Kimya 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 164 Cevapları

Moleküller arası kuvvetler zayıf olduğundan düşüktür.

1. Moleküler katılarda tanecikleri bir arada tutan kuvvetin moleküller arası kuvvet olduğunu hatırla.
2. Moleküller arası kuvvetlerin kimyasal bağlardan çok daha zayıf olduğunu düşün.
3. Zayıf kuvvetleri yenmek az enerji gerektirdiğinden erime ve kaynama noktaları düşüktür; önerme doğrudur (D).

Kendini kontrol et: Buz ve kuru buz gibi moleküler katıların, tuz veya elmasa göre çok daha düşük sıcaklıkta eridiğini doğrulayabiliyor musun?

Şeker kristal moleküler katıdır.

1. Amorf katıların taneciklerinin düzensiz dizildiğini hatırla.
2. Şeker (sakkaroz) kristallerinin düzenli, tekrarlayan bir yapıya sahip olduğunu düşün.
3. Şeker kristal moleküler katıdır, amorf değildir; önerme yanlıştır (Y).

Kendini kontrol et: Şeker belirli bir sıcaklıkta mı erir, yoksa cam gibi geniş aralıkta yumuşar mı?

P₄ moleküler katıdır; erime noktası düşüktür.

1. Fosforun (P₄) ayrı P₄ moleküllerinden oluştuğunu belirle.
2. P₄ molekülleri apolar olduğundan aralarında yalnız zayıf London kuvvetleri bulunur.
3. Zayıf kuvvetler düşük erime noktası demektir; önerme yanlıştır (Y).

Kendini kontrol et: P₄ moleküler katı mıdır? Moleküler katıların erime noktaları genellikle yüksek mi, düşük mü?

Metalik bağda katyonlar ile elektron denizi etkileşir.

1. Nikelin (Ni) metal olduğunu belirle.
2. Metalik katıda atomların değerlik elektronlarını ortak bir elektron denizine bıraktığını hatırla.
3. Oluşan Ni²⁺ katyonları elektron denizi ile çekim hâlindedir; önerme doğrudur (D).

Kendini kontrol et: Ni katısında anyon var mı? Yoksa katyonları tutan şey elektron denizidir.

Moleküler katı örgüsünde moleküller zayıf kuvvetlerle bir arada durur.

1. Moleküler katının yapı biriminin molekül olduğunu hatırla.
2. Bu moleküllerin hidrojen bağı, dipol-dipol veya London kuvvetleriyle bir arada tutulduğunu belirle.
3. Önerme tanımla uyumludur; doğrudur (D).

Kendini kontrol et: Buz ve kuru buz örneklerinde molekülleri bir arada tutan kuvvetleri sayabiliyor musun?

Kristal katılar düzenli, tekrarlayan yapıdadır; düzensiz olanlar amorftur.

1. Kristal katılarda taneciklerin düzenli ve tekrarlayan bir örgü oluşturduğunu hatırla.
2. Düzensiz dizilimli katıların amorf katı olarak adlandırıldığını belirle.
3. Önerme amorf katıyı tanımladığı için yanlıştır (Y).

Kendini kontrol et: Cam düzensiz yapılıdır; cam kristal mi, amorf mu sınıflanır?

Üç boyutlu ağdaki güçlü kovalent bağları kırmak çok enerji gerektirir.

1. Kovalent katılarda atomların kristal boyunca kovalent bağlarla ağ oluşturduğunu hatırla.
2. Bu katıyı eritmek için çok sayıda güçlü kovalent bağın kırılması gerektiğini düşün.
3. Bu çok enerji ister; erime noktası yüksektir, önerme doğrudur (D).

Kendini kontrol et: Elmas ve kuvarsın erime noktaları, buz ve naftalinden neden çok yüksektir?

Gümüş metaldir; atomları metalik bağla tutulur.

1. Gümüşün (Ag) bir metal olduğunu belirle.
2. Metal atomlarının metalik bağla, yani katyonlarla elektron denizi arasındaki çekimle tutulduğunu hatırla.
3. London kuvveti moleküller arası bir kuvvettir; gümüş için geçerli değildir, önerme yanlıştır (Y).

Kendini kontrol et: Gümüş katı hâlde elektriği iletir mi? İletiyorsa metalik katı olduğunu doğrulamış olursun.

ZnS iyonik katıdır.

1. ZnS'yi oluşturan elementleri belirle: çinko metal, kükürt ametaldir.
2. Metal ile ametal arasında iyonik bağ oluştuğunu hatırla (Zn²⁺ ve S²⁻ iyonları).
3. ZnS iyonik katıdır, metalik katı değildir; önerme yanlıştır (Y).

Kendini kontrol et: ZnS'de zıt yüklü iyonlar var mı? Varsa iyonik katı olduğunu doğrulamış olursun.

İyonik katılar sert ama kırılgandır; dövülüp şekillendirilemez.

1. İyonik katılarda zıt yüklü iyonların düzenli dizildiğini hatırla.
2. Darbe ile katmanlar kayınca aynı yüklü iyonlar karşı karşıya gelir ve birbirini iter.
3. Bu itme kristali kırar; bu yüzden iyonik katılar dövülerek işlenemez, önerme doğrudur (D).

Kendini kontrol et: Bir tuz kristaline çekiçle vurulursa yassılaşır mı, yoksa parçalanır mı?

SiC kovalent katıdır; atomlar kovalent bağla tutulur.

1. SiC'yi oluşturan Si ve C atomlarının ametal/yarı metal olduğunu belirle.
2. Bu atomlar arasında iyon değil, elektron ortaklaşmasıyla kovalent bağ oluşur.
3. SiC kovalent ağ katıdır; atomlarını elektrostatik çekim değil kovalent bağ tutar, önerme yanlıştır (Y).

Kendini kontrol et: SiC'de anyon ve katyon var mı? Yoksa elektrostatik çekimle tutulan iyonik katı değildir.

Elmas kovalent ağ katıdır.

1. Elmasın yalnız karbon atomlarından oluştuğunu belirle.
2. Her karbonun dört komşu karbona kovalent bağla bağlanıp üç boyutlu ağ kurduğunu hatırla.
3. Elmas kovalent katıdır; önerme doğrudur (D).

Kendini kontrol et: Elmasın çok yüksek erime noktası, güçlü kovalent bağ ağına sahip olmasıyla uyumlu mu?

Buz da moleküler katıdır.

1. Buzun H₂O moleküllerinden, kuru buzun CO₂ moleküllerinden oluştuğunu belirle.
2. Her ikisinde de molekülleri moleküller arası kuvvetlerin tuttuğunu hatırla (buzda hidrojen bağı, kuru buzda London).
3. Buz da moleküler katı olduğundan önermenin ilk kısmı yanlıştır; önerme yanlıştır (Y).

Kendini kontrol et: Buz 0 °C'de erirken kovalent bağlar mı, yoksa hidrojen bağları mı kopar?

Naftalin moleküler katıdır.

1. Naftalinin (C₁₀H₈) ayrı moleküllerden oluşan bir bileşik olduğunu belirle.
2. Katı hâlde bu moleküllerin London kuvvetleriyle bir arada tutulduğunu hatırla.
3. Naftalin moleküler katıdır, kovalent ağ katısı değildir; önerme yanlıştır (Y).

Kendini kontrol et: Naftalin kolayca süblimleşir; bu, zayıf moleküller arası kuvvetlerle uyumlu mu?

İyonik katılarda zıt yüklü iyonlar elektrostatik çekimle tutulur.

1. İyonik katıların metal katyonları ile ametal anyonlarından oluştuğunu hatırla.
2. Zıt yüklü iyonlar arasındaki çekimin elektrostatik etkileşim olduğunu belirle.
3. Önerme tanımla uyumludur; doğrudur (D).

Kendini kontrol et: NaCl örneğinde Na⁺ ve Cl⁻ iyonları birbirini çekiyor mu?