Ana sayfa›Kitaplar›Fizik 9. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 61
Fizik 9. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 61 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1-SıcaklıkTablo kutusunda sıcaklığın skaler mi vektörel mi olduğunu parantezde belirtip günlük hayattan örnek verme
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Skaler. Örnek: Hava bugün 25 °C; yön bilgisi gerekmez.Çözüm Yolu
Sıcaklık yalnızca sayı ve birimle ifade edilir, yönü yoktur.
- Sıcaklık bir sayı ve birimle tam ifade edilir; yön sorulmaz.
- Yön bilgisi gerektirmediği için skalerdir; parantez içine 'skaler' yazılır.
- Örnek: Hava bugün 25 °C; örnek değişebilir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Skaler. Örnek: Hasta çocuğun ateşi 38,5 °C ölçüldü. (Örnekte yalnız sayı ve birim kullanılıp yön belirtilmediği sürece geçerlidir.)
- Sıcaklığın artıp azalmasını yön sanmak — artış ya da azalış yön değil, değerdeki değişimdir.
Kendini kontrol et: Verdiğin örnekte 'hangi yöne?' sorusu anlamlı mı? Değilse skaler dediğin doğrudur.
1-HızHız kutusu için skaler/vektörel belirleme ve günlük hayat örneği
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Vektörel. Örnek: Araç kuzeye doğru 80 km/h hızla gidiyor.Çözüm Yolu
Hızın tam ifadesi için büyüklüğün yanında yön de gerekir.
- Hızı tam anlatmak için büyüklüğün ve birimin yanında hareket yönü de gerekir.
- Yön bilgisi gerektiren nicelikler vektöreldir; parantez içine 'vektörel' yazılır.
- Örnek: Araç kuzeye doğru 80 km/h hızla gidiyor; örnek değişebilir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Vektörel. Örnek: Rüzgâr batıdan doğuya 20 km/h hızla esiyor. (Örnekte büyüklük ve birimle birlikte yön de verildiği sürece geçerlidir.)
- Örneği yönsüz yazmak (ör. 'araç 80 km/h ile gidiyor') — vektörel olduğunu göstermek için yön de belirtilmeli.
Kendini kontrol et: Örnek cümlende sayı, birim ve yönün üçü de var mı?
1-YoğunlukYoğunluk kutusu için skaler/vektörel belirleme ve günlük hayat örneği
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Skaler. Örnek: Suyun yoğunluğu 1 g/cm³'tür.Çözüm Yolu
Yoğunluk sayı ve birimle ifade edilir, yön bilgisi gerekmez.
- Yoğunluk kütlenin hacme oranıdır; sayı ve birimle tam ifade edilir.
- Yön bilgisi gerekmediği için skalerdir; parantez içine 'skaler' yazılır.
- Örnek: Suyun yoğunluğu 1 g/cm³'tür; örnek değişebilir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Skaler. Örnek: Zeytinyağının yoğunluğu yaklaşık 0,9 g/cm³'tür. (Örnekte doğru birimle yoğunluk değeri verilip yön kullanılmadığı sürece geçerlidir.)
- Yoğun cisimlerin suda batmasını yön bilgisi sanmak — batma bir sonuçtur, yoğunluğun kendisi yönsüzdür.
Kendini kontrol et: Yoğunluk değerini söylerken bir yön eklemen gerekti mi?
1-UzunlukUzunluk kutusu için skaler/vektörel belirleme ve günlük hayat örneği
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Skaler. Örnek: Sıranın boyu 120 cm'dir.Çözüm Yolu
Uzunluk yalnızca büyüklük ve birimle belirtilir.
- Bir cismin boyu sayı ve birimle tam olarak söylenir.
- Yön bilgisi gerekmediği için uzunluk skalerdir; parantez içine 'skaler' yazılır.
- Örnek: Sıranın boyu 120 cm'dir; örnek değişebilir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Skaler. Örnek: Futbol sahasının uzunluğu 105 m'dir. (Örnekte yalnız uzunluk değeri ve birimi verildiği sürece geçerlidir.)
- Uzunluğu yer değiştirmeyle karıştırmak — yer değiştirme yönlüdür, uzunluk ise yalnız büyüklüktür.
Kendini kontrol et: Örneğinde 'kaç' sorusuna cevap verip 'nereye' sorusuna gerek kalmadan anlam tamamlanıyor mu?
1-KütleKütle kutusu için skaler/vektörel belirleme ve günlük hayat örneği
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Skaler. Örnek: Bir paket şekerin kütlesi 1 kg'dır.Çözüm Yolu
Kütle sayı ve birimle ifade edilir, yönü yoktur.
- Kütle yalnızca sayı ve birimle ifade edilir; sayfadaki 3 kg + 2 kg = 5 kg örneğinde yön gerekmez.
- Yönü olmayan nicelikler skalerdir; parantez içine 'skaler' yazılır.
- Örnek: Bir paket şekerin kütlesi 1 kg'dır; örnek değişebilir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Skaler. Örnek: Okul çantamın kütlesi 4 kg'dır. (Örnekte kütle birimi (kg, g) kullanılıp yön verilmediği sürece geçerlidir.)
- Kütleyi ağırlıkla karıştırıp vektörel demek — ağırlık bir kuvvettir, kütle ise yönsüz madde miktarıdır.
Kendini kontrol et: İki kütleyi yönlerine bakmadan doğrudan toplayabiliyor musun? Evet ise skalerdir.
1-EnerjiEnerji kutusu için skaler/vektörel belirleme ve günlük hayat örneği
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Skaler. Örnek: Bir ampul 1 saatte 0,06 kWh enerji harcar.Çözüm Yolu
Enerji sayı ve birimle verilir, yön bilgisi gerektirmez.
- Enerji miktarı sayı ve birimle belirtilir; yön söylenmez.
- Yönü olmayan nicelik skalerdir; parantez içine 'skaler' yazılır.
- Örnek: Bir ampul 1 saatte 0,06 kWh enerji harcar; örnek değişebilir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Skaler. Örnek: Bir çikolata yaklaşık 200 kcal enerji verir. (Örnekte enerji birimiyle bir değer verilip yön kullanılmadığı sürece geçerlidir.)
- Enerjinin bir yerden başka yere aktarılmasını yön sanmak — aktarım olsa da enerji miktarı yönsüzdür.
Kendini kontrol et: Örneğindeki enerji değeri yön eklenmeden tam anlaşılıyor mu?
2Niceliklerin skaler veya vektörel olmasının günlük hayatta sağladığı kolaylıkları açıklama
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Skaler nicelikler sadece sayı ve birimle ifade edildiği için toplanıp karşılaştırılması kolaydır (2 kg + 3 kg = 5 kg). Vektörel nicelikler yönü de verdiğinden yön tarifi, navigasyon ve kuvvet etkisi doğru anlatılır.Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Niceliğin türünü bilmek, ifade ve işlem için hangi bilginin gerektiğini bilmemizi sağlar; karışıklığı önler.
- Skaler niceliklerin yalnız sayı ve birimle ifade edildiğini hatırla.
- Skalerlerin bu yüzden kolayca toplanıp karşılaştırıldığını örnekle göster: 2 kg + 3 kg = 5 kg.
- Vektörel niceliklerde yönün de verildiğini hatırla.
- Yön bilgisinin yol tarifi, navigasyon ve kuvvetin etkisini doğru anlatmada sağladığı kolaylığı yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Hava durumunda sıcaklık yalnız sayıyla verilir, rüzgâr ise yönüyle verilir; böylece rüzgârın nereden eseceğini bilerek önlem alırız. (Skaler ve vektörel niceliklerin ifade farkını günlük bir kolaylıkla ilişkilendirdiği sürece geçerlidir.)
- Yalnız tanımları yazıp günlük hayattaki kolaylığı belirtmemek — soru, sınıflandırmanın sağladığı faydayı istiyor.
- Vektörel nicelikleri de skalerler gibi doğrudan toplamak — yönler zıtsa sonuç farklı olur (60 N − 40 N = 20 N).
Kendini kontrol et: Cevabında hem skaler hem vektörel nicelikler için en az birer günlük hayat kolaylığı var mı?