miktarı ile sıcaklık değişimi ilişkilendirilmiştir.
- Kütle ile sıcaklık değişimi demek — III. deneyde kütleler eşittir, değişken olan ısı miktarıdır.
- Öz ısı ile sıcaklık değişimi demek — iki kapta da aynı madde olduğundan öz ısı değişmez.
Kendini kontrol et: Tabloda iki satır arasında farklı olan tek koşul ısıtıcının verdiği ısı mı? Öyleyse cevabın doğru.
2 (20 g etil alkol, 10. dk)Etil alkolün 10. dakikadaki sıcaklığını hesaplayarak tabloya yazma
Çözüm Yolu
10 dk'da verilen ısı 180 cal. ΔT = Q/(m·c) = 180/(20·0,6) = 15 °C. Sıcaklık 20 + 15 = 35 °C.
- Verilenler: 20 g etil alkol, c = 0,6 cal/g·°C, ilk sıcaklık 20 °C, dakikada 18 cal.
- 10 dakikada verilen ısı: Q = 18 · 10 = 180 cal.
- ΔT = Q/(m·c) = 180/(20 · 0,6) = 180/12 = 15 °C.
- 10. dakikadaki sıcaklık: 20 + 15 = 35 °C.
- Sıcaklık değişimini son sıcaklık sanmak — 15 °C, ilk sıcaklık olan 20 °C'ye eklenmelidir.
- Dakikadaki ısıyı (18 cal) süreyle çarpmayı unutmak — 10 dakikada toplam 180 cal verilir.
Kendini kontrol et: 20 · 0,6 · 15 işlemi 180 cal ediyor mu?
2 (20 g etil alkol, 20. dk)Etil alkolün 20. dakikadaki sıcaklığını hesaplayarak tabloya yazma
Çözüm Yolu
20 dk'da verilen ısı 360 cal. ΔT = 360/(20·0,6) = 30 °C. Sıcaklık 20 + 30 = 50 °C.
- Verilenler: 20 g etil alkol, c = 0,6 cal/g·°C, ilk sıcaklık 20 °C, dakikada 18 cal.
- 20 dakikada verilen ısı: Q = 18 · 20 = 360 cal.
- ΔT = 360/(20 · 0,6) = 360/12 = 30 °C.
- 20. dakikadaki sıcaklık: 20 + 30 = 50 °C.
- 10. dakikadaki 35 °C'ye tekrar 30 °C eklemek — 30 °C artış başlangıçtaki 20 °C'ye göre hesaplanmıştır.
- Sıcaklık değişimini (30 °C) son sıcaklık olarak yazmak — ilk sıcaklık eklenmelidir.
Kendini kontrol et: Süre iki katına çıktığında sıcaklık artışı da iki katına (15 °C'den 30 °C'ye) çıktı mı?
2 (40 g süt, 10. dk)Sütün 10. dakikadaki sıcaklığını hesaplayarak tabloya yazma
Çözüm Yolu
Q = 180 cal. ΔT = 180/(40·0,9) = 180/36 = 5 °C. Sıcaklık 20 + 5 = 25 °C.
- Verilenler: 40 g süt, c = 0,9 cal/g·°C, ilk sıcaklık 20 °C, ısıtıcı dakikada 18 cal veriyor.
- 10 dakikada verilen ısı: Q = 18 · 10 = 180 cal.
- ΔT = Q/(m·c) = 180/(40 · 0,9) = 180/36 = 5 °C.
- 10. dakikadaki sıcaklık: 20 + 5 = 25 °C.
- Sütün kütlesini etil alkolünki gibi 20 g almak — tabloda süt 40 g olarak verilmiştir.
- Isı sığasını yanlış hesaplamak — 40 · 0,9 = 36 cal/°C'dir, 3,6 değil.
Kendini kontrol et: 40 · 0,9 · 5 işlemi 180 cal ediyor mu?
2 (40 g süt, 20. dk)Sütün 20. dakikadaki sıcaklığını hesaplayarak tabloya yazma
Çözüm Yolu
Q = 360 cal. ΔT = 360/36 = 10 °C. Sıcaklık 20 + 10 = 30 °C.
- Verilenler: 40 g süt, c = 0,9 cal/g·°C, ilk sıcaklık 20 °C, dakikada 18 cal.
- 20 dakikada verilen ısı: Q = 18 · 20 = 360 cal.
- ΔT = 360/(40 · 0,9) = 360/36 = 10 °C.
- 20. dakikadaki sıcaklık: 20 + 10 = 30 °C.
- Sıcaklık artışını (10 °C) son sıcaklık sanmak — ilk sıcaklık olan 20 °C eklenmelidir.
- Süt daha çok ısınır sanmak — sütün ısı sığası (36) etil alkolünkünden (12) büyük olduğu için daha az ısınır.
Kendini kontrol et: Aynı ısıyı alan sütün sıcaklık artışı, ısı sığası daha küçük olan etil alkolünkünden az mı çıktı?
3aTaş fırın yapımında metal yerine ateş tuğlası kullanılmasının sebebi ve gerekçesi
Çözüm Yolu
Ateş tuğlası yüksek ısı sığası sayesinde çok ısı depolar, yavaş soğur. Metal ise çabuk ısınıp çabuk soğur, ısıyı hızla dışarı verir; fırın ısısını koruyamaz.
- Fırının görevini düşün: içerideki ısıyı uzun süre tutmalı ve dışarı kaçırmamalıdır.
- Ateş tuğlasının ısı sığasının büyük olduğunu hatırla; çok ısı depolar ve yavaş soğur.
- Ateş tuğlasının ısıyı iyi iletmediğini belirt; ısı dışarıya kolayca geçmez.
- Metali karşılaştır: metal ısıyı iyi iletir, çabuk ısınıp çabuk soğur; bu yüzden fırına uygun değildir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Ateş tuğlası ısıyı depolayıp yavaş yavaş geri verir; ateş söndükten sonra da fırın uzun süre sıcak kalır. (Büyük ısı sığası ve yavaş soğuma gerekçesiyle açıklanırsa geçerlidir.)
- Yalnız "tuğla yanmaz" demek — metal de yanmaz; asıl neden ısı depolama ve iletme farkıdır.
- Isı sığası ile sıcaklığı karıştırmak — tuğla daha sıcak olduğu için değil, daha çok ısı depoladığı için seçilir.
Kendini kontrol et: Cevabında hem ısıyı depolama (ısı sığası) hem de ısıyı iletme özelliğine değindin mi?
3bSıcak su torbası ve soğuk jel torbasında kullanılan maddelerin öz ısısının nasıl olması istenir
Çözüm Yolu
Öz ısısı büyük madde, sıcaklığı az değişirken çok ısı alıp verir. Böylece torba uzun süre ısı verir veya alır ve etkisi uzun sürer.
- Torbanın görevini düşün: uzun süre ısı vermeli (sıcak) ya da uzun süre ısı almalı (soğuk).
- Q = m·c·ΔT bağıntısını hatırla: öz ısı büyükse aynı sıcaklık değişiminde daha çok ısı alınıp verilir.
- Öz ısısı büyük maddenin sıcaklığının yavaş değiştiğini, etkisinin uzun sürdüğünü belirt.
- Soğuk jel torbası için öz ısı küçük olmalı demek — soğuk torba da uzun süre ısı alabilmek için büyük öz ısıya ihtiyaç duyar.
- Öz ısı küçük olursa çabuk ısınır, daha iyi olur sanmak — çabuk ısınan madde çabuk da soğur.
Kendini kontrol et: Öz ısısı büyük madde aynı ısıyı aldığında sıcaklığı daha az mı değişir? Bu, etkinin uzun sürmesini sağlar mı?