Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 9.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 58
Fizik Dersi 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 58 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
2. Alıştırma-1Metindeki yol (1100 km) niceliğini tabloya yaz
Çözüm Yolu
1100 km bir uzunluk ölçüsüdür; uzunluk temel niceliktir ve SI birimi metredir.
- Metinde Sivas-Çanakkale arası yaklaşık 1100 km olarak verilmiştir.
- İki şehir arasındaki yol bir uzunluk ölçüsüdür.
- Uzunluk temel niceliktir; km yerine SI birimi metre kullanılır.
- Tabloya: Uzunluk (yol) – temel nicelik – m yazılır.
- SI birimi olarak km yazmak — km günlük kullanım birimidir; SI birimi metredir.
- Yolu türetilmiş nicelik sanmak — yol bir uzunluktur ve uzunluk temel niceliktir.
Kendini kontrol et: Yazdığın birim, temel SI birimleri listesindeki uzunluk birimiyle (m) aynı mı?
2. Alıştırma-2Metindeki yolculuk süresi (16 saat) niceliğini tabloya yaz
Çözüm Yolu
16 saat bir zaman ölçüsüdür; zaman temel niceliktir, SI birimi saniyedir.
- Metinde tahmini yolculuk süresi 16 saat olarak verilmiştir.
- Süre bir zaman ölçüsüdür.
- Zaman temel niceliktir; saat yerine SI birimi saniye kullanılır.
- Tabloya: Zaman – temel nicelik – s yazılır.
- SI birimi olarak saat (h) yazmak — saat günlük birimdir; SI'daki zaman birimi saniyedir (s).
Kendini kontrol et: Zaman için yazdığın birim, SI'daki temel birim olan saniye mi?
2. Alıştırma-3Metindeki yasal sürat sınırı (100 km/h) niceliğini tabloya yaz
Çözüm Yolu
Sürat uzunluğun zamana oranıyla bulunur, bu yüzden türetilmiş niceliktir; SI birimi m/s'dir.
- Metinde yasal sürat sınırı 100 km/h olarak verilmiştir.
- Sürat, alınan yolun geçen zamana bölünmesiyle bulunur.
- Uzunluk ve zamandan elde edildiği için türetilmiş niceliktir; SI birimi m/s'dir.
- Tabloya: Sürat – türetilmiş nicelik – m/s yazılır.
- SI birimi olarak km/h yazmak — metindeki birim günlük birimdir; SI'da m/s kullanılır.
- Sürati temel nicelik saymak — sürat uzunluk ve zamandan elde edildiği için türetilmiştir.
Kendini kontrol et: Birim iki temel birimin bölümünden (m ve s) oluşuyorsa türetilmiş yazdın mı?
2. Alıştırma-4Metindeki Çanakkale'nin rakımı (15 m) niceliğini tabloya yaz
Çözüm Yolu
Rakım yükseklik ölçüsüdür, yani uzunluktur; temel niceliktir ve birimi metredir.
- Metinde Çanakkale'nin rakımı 15 m olarak verilmiştir.
- Rakım bir yükseklik, yani uzunluk ölçüsüdür.
- Uzunluk başka niceliklerden elde edilmez; temel niceliktir.
- Tabloya: Uzunluk (rakım) – temel nicelik – m yazılır.
- Rakımı ayrı bir nicelik sanıp türünü bilememek — rakım deniz seviyesinden yüksekliktir, yani uzunluktur.
Kendini kontrol et: Rakımın birimi metreyse, bu nicelik uzunlukla aynı türden değil mi?
2. Alıştırma-5Metindeki hava sıcaklığı (21 °C) niceliğini tabloya yaz
Çözüm Yolu
Sıcaklık temel niceliktir; SI birimi kelvindir (°C günlük kullanımdadır).
- Metinde hava sıcaklığının 21 °C olması beklendiği söylenir.
- Bu değer sıcaklık niceliğidir ve temel niceliklerden biridir.
- °C günlük birimdir; SI'daki birimi kelvindir.
- Tabloya: Sıcaklık – temel nicelik – K yazılır.
- SI birimi olarak °C yazmak — metindeki birim günlük birimdir; SI birimi kelvin (K) olmalıdır.
Kendini kontrol et: Sıcaklık için yazdığın birim, temel SI birimleri listesindeki K ile aynı mı?
3. Alıştırma-1Eşit kollu terazinin ölçtüğü nicelik, türü ve SI birimi
Çözüm Yolu
Eşit kollu terazi cisimlerin kütlesini karşılaştırarak ölçer; kütle temel niceliktir, birimi kilogramdır.
- Görseldeki eşit kollu terazi iki kefedeki cisimleri karşılaştırır.
- Bu karşılaştırma ile cismin kütlesi ölçülür.
- Kütle temel niceliktir ve SI birimi kilogramdır.
- Tabloya: Kütle – temel – kg yazılır.
- Terazinin ağırlık ölçtüğünü yazmak — eşit kollu terazi kütleleri karşılaştırır; ağırlık dinamometreyle ölçülür.
- SI birimi olarak gram yazmak — kütlenin SI birimi kilogramdır.
Kendini kontrol et: Eşit kollu terazi ile dinamometreye farklı nicelikler yazdın mı?
3. Alıştırma-2Dinamometrenin ölçtüğü nicelik, türü ve SI birimi
Çözüm Yolu
Dinamometre kuvvet ölçer; kuvvet kg·m/s² ile tanımlanan türetilmiş niceliktir, birimi newtondur.
- Görseldeki dinamometre yayın uzamasıyla kuvvet ölçer.
- Kuvvetin birimi kg·m/s², yani kütle, uzunluk ve zamandan oluşur.
- Bu yüzden türetilmiş niceliktir; SI birimi newton (N) olur.
- Tabloya: Kuvvet – türetilmiş – N yazılır.
- Dinamometrenin kütle ölçtüğünü yazmak — dinamometre kuvvet (ör. ağırlık) ölçer, birimi newtondur.
- Kuvveti temel nicelik saymak — birimi kg·m/s² olduğundan türetilmiştir.
Kendini kontrol et: Newton birimini kg, m ve s ile yazabiliyorsan kuvveti türetilmiş olarak işaretledin mi?
3. Alıştırma-3Termometrenin ölçtüğü nicelik, türü ve SI birimi
Çözüm Yolu
Termometre sıcaklık ölçer; sıcaklık temel niceliktir, SI birimi kelvindir.
- Görseldeki termometre sıcaklık ölçer.
- Sıcaklık başka niceliklerden türetilmez; temel niceliktir.
- SI'daki birimi kelvindir.
- Tabloya: Sıcaklık – temel – K yazılır.
- Termometrenin ısı ölçtüğünü yazmak — termometre sıcaklık ölçer; ısı farklı bir niceliktir.
- SI birimi olarak °C yazmak — sıcaklığın SI birimi kelvindir.
Kendini kontrol et: Yazdığın nicelik ve birim, Kontrol Noktası'ndaki temel nicelikler listesinde "Sıcaklık (K)" olarak geçiyor mu?
3. Alıştırma-4Dereceli silindirin ölçtüğü nicelik, türü ve SI birimi
Çözüm Yolu
Dereceli silindir sıvı hacmini ölçer; hacim uzunluktan türetilir (uzunluk³), birimi m³'tür.
- Görseldeki dereceli silindir sıvının kapladığı yeri ölçer, yani hacmi ölçer.
- Hacim uzunluk × uzunluk × uzunluk ile bulunur.
- Uzunluktan türetildiği için türetilmiş niceliktir; SI birimi m³'tür.
- Tabloya: Hacim – türetilmiş – m³ yazılır.
- SI birimi olarak mL veya L yazmak — bunlar günlük birimlerdir; hacmin SI birimi m³'tür.
- Hacmi temel nicelik saymak — hacim uzunluktan türetilir.
Kendini kontrol et: m³ birimi m·m·m demek olduğuna göre hacmi türetilmiş olarak işaretledin mi?