Kimya 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 103 Cevapları

Dalton atomu içi dolu, parçalanamaz küre olarak tanımlamıştır; iç yapı yoktur.

1. Model görsellerini yıllarına göre sırala: 1803, 1897, 1911, 1913, 1926.
2. İç yapısı olmayan, düz bir küre olarak çizilen model 1803 yılına aittir.
3. Bu model Dalton'un atom teorisidir.
4. Dalton atomu içi dolu, bölünemez küre olarak tanımlamıştır.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Dalton (1803): atom içi dolu, parçalanamayan küre şeklinde bir taneciktir. (Dalton adı ve bölünemez küre fikri yer alırsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Seçtiğin modelde atomun içinde hiçbir tanecik gösterilmiyor mu?

Elektronun keşfiyle atomun yüklü taneciklerden oluştuğu kabul edildi; yeni kavram yüklü tanecik.

1. Görselde artı ve eksi işaretlerinin ilk göründüğü model 1897 yılına aittir.
2. Bu model Thomson'ın atom modelidir.
3. Tabloya göre eksi yük (elektron) 1891'de Thomson'la ilişkilendirilmiştir.
4. Değişiklik: atom bölünebilir; pozitif küre içinde negatif elektronlar dağılmıştır.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Thomson (1897): atom üzümlü keke benzer; pozitif yüklü kürenin içinde elektronlar gömülüdür. (Thomson adı ve pozitif küre içindeki elektron fikri yer alırsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Seçtiğin modelin görselinde hem + hem − yükler karışık hâlde mi?

Altın levha deneyiyle pozitif yüklerin küçük bir hacimde (çekirdek) toplandığı anlaşıldı.

1. Görselde artı yüklerin merkezde toplandığı model 1911 yılına aittir.
2. Bu model Rutherford'un atom modelidir.
3. Değişiklik: pozitif yük ve kütlenin büyük kısmı küçük bir çekirdekte toplanmıştır.
4. Elektronlar çekirdeğin çevresinde bulunur; atomun büyük bölümü boşluktur.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Rutherford (1911): atomun merkezinde pozitif yüklü, küçük ve yoğun bir çekirdek vardır; elektronlar çevrededir. (Rutherford adı ve çekirdek fikri yer alırsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Seçtiğin modelin görselinde + yükler ortada küçük bir bölgede mi toplanmış?

Elektron enerjisi kuantlanmıştır; elektronlar belirli enerjili yörüngelerde bulunur.

1. Görselde elektronların çekirdek çevresinde belirli halkalar üzerinde gösterildiği model 1913 yılına aittir.
2. Bu model Bohr'un atom modelidir.
3. Değişiklik: elektronlar çekirdek çevresinde belirli enerjili yörüngelerde dolaşır.
4. Elektron yörüngeler arasında geçerken enerji alır ya da verir.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Bohr (1913): elektronların enerjisi kuantlıdır; elektronlar çekirdekten belirli uzaklıktaki sabit yörüngelerde bulunur. (Bohr adı ve belirli enerjili yörünge fikri yer alırsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Açıklamanda 'belirli enerji düzeyi' ve 'yörünge' ifadeleri birlikte yer alıyor mu?

Elektronun kesin yolu belirlenemez; yalnızca belirli bölgelerde bulunma olasılığı verilir.

1. Görselde net çizgiler yerine bulut şeklinde gösterilen model 1926 yılına aittir.
2. Bu model modern (kuantum) atom modelidir.
3. Değişiklik: elektronun kesin yolu belirlenemez.
4. Elektronlar, bulunma olasılığının yüksek olduğu orbitallerde (elektron bulutu) yer alır.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Modern atom modeli (1926): elektronların yeri kesin bilinemez; çekirdek çevresindeki elektron bulutunda olasılıkla bulunur. (Modern/kuantum model ve olasılık bölgesi (orbital) fikri yer alırsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Açıklamanda 'olasılık' veya 'elektron bulutu' fikri geçiyor mu?

p=1,6726x10⁻²⁴, n=1,6749x10⁻²⁴, e=9,1096x10⁻²⁸ g. Nötron 1932'de keşfedildiği için eski modellerde kütle ona katılmaz; modern modelde katılır.

1. Verilenler: He atomunda 2 proton, 2 nötron, 2 elektron var; tablodaki kütleler p=1,6726x10⁻²⁴ g, n=1,6749x10⁻²⁴ g, e=9,1096x10⁻²⁸ g.
2. Dalton modelinde atom bölünemez bir küre kabul edildiğinden atomun kütlesi parçacıklardan hesaplanamaz.
3. Thomson, Rutherford ve Bohr modellerinde nötron henüz bilinmediği için yalnız proton ve elektron kütleleri toplanır.
4. 2x1,6726x10⁻²⁴ + 2x9,1096x10⁻²⁸ = 3,3452x10⁻²⁴ + 0,0018x10⁻²⁴ = 3,3470x10⁻²⁴ g bulunur.
5. Modern modelde nötronlar da eklenir: 3,3470x10⁻²⁴ + 2x1,6749x10⁻²⁴ = 6,6968x10⁻²⁴ g.

Kendini kontrol et: Modern modeldeki sonuç, eski modeldeki sonucun yaklaşık iki katı mı (nötronlar protonla neredeyse eşit kütleli)?

Yeni buluşlar (nötronun keşfi gibi) ve kanıtlarla bilgi gelişir ve güncellenir; bu yüzden modellere göre hesap farklı çıkar.

1. Modellere göre He kütlesinin farklı çıktığını hatırla: nötron eklenince sonuç değişti.
2. Farkın sebebi, nötronun sonradan (1932) keşfedilmesidir.
3. Yeni bir keşif eski hesabı güncellemiştir.
4. Bu durum, bilimsel bilginin yeni kanıtlarla değişebileceğini gösterir.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Bilimsel bilgi gelişime ve yenilenmeye açıktır. (Değişebilirlik fikrini başka sözcüklerle ifade ettiği için geçerlidir.) · Bilimsel bilgi kümülatif olarak birikir; yeni bilgiler eskilerin üzerine eklenir. (Yeni keşfin (nötron) eski bilgiyi güncellediği vurgulanırsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Cevabın, bilginin yeni buluşlarla güncellenebileceği fikrini içeriyor mu?