Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 9.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 197
Kimya 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 197 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1Su sıçrayan böceğin batmadan su yüzeyinde durmasını sağlayan etken
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Yüzeydeki su molekülleri kohezyon nedeniyle gergin bir zar gibi davranır ve böceğin ağırlığını taşır.
- Yönergedeki 'yüzeyi gergin bir streç film' benzetmesini oku.
- Molekül görselinde yüzeydeki su moleküllerinin yanlara ve aşağıya çekildiğini, yukarıda çeken molekül olmadığını gör.
- Bu tek yönlü çekimin yüzeyde gergin bir zar oluşturduğunu fark et.
- Bu özelliğin adının yüzey gerilimi olduğunu yaz.
- Böceğin hafif olduğu için yüzdüğünü söylemek — batmamasını sağlayan suyun yüzey gerilimidir, kaldırma kuvveti değil.
- Adezyonu sebep göstermek — yüzey gerilimi su molekülleri arasındaki kohezyondan kaynaklanır.
Kendini kontrol et: Suya biraz deterjan eklenince yüzey gerilimi azalır; böcek o zaman da batmadan durabilir mi?
2Yoğunluğu suyunkinden fazla olan ataşın suyun yüzeyinde batmadan kalmasını sağlayan etken
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Yüzeydeki su molekülleri birbirini güçlü çeker, oluşan gergin yüzey ataşın ağırlığını dengeler ve ataş batmaz.
- Ataşın yoğunluğu sudan büyük olduğundan normalde batması gerektiğini not et.
- Görselde ataşın yüzeydeki su moleküllerinin üzerinde durduğunu incele.
- Yüzeydeki moleküllerin birbirini güçlü çekerek gergin bir zar oluşturduğunu hatırla.
- Ataşı taşıyan etkenin suyun yüzey gerilimi olduğunu yaz.
- Kaldırma kuvvetini sebep göstermek — yoğunluğu sudan büyük cisim kaldırma kuvvetiyle yüzemez.
- Ataşın hafifliğini tek başına neden saymak — ağırlığı dengeleyen yüzey gerilimidir.
Kendini kontrol et: Ataşı suyun içine itip bırakırsan yüzeye geri çıkar mı? Çıkmıyorsa onu tutan yüzey gerilimidir.
3Ataş dik bırakıldığında suya batarken yatay bırakılana göre neden batmaya başlamadığı sorusunun tersi: neden batmaya başlamamıştır
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Dik duran ataşın temas alanı küçüktür, basınç büyür ve yüzey gerilimini yener. Yatay ataşta ağırlık geniş alana dağıldığı için yüzey gerilimi taşır. Soru metni görsele göre yorumlandı.
- İki görseli karşılaştır: ataş birinde yatay, diğerinde dik bırakılmış.
- Kütle ve yoğunluğun değişmediğini, yalnız suya değen yüzeyin değiştiğini belirle.
- Dik ataşın suya küçük bir uçla değdiğini, ağırlığın dar alanda toplandığını fark et.
- Dar alanda toplanan ağırlığın yüzey zarını delip yüzey gerilimini yendiğini, yatayda ise ağırlığın geniş alana yayıldığını yaz.
- Dik ataşın daha ağır olduğunu düşünmek — kütle değişmemiştir, değişen temas alanıdır.
- Yoğunluk farkını sebep göstermek — yoğunluk her iki durumda da aynıdır.
Kendini kontrol et: Kütle aynı kaldığına göre cevabın yalnız temas alanındaki değişikliğe mi dayanıyor?
2.Yönerge-1Cıva ve suyun deney tüpünde farklı duruş biçimlerinin nedeni
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Su molekülleri camla güçlü çekim yapar, kenarda yükselir. Cıva atomları birbirini camdan daha güçlü çeker, kenarda alçalır.
- Görselde suyun tüpte iç bükey, cıvanın dış bükey durduğunu belirle.
- Su görselinde su taneciklerinin cam taneciklerine doğru tırmandığını incele: adezyon baskındır.
- Cıva görselinde cıva taneciklerinin birbirine sıkıca bağlı olup camdan uzak durduğunu incele: kohezyon baskındır.
- Duruş farkını bu iki kuvvetin hangisinin baskın olduğuyla açıkla.
- İç bükey ile dış bükeyi karıştırmak — kenarlarda yükselen yüzey iç bükeydir, ortası kabarık olan dış bükeydir.
- Farkı yalnız yoğunlukla açıklamak — şekli belirleyen adezyon ile kohezyonun karşılaştırmasıdır.
Kendini kontrol et: Kenarda yükselen sıvıda camla çekim mi, sıvının kendi tanecikleri arasındaki çekim mi daha büyüktür?
2.Yönerge-2Cıvada atomlar arası çekimle cıva-cam çekiminin karşılaştırılması
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Cıva atomları birbirini daha güçlü çeker; bu yüzden cıva camı ıslatmaz, yüzeyi dışbükey olur ve yüzey gerilimi yüksektir.
- Cıva görselinde cıva taneciklerinin birbirine bağlı, cam taneciklerinden ise uzak durduğunu gözle.
- Yönergedeki bilgiyi kullan: cıvanın yüzey gerilimi (480 dyn/cm) çok yüksektir, bu güçlü kohezyonu gösterir.
- Cıvanın camı ıslatmadığını ve kenarda alçaldığını hatırla.
- Sonucu yaz: cıvanın kohezyonu, cıva-cam adezyonundan büyüktür.
- Kohezyon ile adezyonun tanımlarını karıştırmak — kohezyon aynı tür tanecikler, adezyon farklı tür tanecikler arasındaki çekimdir.
Kendini kontrol et: Cıva cam yüzeyde yayılmıyorsa hangi çekim daha güçlü olmalıdır?
2.Yönerge-3Sıvının tüpte içbükey veya dışbükey görünmesinin yüzey gerilimiyle açıklanması
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Adezyon baskınsa sıvı camın kenarına tırmanır ve içbükey olur. Kohezyon ve yüzey gerilimi baskınsa sıvı toplanır, kenarda alçalır ve dışbükey olur.
- Yüzey geriliminin sıvı tanecikleri arasındaki kohezyondan kaynaklandığını hatırla.
- Adezyon kohezyondan büyükse sıvının cam kenarına tırmandığını ve iç bükey göründüğünü yaz (su).
- Kohezyon ve yüzey gerilimi adezyondan büyükse sıvının kendi içinde toplandığını ve dış bükey göründüğünü yaz (cıva).
- Su (72 dyn/cm) ve cıva (480 dyn/cm) değerleriyle bu ilişkiyi doğrula.
- Yüzey gerilimi büyük sıvının iç bükey olduğunu söylemek — yüksek yüzey gerilimi güçlü kohezyon demektir, sıvı dış bükey olur.
Kendini kontrol et: Yüzey gerilimi daha yüksek olan cıvanın tüpte dış bükey görünmesi senin açıklamanla uyuşuyor mu?