Ana sayfa›Kimya 9. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 102›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Kimya 9. sınıf · PES Grafiğinden Elektron Dizilimi
Bilgi notu
PES Grafiğinden Elektron Dizilimi
- PES verisinde her tepe bir alt kabuğa aittir.
- Tepenin enerjisi, elektronu koparmak için gereken enerjidir; çekirdeğe yakın elektronlar daha yüksek enerjiyle kopar.
- Tepenin yüksekliği o alt kabuktaki elektron sayısıyla orantılıdır.
- En düşük enerjili tepe valans elektronlarına aittir; yüksekliklerin toplamı nötr atomda elektron (atom numarası) sayısını verir.
Örnek: Bir atomun PES verisinde tepeler enerjisi büyükten küçüğe sıralandığında yükseklikleri 2, 2 ve 1'dir. Elektron dağılımını ve elementi bulun.
Çözüm: Yükseklikler elektron sayılarını verir: 1s² 2s² 2p¹. Toplam 2 + 2 + 1 = 5 elektron; atom numarası 5 olan element bordur (B).
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
PES verisinde bir tepenin yüksekliği neyi gösterir?
PES verisinde en düşük enerjili tepe hangi elektronlara aittir?
PES verisinde bir tepenin konumu (enerji değeri) neyi gösterir?
Uygulama
Bir atomun PES verisinde tepeler enerjisi büyükten küçüğe sıralandığında yükseklikleri 2, 2, 6, 2 ve 2'dir. Elektron dağılımını, atom numarasını ve elementi yazınız.
Bir atomun PES verisinde tepeler enerjisi büyükten küçüğe sıralandığında yükseklikleri 2, 2 ve 5'tir. Elektron dağılımını ve elementi yazınız.
Bir atomun PES verisinde üç tepe vardır ve yükseklikleri enerjisi büyükten küçüğe 2, 2 ve 6'dır. Bu atomun toplam elektron sayısını, elementini ve valans elektron sayısını yazınız.
Düşün
Berilyumun (4Be) valans elektronlarına ait tepe 0,90 MJ/mol'de, magnezyumun (12Mg) valans elektronlarına ait tepe 0,74 MJ/mol'dedir. İki atomun da iki valans elektronu vardır. Magnezyumun valans tepesinin enerjisi neden daha düşüktür? Açıklayınız.
Bir öğrenci 'Aynı katmandaki 2s ve 2p elektronları aynı enerjiye sahiptir, bu yüzden PES verisinde tek bir tepe verir' diyor. Öğrencinin hatasını, 7N atomunun (1s² 2s² 2p³) PES tepelerinin sayısını ve yüksekliklerini yazarak açıklayınız.
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | O alt kabuktaki elektron sayısını. | Tepe yüksekliği, o enerji düzeyindeki elektron sayısıyla orantılıdır. | 8 |
| 2 | Valans (en dış kabuk) elektronlarına. | En dıştaki elektronlar çekirdekten en uzakta olduğu için en az enerjiyle kopar. | 8 |
| 3 | O elektronları atomdan koparmak için gereken enerjiyi. | Tepenin enerjisi elektronun çekirdeğe ne kadar sıkı bağlı olduğunu gösterir. | 8 |
| 4 | 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p²; atom numarası 14; silisyum (Si). | Yükseklikler elektron sayılarını verir; toplam 2 + 2 + 6 + 2 + 2 = 14. | 12 |
| 5 | 1s² 2s² 2p⁵; flor (F). | Toplam 2 + 2 + 5 = 9 elektron olduğundan atom numarası 9 olan element flordur. | 12 |
| 6 | Toplam elektron 10; element neon (Ne); valans elektron sayısı 8. | 2 + 2 + 6 = 10; son katman 2s² 2p⁶ olduğundan 8 valans elektronu vardır. | 12 |
| 7 | Ölçütler (toplam 20 puan): Mg'nin valans elektronlarının 3. katmanda, Be'ninkilerin 2. katmanda olduğunu belirtme (7); Mg'de valans elektronlarının çekirdekten daha uzak olduğunu ve iç katmanlarca daha çok perdelendiğini yazma (7); bu nedenle çekirdeğin valans elektronlarına çekiminin azaldığını ve elektronların daha az enerjiyle koptuğunu açıklama (6). | Katman sayısı arttıkça valans elektronu çekirdekten uzaklaşır ve çekim zayıflar, bu yüzden koparma enerjisi düşer. | 20 |
| 8 | Ölçütler (toplam 20 puan): 2s ve 2p'nin farklı alt kabuklar olduğunu ve farklı enerjilere sahip olduğunu, bu yüzden ayrı tepe verdiklerini belirtme (7); N atomu için üç tepe olduğunu yazma (6); tepe yüksekliklerinin 1s için 2, 2s için 2, 2p için 3 olduğunu yazma (7). | Her dolu alt kabuk ayrı tepe verir; N'de 1s, 2s ve 2p üç tepe oluşturur ve yükseklikler elektron sayısını gösterir. | 20 |
Sık yapılan hatalar: Tepenin yüksekliğini enerji sanıp yüksek tepeyi yüksek enerjili saymak. · En yüksek enerjili tepeyi valans elektronlarına ait sanmak.
Öz kontrol: Tepenin konumu mu, yoksa yüksekliği mi elektron sayısını verir?