Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 9.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 147
Kimya 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 147 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Görsel başlıkTelevizyon ve bilgisayar ekranlarının toz parçacıklarını çekmesinin nedeni
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Yüklü cisim çevresindeki nötr cisimlerde elektrostatik etki oluşturur.
- Paragraftaki 'yüklü cisim çevresindeki yüklü veya nötr cisimlere etki eder' bilgisini bul.
- Ekranların çalışırken veya silinirken elektrik yüküyle yüklendiğini belirle.
- Yüklü ekranın yakınındaki nötr toz parçacığında yük dağılımını değiştirip zıt yük oluşturduğunu yaz.
- Zıt yükler birbirini çektiği için tozun ekrana çekildiğini sonuç olarak belirt.
- Tozun ekrana yapışkanlık veya nem yüzünden tutunduğunu söylemek — asıl neden elektrostatik çekimdir.
- Nötr cismin yüklü cisimden etkilenmeyeceğini düşünmek — yüklü cisim nötr cisimde yük kutuplaşması oluşturup onu çeker.
Kendini kontrol et: Şişirilip saça sürtülen balonun kâğıt parçalarını çekmesi, açıklamanla aynı mantıkla açıklanabiliyor mu?
1Su benzeri moleküler yapılı maddelerin kendi molekülleri arasında elektrostatik çekim var mı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Moleküller arasında kısmi yükler nedeniyle elektrostatik çekim (dipol-dipol, hidrojen bağı) bulunur; bu yüzden sıvı veya katı hâlde bir arada kalırlar.
- Görseldeki suyun çok sayıda molekülün bir arada durmasıyla oluştuğunu fark et.
- Su molekülünde kısmi pozitif ve kısmi negatif uçlar bulunduğunu hatırla.
- Bir molekülün kısmi pozitif ucunun komşu molekülün kısmi negatif ucunu çektiğini yaz.
- Bu çekim sayesinde moleküllerin sıvı veya katı hâlde bir arada kaldığını belirterek 'evet, vardır' de.
- Moleküller arasında hiçbir etkileşim olmadığını düşünmek — öyle olsaydı su sıvı hâlde bir arada duramazdı.
- Moleküller arası çekimi molekül içindeki kovalent bağla karıştırmak — moleküller arası çekim çok daha zayıftır.
Kendini kontrol et: Moleküller arasında çekim olmasaydı bardaktaki su oda sıcaklığında sıvı olarak kalabilir miydi?
2Bardaktaki su molekülleri yer çekimsiz ortamda ayrılır mı, hareketi açıkla
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Moleküller arası çekim kuvvetleri suyu bir arada tutar; yer çekimi olmasa da su molekülleri birbirini çekeceği için küre şeklinde toplanır.
- Su molekülleri arasında elektrostatik çekim bulunduğunu önceki sorudan hatırla.
- Bu çekimin yer çekiminden bağımsız olduğunu, yer çekimi olmasa da sürdüğünü belirle.
- Moleküllerin birbirini her yönden eşit çektiğini, bu yüzden suyun küre şeklinde toplandığını yaz.
- Sonuç olarak moleküllerin birbirinden ayrılmadığını, su damlasının bütün kaldığını belirt.
- Yer çekimi olmayınca suyun dağılacağını düşünmek — suyu bir arada tutan, moleküller arası çekim kuvvetidir.
- Suyun bardağın şeklini koruyacağını söylemek — yer çekimsiz ortamda su küresel damla biçimini alır.
Kendini kontrol et: Uzay istasyonunda serbest bırakılan suyun neden yuvarlak damla oluşturduğunu kendi cevabınla açıklayabiliyor musun?
3Farklı tür moleküller karıştırıldığında aralarında elektrostatik çekim olabilir mi
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Polar-polar, polar-apolar (indüklenmiş dipol) veya apolar-apolar moleküller arasında farklı şiddette çekimler oluşur.
- Soruda farklı türden moleküllerin bir arada bulunduğu karışımın ele alındığını belirle.
- Polar moleküllerin birbirini kısmi yükleri sayesinde çektiğini hatırla.
- Polar bir molekülün apolar molekülde geçici dipol oluşturup onu çekebildiğini yaz.
- Farklı molekül türleri arasında farklı şiddette çekim oluşabileceğini belirterek 'evet' de.
- Yalnız aynı tür moleküller arasında çekim olduğunu sanmak — farklı moleküller de birbirini çekebilir.
- Apolar moleküller arasında hiç çekim olmadığını düşünmek — zayıf da olsa anlık dipol çekimi vardır.
Kendini kontrol et: Şekerin suda çözünmesi, farklı tür moleküllerin birbirini çektiğini gösteren bir örnek midir?
4İyonik madde iyonları moleküler maddeyle karıştırıldığında çekim olabilir mi
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
İyonlar, polar moleküllerle iyon-dipol, apolar moleküllerle iyon-indüklenmiş dipol etkileşimi yapar.
- İyonik maddelerde pozitif ve negatif yüklü iyonlar bulunduğunu hatırla.
- İyonların polar moleküllerin zıt yüklü ucunu çektiğini yaz (iyon-dipol etkileşimi).
- İyonların apolar moleküllerde dipol oluşturup onları zayıfça çekebildiğini ekle.
- Bu nedenle iyonlarla moleküller arasında elektrostatik çekim oluşabileceğini belirterek 'evet' de.
- İyonik maddelerin moleküllerle hiç etkileşmediğini düşünmek — yemek tuzunun suda çözünmesi bu çekime dayanır.
- Bu çekimi iyonik bağla aynı saymak — iyon-molekül çekimi iyonik bağdan zayıftır.
Kendini kontrol et: Yemek tuzu suda çözünürken Na+ ve Cl− iyonları su moleküllerinin hangi uçlarıyla çekişir?
5 Cevabım ve GerekçesiSoy gaz atomları arasında elektrostatik etki var mı, cevap ve gerekçeyi yaz
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Elektron bulutu anlık kayarak geçici dipol oluşturur, komşu atomda dipol indükler; bu yüzden soy gazlar çok düşük sıcaklıkta sıvılaşır.
- Soy gaz atomlarının yüksüz ve tek atomlu olduğunu hatırla.
- Elektron bulutunun bir anlığına bir tarafa kayarak geçici dipol oluşturabildiğini yaz.
- Bu geçici dipolün komşu atomda da dipol oluşturduğunu ve atomların zayıfça çekiştiğini belirt.
- Bu çekim olmasaydı soy gazların hiç sıvılaşamayacağını gerekçe olarak ekleyip 'evet, var' de.
- Soy gazlar kararlı olduğu için aralarında hiç çekim olmadığını söylemek — bağ yapmasalar da çok zayıf London çekimi vardır.
- Bu çekimi kimyasal bağ sanmak — London kuvveti fiziksel, çok zayıf bir etkileşimdir.
Kendini kontrol et: Helyum ve argon çok düşük sıcaklıkta sıvılaşabiliyorsa atomları arasında bir çekim olmalı mı?
5 Farklı Düşünce ve GerekçesiArkadaşının farklı fikrini ve gerekçesini yazma kutusu
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.