Ana sayfa›Fizik 9. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 23›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Fizik 9. sınıf · Fiziğin Alt Dalları
Bilgi notu
Fiziğin Alt Dalları
- Mekanik hareketi, kuvveti ve enerjiyi; optik ışığın davranışını inceler.
- Elektrik ve manyetizma yüklü parçacıkları, akımı ve mıknatısları; ısı ve sıcaklık (termodinamik) ısınma, soğuma ve hâl değişimlerini inceler.
- Atom ve modern fizik, atomun yapısını ve çekirdek olaylarını; katı hâl fiziği katıların iç yapısını inceler.
- Bir olay birden fazla alt dalı ilgilendirebilir; alt dalı seçmek için olayda hangi büyüklüklerin rol oynadığına bak.
Örnek: Yağmurdan sonra gökyüzünde gökkuşağı oluşması fiziğin hangi alt dalının konusudur?
Çözüm: Olayda ışık su damlalarında kırılır ve renklerine ayrılır. Işıkla ilgili olduğundan olay optiğin konusudur.
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
Hareket, kuvvet ve enerji konularını inceleyen fizik alt dalı hangisidir?
Işığın yayılmasını, yansımasını ve kırılmasını inceleyen fizik alt dalı hangisidir?
Maddelerin ısınması, soğuması ve ısı alışverişi hangi fizik alt dalının konusudur?
Uygulama
Bir buzdolabı mıknatısı metal kapıya yapışıyor. Bu olay fiziğin hangi alt dalının konusudur ve nedenini kısaca yazınız.
Bir bisikletli düz yolda 20 m/s sabit hızla 10 saniye gidiyor. Bu olay fiziğin hangi alt dalının konusudur? Bisikletlinin aldığı yolu hesaplayınız.
Uranyum atomunun çekirdeğinin parçalanarak enerji açığa çıkardığı olay fiziğin hangi alt dalının konusudur?
Düşün
Bir öğrenci kalemi su dolu şeffaf bir bardağa daldırıyor ve kalemin su yüzeyinde kırılmış gibi göründüğünü fark ediyor. Bu olay fiziğin hangi alt dalının konusudur? Olayı gerekçelendiriniz.
Bir elektrik motorunun çalışması fiziğin birden fazla alt dalıyla ilgilidir. Bu alt dallardan ikisini belirtip her birinin motorun çalışmasındaki rolünü gerekçelendiriniz.
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | Mekanik | Hareket, kuvvet ve enerji mekaniğin konularıdır. | 8 |
| 2 | Optik | Işıkla ilgili olaylar optiğin konusudur. | 8 |
| 3 | Isı ve sıcaklık (termodinamik) | Isı alışverişi ve sıcaklık değişimi bu alt dalın konusudur. | 8 |
| 4 | Elektrik ve manyetizma (manyetizma); mıknatıs manyetik alan oluşturur ve metal kapıyı çeker. | Mıknatısın çevresindeki manyetik alanın demir içeren kapıyı çekmesi manyetizma konusudur. | 12 |
| 5 | Mekanik; yol 200 m. | Hareket mekaniğin konusudur; yol = hız × zaman = 20 × 10 = 200 m. | 12 |
| 6 | Atom ve çekirdek fiziği (modern fizik) | Çekirdek tepkimeleri atom ve çekirdek fiziği kapsamındadır. | 12 |
| 7 | Ölçütler (toplam 20 puan): Olayın optiğin konusu olduğunu belirtme (6 puan); ışığın farklı ortamlara (sudan havaya) geçerken yön değiştirdiğini, yani kırıldığını açıklama (8 puan); bu kırılma nedeniyle kalemin görüntüsünün gerçek konumundan farklı göründüğünü gözlemle ilişkilendirme (6 puan). | Işığın su ile hava arasında yön değiştirmesi (kırılma) optik olayıdır ve kalemin kırık görünmesine yol açar. | 20 |
| 8 | Ölçütler (toplam 20 puan): Elektrik ve manyetizmayı belirtme ve akım geçen telin manyetik alan oluşturup manyetik kuvvet uyguladığını açıklama (7 puan); mekaniği belirtme ve motor milinin dönme hareketi yaptığını, kuvvetin hareket oluşturduğunu açıklama (7 puan); bir olayın birden fazla alt dalı ilgilendirebildiği sonucunu yazma (6 puan). | Motorda elektrik akımı manyetik etki yapar (elektrik ve manyetizma) ve bu etki dönme hareketi oluşturur (mekanik). | 20 |
Sık yapılan hatalar: Bir olayı yalnızca tek bir alt dalla ilişkilendirip birden fazla alt dalı ilgilendirebileceğini unuturlar. · Görseldeki cismin adına bakıp olayda hangi büyüklüklerin rol oynadığını düşünmeden alt dalı seçerler.
Öz kontrol: Bu olayda hangi büyüklükler (kuvvet, ışık, ısı, akım vb.) rol oynuyor?