Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 9.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 117
Kimya 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 117 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
aKlor gazı şişesi ve büyütülmüş görünümündeki gözlemi yazma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Büyütmede ikişer atomun birleşik olduğu, gaz hâlinde birbirinden uzak ve hareketli Cl₂ molekülleri görülür.
- a görselindeki büyütülmüş daireye bak; yeşil kürelerin ikişerli bağlı olduğunu gör.
- Bu ikili yapıların Cl₂ molekülleri olduğunu belirt.
- Moleküllerin birbirinden uzak ve hareket izli çizildiğine dikkat et.
- Gözlemini yaz: klor gazı, serbestçe hareket eden iki atomlu Cl₂ moleküllerinden oluşur.
- Klor gazını tek tek Cl atomları olarak yazmak — görselde atomlar ikişerli bağlıdır, yani Cl₂ molekülleridir.
- Gaz moleküllerinin düzenli ve sıkı dizildiğini yazmak — gazda tanecikler birbirinden uzak ve düzensizdir.
Kendini kontrol et: Görseldeki her yeşil tanecik grubu kaç atomdan oluşuyor? İki ise Cl₂ doğru.
bKatı sodyumun büyütülmüş görünümündeki gözlemi yazma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Na atomları birbirine yakın, düzenli istiflenmiş durumdadır.
- b görselindeki büyütülmüş daireye bak; sarı kürelerin yan yana, sıra hâlinde dizildiğini gör.
- Taneciklerin aralarında boşluk az, düzenli istiflendiğini belirt.
- Katı hâlde taneciklerin yalnız yerinde titreşim hareketi yaptığını ekle.
- Sodyum atomlarının metalik bağla bir arada tutulduğunu yaz.
- Katı sodyumu Na2 molekülleri olarak yazmak — metal sodyum molekül değil, metalik bağla bağlı çok sayıda atomdan oluşur.
- Katı sodyumda taneciklerin serbestçe yer değiştirdiğini yazmak — katıda tanecikler yalnız titreşir.
Kendini kontrol et: Görseldeki sarı tanecikler düzenli ve sıkı mı dizilmiş? Öyleyse katı hâli doğru betimledin.
cSodyum sıvısı ve klor gazının birlikte görüldüğü aşamanın gözlemini yazma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Görselde sıvı sodyumun yüzeyinden ayrılan atomlar buharlaşmayı gösterir; başlık da sıvı ve gaz hâlini birlikte belirtir. Klor henüz atomlarına ayrılmamış, iki atomlu moleküllerdir.
- c görselinin altındaki yazıları oku: sol dairede 'Na sıvısı ve gazı', sağ dairede 'Cl₂ gazı' gösterilmektedir.
- Sol dairede birbirine yakın sodyum atomları sıvıyı, yüzeyden ayrılan dağınık atomlar gaz hâlini, yani buharlaşmayı gösterir.
- b görselindeki katı sodyumla karşılaştırarak sodyumun ısıtılıp eridiğini ve kısmen buharlaştığını belirt.
- Sağ dairedeki yeşil taneciklerin ikişer atomlu Cl₂ molekülleri olduğunu, henüz atomlarına ayrılmadığını yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Sodyum erimiş ve buharlaşmaya başlamıştır; klor iki atomlu moleküller hâlinde gazdır (Sodyumun sıvı ve gaz, klorun Cl₂ gazı hâlinde olduğu belirtilirse geçerlidir)
- Klor taneciklerini tek atom sanmak — görseldeki ikişerli bağlı yeşil küreler Cl₂ moleküllerini gösterir.
- Sodyumun bu aşamada iyonlaştığını yazmak — Na⁺ iyonları d aşamasında oluşur; burada sodyum nötr atomlar hâlindedir.
Kendini kontrol et: Yazdığın gözlem, görselin altındaki 'Na sıvısı ve gazı' ve 'Cl₂ gazı' ifadeleriyle uyumlu mu?
çSodyum gazı ve klor atomlarının oluşumu aşamasını yazma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Alınan enerjiyle Na buharlaşır, Cl–Cl bağı kopar ve klor atomları oluşur.
- ç görselinin altındaki "Na gazı ve Cl atomlarının oluşumu" yazısını oku.
- Sarı taneciklerin tek tek ve dağınık olduğunu, yani sodyumun gaz hâline geçtiğini belirt.
- Yeşil ikililerden çıkan oklarla ayrılan tek yeşil küreleri gör.
- Cl₂ moleküllerinin enerji alarak Cl–Cl bağının koptuğunu ve tek tek Cl atomlarına ayrıldığını yaz.
- Ayrılan klor taneciklerini Cl- iyonu sanmak — bu aşamada elektron alımı yoktur, oluşanlar nötr Cl atomlarıdır.
- Bağın kendiliğinden koptuğunu yazmak — Cl–Cl bağını koparmak için enerji gerekir.
Kendini kontrol et: ç görselinde serbest elektron (mor küçük tanecik) var mı? Yoksa oluşanlar nötr atomlardır.
dNa+ iyonlarının oluşumu aşamasını yazma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Düşük iyonlaşma enerjisi nedeniyle sodyum son kabuktaki elektronu kolayca verir; elektron serbest kalır.
- d görselinde sarı kürelerden ayrılan küçük mor tanecikleri (elektronları) bul.
- Elektron veren sarı kürelerin küçüldüğüne dikkat et.
- Sodyumun iyonlaşma enerjisi düşük olduğu için değerlik elektronunu kolayca verdiğini yaz.
- Her Na atomunun 1 elektron kaybederek Na+ iyonuna dönüştüğünü belirt: Na → Na+ + e-.
- Bu aşamada klorun da iyon olduğunu yazmak — d görselinde yalnız Na+ oluşumu gösterilir, Cl- oluşumu e aşamasındadır.
- Na+ iyonunun atomdan büyük olduğunu söylemek — görselde de görüldüğü gibi elektron veren tanecik küçülür.
Kendini kontrol et: Na → Na+ + e- denkleminde iki taraftaki toplam yük eşit mi (0 = +1 + (-1))?
eCl- iyonlarının oluşumu aşamasını yazma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Klor yüksek elektronegatifliğe sahiptir; sodyumdan ayrılan elektronu alır ve negatif yüklenir.
- e görselinde mor elektronların oklarla yeşil kürelere doğru gittiğini gör.
- Elektron alan yeşil kürelerin büyüdüğüne dikkat et.
- Klorun elektronegatifliği yüksek olduğu için sodyumdan gelen elektronu çektiğini yaz.
- Her Cl atomunun 1 elektron alarak Cl- iyonuna dönüştüğünü belirt: Cl + e- → Cl-.
- Klorun iki elektron aldığını yazmak — klor son kabuğunu tamamlamak için yalnız 1 elektron alır.
- Cl- iyonunun atomdan küçük olduğunu söylemek — elektron alan tanecikte itme artar, çap büyür.
Kendini kontrol et: Cl + e- → Cl- denkleminde sol taraftaki toplam yük (-1) sağ taraftaki yüke eşit mi?
fNaCl taneciklerinin oluşumu aşamasını yazma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Katyon ve anyon arasındaki elektrostatik çekim iyonları bir araya getirir.
- f görselinde serbest elektron kalmadığını, yalnız küçük sarı ve büyük yeşil iyonlar olduğunu gör.
- Her küçük sarı iyonun (Na+) bir büyük yeşil iyonla (Cl-) yan yana geldiğini belirt.
- Zıt yüklerin birbirini çektiğini, bu elektrostatik çekimin iyonları bir arada tuttuğunu yaz.
- Na+ ve Cl- arasında elektron paylaşıldığını yazmak — burada paylaşım değil, zıt yüklü iyonlar arası çekim vardır.
- NaCl taneciklerini molekül olarak adlandırmak — NaCl iyonik bileşiktir, molekül değil iyon çiftleri ve örgü oluşturur.
Kendini kontrol et: f görselindeki her çiftte bir pozitif ve bir negatif iyon mu var? Öyleyse çekim zıt yükten kaynaklanır.
gNaCl kristali ve kristal örgü yapısı görsellerinin gözlemini yazma (g ve ğ)
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Her iyon, zıt yüklü komşularla çevrilidir; çekimler güçlü ve düzenli bir kristal verir. Bu madde g ve ğ görsellerini birlikte karşılar.
- g görselinde sarı ve yeşil kürelerin sırayla, dönüşümlü dizildiğini gör.
- ğ görselinde aynı dizilimin üç boyutta sürdüğünü, küp benzeri bir yapı oluştuğunu belirt.
- Her iyonun çevresinin zıt yüklü iyonlarla sarıldığını yaz.
- Bu düzenli üç boyutlu yapıya kristal örgü dendiğini ekle.
- Aynı tür iyonların yan yana dizildiğini yazmak — aynı yükler birbirini iter; görselde renkler dönüşümlüdür.
- Kristalin yalnız tek sıra hâlinde olduğunu yazmak — ğ görseli dizilimin üç boyutlu olduğunu gösterir.
Kendini kontrol et: g görselinde iki sarı küre ya da iki yeşil küre yan yana duruyor mu? Durmuyorsa dönüşümlü dizilimi doğru gördün.