Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 9. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 220
Kimya 9. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 220 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
20H₂O ve CCl₄'ün farklı davranışına neden olabilecek ölçütleri gerekçeyle seçme
Çözüm Yolu
O ve Cl elektronegatifliği bağ kutupluluğunu belirler; O üzerinde ortaklanmamış çift vardır, C üzerinde yoktur; bu yüzden H₂O bükülmüş, CCl₄ simetrik yapıdadır ve kutupluluk farklıdır.
- Gözlemi yorumla: yüklü cisimler suyun akışını büküyor, CCl₄'ünkini bükmüyor; fark molekül kutupluluğundan kaynaklanır.
- Kutupluluğu etkileyen ölçütleri seç: elektronegatiflik farkı bağları polar yapar (II).
- Merkez atomdaki ortaklanmamış çiftlere bak: O'da 2 çift var, C'de yok (III).
- Bu farkın molekül yapısını değiştirdiğini belirle: H₂O bükük, CCl₄ simetrik düzgün dörtyüzlü (V).
- Diğerlerini ele: iyonlaşma enerjisi, ortaklanmış çift varlığı, atom ve valans elektron sayısı kutupluluğu doğrudan belirlemez.
- Ortaklanmış elektron çifti varlığını (IV) seçmek — her iki molekülde de bağ çiftleri vardır, farkı açıklamaz.
- Yalnız elektronegatifliği seçmek — CCl₄'te de polar bağlar var; simetrik yapı kutupları dengeler.
Kendini kontrol et: Seçtiğin her ölçüt H₂O ve CCl₄ için farklı sonuç veriyor ve kutupluluğu etkiliyor mu?
21H₂O ve CCl₄ molekül yapılarının benzerlik ve farklılıklarını listeleme
Çözüm Yolu
H₂O 3 atomlu, toplam 8 valans elektronlu; CCl₄ 5 atomlu, 32 valans elektronludur. Bağlar polar olsa da yalnız CCl₄'te dağılım simetriktir.
- İstenen: H₂O ve CCl₄ molekül yapılarını belirlenen ölçütlere göre karşılaştırıp benzerlik ve farkları listelemek.
- Lewis yapıları: O ile H, C ile Cl arasında elektron ortaklaşması olduğundan iki molekül de kovalent bağlıdır.
- Merkez atomlar: O'da 2 bağlayıcı + 2 ortaklanmamış çift, C'de 4 bağlayıcı çift var; ikisinde de 4 elektron çifti bulunur, oktet sağlanır.
- Fark: H₂O'daki 2 ortaklanmamış çift bağları iter, molekül bükük olur; CCl₄'te ortaklanmamış çift olmadığından düzgün dörtyüzlü ve simetriktir.
- CCl₄'te bağların apolar olduğunu yazmak — C-Cl bağları polardır; molekül simetrik olduğu için apolardır.
- Cl atomlarındaki ortaklanmamış çiftleri merkez atoma ait saymak — karşılaştırmada yalnız merkez atomdaki çiftler yapıyı belirler.
Kendini kontrol et: Listendeki her fark, suyun bükülüp CCl₄'ün bükülmemesini açıklamaya katkı sağlıyor mu?
22Molekülleri gruplandırıp adlandırma ve statik çekim karşısındaki farklı davranış nedenini yazma
Çözüm Yolu
H₂O bükük yapıda olduğundan kısmi yükler birbirini götürmez, statik yüklü cisim molekülleri yönlendirir. CCl₄ simetriktir, bağ kutupları birbirini götürür; kalıcı kutup olmadığı için akış bükülmez.
- Listedeki farka dayan: H₂O bükük yapıda, CCl₄ simetrik düzgün dörtyüzlü yapıdadır.
- H₂O'da bağ kutupları birbirini götürmez, molekülün kalıcı kutbu oluşur; H₂O'yu kutuplu (polar) molekül olarak adlandır.
- CCl₄'te dört polar bağ simetrik dizildiğinden kutuplar birbirini götürür; CCl₄'ü apolar molekül olarak adlandır.
- Nedeni yaz: yüklü balon ve çubuk kutuplu su moleküllerini çeker, akış bükülür; apolar CCl₄ etkilenmez.
- Polar bağ içeren her molekülü polar saymak — CCl₄'te bağlar polar olsa da simetri nedeniyle molekül apolardır.
- Suyun yalnız negatif balona çekildiğini düşünmek — kutuplu moleküller yönelerek hem pozitif hem negatif cisme çekilir.
Kendini kontrol et: Gruplandırman, tabloda suyun hem balonla hem cam çubukla büküldüğü gözlemini açıklıyor mu?