Ana sayfa›Kimya 9. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 34›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Kimya 9. sınıf · Kimyasal Güvenlik İşaretleri
Bilgi notu
Kimyasal Güvenlik İşaretleri
- Kimyasal ürünlerin etiketindeki tehlike simgeleri (alev, kuru kafa, aşındırıcı gibi) maddenin riskini gösterir.
- Kimyasal kullanılmadan önce etiket okunur; laboratuvarda gözlük, eldiven ve önlük giyilir.
- Kimyasallar koklanmaz ve tadılmaz; farklı temizlik ürünleri birbirine karıştırılmaz.
- Kimyasal atıklar çevreye ve canlılara zarar verebileceğinden uygun kaplarda toplanır.
Örnek: Bir şişenin etiketinde alev simgesi var. Bu madde nasıl saklanmalıdır?
Çözüm: Alev simgesi yanıcı maddeyi gösterir. Madde ateş ve ısı kaynaklarından uzakta, serin ve havalandırılan bir yerde saklanır.
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
Etiketinde kuru kafa simgesi bulunan bir madde nasıl bir tehlike taşır?
Etiketinde 'aşındırıcı' simgesi bulunan bir madde neye zarar verebilir?
Laboratuvarda deney yaparken kullanılması gereken iki kişisel koruyucu malzemeyi yazın.
Uygulama
Evde çamaşır suyu ile tuz ruhu (hidroklorik asit) neden birbirine karıştırılmamalıdır?
Bir kimyasal şişesinin etiketindeki simge silinmiştir ve içeriğin ne olduğu bilinmiyor. Bu şişe kullanılmadan önce ne yapılmalıdır?
Deney sonunda kalan asit çözeltisi neden doğrudan çöpe veya lavaboya dökülmemelidir?
Düşün
Bir okul laboratuvarında deney sırasında bir öğrencinin gözüne kimyasal sıçrıyor. Bu durumda izlenmesi gereken adımları ve böyle bir kazayı önlemek için alınabilecek iki önlemi yazın.
Bir kimyasal tesisin yakınında yaşayan halka, olası bir kimyasal sızıntıya karşı AFAD tarafından bilgilendirme yapılıyor. Böyle bir durumda halkın uyması gereken iki davranışı ve bunların gerekçelerini yazın.
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | Zehirli (toksik) maddedir; solunması, yutulması veya ciltle teması sağlığa zarar verebilir. | Kuru kafa simgesi zehirli maddeleri bildirir. | 8 |
| 2 | Cilde, göze ve bazı metallere zarar verebilir. | Aşındırıcı maddeler dokuya ve bazı malzemelere temas ettiğinde onları tahrip eder. | 8 |
| 3 | Gözlük, eldiven, önlük, maske sözcüklerinden herhangi ikisi. | Bu malzemeler göz, cilt ve giysiyi kimyasaldan korur. | 8 |
| 4 | Karıştırılınca solunması çok zararlı, zehirli klor gazı açığa çıkar. | Bu iki madde tepkimeye girerek zehirli gaz oluşturur; kapalı ortamda ciddi zehirlenmeye yol açabilir. | 12 |
| 5 | Şişe kullanılmaz; öğretmene veya yetkili kişiye sorulur, maddenin güvenlik bilgisi öğrenilmeden açılmaz. | Maddenin tehlikesi bilinmeden kullanmak yaralanma veya zehirlenme riski doğurur. | 12 |
| 6 | Çevreye ve canlılara zarar verebileceği için uygun atık kabında toplanmalıdır. | Kimyasal atıklar su ve toprağı kirletir, sağlığı tehdit eder. | 12 |
| 7 | Tam puan ölçütleri: (1) Gözün hemen bol suyla (göz duşu veya çeşme suyuyla) yıkanması: 6 p. (2) Öğretmene/yetkiliye haber verilmesi ve sağlık yardımı istenmesi: 5 p. (3) Önlem: koruyucu gözlük kullanma: 5 p. (4) İkinci önlem: kimyasalı dikkatli ve talimata uygun kullanma: 4 p. Toplam 20 p. | Kimyasalı seyreltip uzaklaştırmak zararı azaltır; koruyucu gözlük kazaları büyük ölçüde önler. | 20 |
| 8 | Tam puan ölçütleri: (1) Davranış: yetkililerin (112, AFAD) uyarı ve yönlendirmelerine uymak: 5 p. Gerekçe: doğru bilgi ve güvenli yönlendirme sağlar: 5 p. (2) Davranış: tehlike bölgesinden uzaklaşmak (kapalı alandaysa pencere ve kapıları kapatmak): 5 p. Gerekçe: kimyasala maruz kalmayı azaltır: 5 p. Toplam 20 p. | Doğru ve hızlı davranış, zararın büyümesini önler ve can güvenliğini artırır. | 20 |
Sık yapılan hatalar: Etiketteki uyarı simgesine bakmadan kimyasalı kullanmaya başlamak. · Farklı temizlik ürünlerinin birlikte kullanılabileceğini veya kimyasal atıkların lavaboya dökülebileceğini düşünmek.
Öz kontrol: Bu kimyasalı kullanmadan önce etiketini ve uyarı simgesini okuyup gerekli korunma önlemini aldım mı?