Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 9.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 243
Fizik Dersi 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 243 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
5. Etkinlik 2 - satır 6 (sayfa 243)Tablonun devamı: soğuk fincandaki kahvenin soğuması satırı (242'deki yanıtla aynı).
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Kahveden fincana ve havaya ısı temasla geçer.
- Olay: Soğuk fincandaki kahve bir süre sonra soğuyor.
- Kahve, dokunduğu fincana ısıyı tanecikler arası aktarımla (iletim) verir.
- Fincan ve hava ısıyı taşıyan maddelerdir; aktarım madde üzerinden olur.
- Kahvenin soğumasını yalnız ışımaya bağlamak — kahve fincana doğrudan dokunduğu için temel yol iletimdir.
- "Temas gerektirir" ile "Maddesel ortama ihtiyaç yoktur" sütunlarını birlikte işaretlemek — iletim madde olmadan gerçekleşemez.
Kendini kontrol et: Kahve ile fincan birbirine dokunuyor mu ve ısı bir madde üzerinden mi geçiyor?
5. Etkinlik 2 - satır 7 (sayfa 243)Tablonun devamı: ıslak mendille vücut sıcaklığının düşmesi satırı.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Vücuttan mendile temasla ısı geçer.
- Olay: Alna konan ıslak mendil vücut sıcaklığını düşürüyor.
- Mendil alna dokunur; ısı sıcak vücuttan soğuk mendile geçer.
- Bu geçiş temasla ve madde üzerinden olur, yani iletimdir.
- Isının mendilden vücuda geçtiğini düşünmek — ısı her zaman sıcak olandan soğuk olana, yani vücuttan mendile akar.
Kendini kontrol et: Mendil alından ayrılırsa ısı aktarımı aynı şekilde sürer mi? Sürmüyorsa temas gereklidir.
5. Etkinlik 3 - 1. sütunOlayları üç gruba ayırma; birinci sütun adı ve olaylar.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Bu olaylarda ısı, temas halindeki maddelerin tanecikleri arasında aktarılır.
- Tablodaki olaylardan temas gerektiren ve maddesel ortamda gerçekleşenleri seçtik.
- Bu olaylarda ısı, birbirine dokunan maddelerin tanecikleri arasında aktarılır; bu yol iletimdir.
- Sütun adı: Isının iletim yoluyla yayılması.
- Olaylar: metal kaşıkla elin yanması, ıslak mendille vücut sıcaklığının düşmesi, kahvenin fincanda soğuması.
- Ocaktaki suyun ısınmasını bu gruba koymak — suyun içinde ısı akışkanın hareketiyle taşındığı için o olay konveksiyondur.
Kendini kontrol et: Seçtiğin her olayda ısıyı veren ve alan maddeler birbirine dokunuyor mu?
5. Etkinlik 3 - 2. sütunİkinci sütun adı ve olaylar.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Bu olaylarda ısı, akışkan taneciklerinin yer değiştirmesiyle yayılır.
- Tablodaki olaylardan ısının akışkanın (hava, su) hareketiyle taşındığı olayları seçtik.
- Isınan akışkan yükselir, soğuk kısım aşağı iner; ısı böylece taşınır, bu yol konveksiyondur.
- Sütun adı: Isının konveksiyon yoluyla yayılması.
- Olaylar: kalorifer peteğinin odayı ısıtması, ocaktaki soğuk suyun zamanla ısınması.
- Kalorifer peteğinin odayı yalnız ışımayla ısıttığını düşünmek — odanın tamamı, ısınan havanın yükselip dolaşmasıyla ısınır.
Kendini kontrol et: Seçtiğin olaylarda ısıyı taşıyan şey yer değiştiren bir sıvı ya da gaz mı?
5. Etkinlik 3 - 3. sütunÜçüncü sütun adı ve olaylar.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Bu olaylarda ısı, elektromanyetik dalgalarla ve maddesel ortam olmadan aktarılır.
- Tablodaki olaylardan temas ve maddesel ortam gerektirmeyenleri seçtik.
- Bu olaylarda ısı, elektromanyetik dalgalarla taşınır; bu yol ışımadır.
- Sütun adı: Isının ışıma yoluyla yayılması.
- Olaylar: Güneş'in Dünya'yı ısıtması, kamp ateşinin etrafındaki kişileri ısıtması.
- Kamp ateşinin kişileri havayı ısıtarak (konveksiyon) ısıttığını sanmak — kişinin yalnız ateşe dönük tarafı ısınır, bu ışımanın işaretidir.
Kendini kontrol et: Güneş ile Dünya arasındaki boşlukta madde olmadığı hâlde ısı geliyor mu? Geliyorsa yol ışımadır.
Değerlendirme-1Maddelerin hangi hâllerinde hangi iletim yolunun etkin olacağını yaz.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Katı taneciklerin yeri sabittir, ısı titreşimle iletilir. Sıvı ve gazlar akabildiği için konveksiyon etkindir. Işıma ortam gerektirmez.
- Katılarda taneciklerin yeri sabittir; ısı, komşu taneciklerin titreşimiyle aktarılır, yani iletim etkindir.
- Sıvı ve gazlar akışkandır; tanecikler yer değiştirebildiği için konveksiyon etkindir.
- Işıma maddesel ortam gerektirmez; boşlukta ve maddenin her hâlinde gerçekleşebilir.
- Cevabı hâl–yol eşleşmesi olarak yaz: katı–iletim, sıvı ve gaz–konveksiyon, boşluk ve her hâl–ışıma.
- Sıvı ve gazlarda hiç iletim olmadığını söylemek — iletim olur ama tanecikler uzak olduğu için zayıftır.
- Işımanın yalnız gazlarda olduğunu düşünmek — ışıma ortam gerektirmez, boşlukta da olur.
Kendini kontrol et: Her yol için "tanecikler yer değiştiriyor mu, madde gerekli mi?" sorusunu sorup eşleşmeyi doğruladın mı?
Değerlendirme-2Etkinlikte verilenler dışında ısı aktarım yollarına günlük hayattan örnekler ver.
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
İletimde temas, konveksiyonda akışkan hareketi, ışımada elektromanyetik dalga vardır.
- Etkinlikteki olayları (metal kaşık, kalorifer, Güneş, kamp ateşi, ocaktaki su, kahve, ıslak mendil) listeden çıkar.
- İletim için birbirine dokunan katı maddelere örnek düşün: ütünün kumaşı ısıtması.
- Konveksiyon için hareket eden sıvı ya da gaza örnek düşün: kaynayan çorba, saç kurutma makinesi.
- Işıma için temassız ısınmaya örnek düşün: güneşte ısınmak, kızılötesi lamba.
- Her örneğin hangi yola ait olduğunu yanına yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: İletim: sıcak çaya konan metal kaşığın ısınması (Etkinlikteki metal kaşık–yemek örneğinden farklı bir durum olarak verildiğinde) · Konveksiyon: sobanın odayı ısıtması (Isının odadaki havanın dolaşımıyla taşındığı vurgulandığında) · Işıma: şömine karşısında yüzün ısınması (Isının temas olmadan, dalgalarla geldiği açıklandığında)
- Etkinlikte zaten verilen olayları örnek olarak yazmak — soru bunların dışında örnek istiyor.
- Saç kurutma makinesini iletim örneği saymak — ısıyı hareket eden hava taşıdığı için konveksiyondur.
Kendini kontrol et: Her örnekte ısıyı taşıyan şey temas mı, akışkan hareketi mi, yoksa elektromanyetik dalga mı?