Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 9.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 78
Kimya 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 78 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1Aynı gruptaki atomların yarıçap değişiminin sebebi
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Örnek 1A: Li 152, Na 186, K 227, Rb 248 pm. Aynı durum 7A'da da görülür: F 72, Cl 99, Br 114, I 133 pm. Katman arttıkça çekirdek ile dış elektronlar uzaklaşır.
- Tablodan bir grup seçilir; örneğin 1A sütununda yukarıdan aşağı yarıçaplar okunur: Li 152, Na 186, K 227, Rb 248 pm.
- Değerlerin aşağı inildikçe sürekli arttığı görülür.
- Her yeni periyotta atoma bir enerji düzeyi (katman) eklendiği hatırlanır; dış elektronlar çekirdekten daha uzakta bulunur.
- Destek için 7A sütununa bakılır: F 72, Cl 99, Br 114, I 133 pm; aynı artış burada da vardır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: 2A grubu: Be 112, Mg 160, Ca 197, Sr 215 pm (Örnek grup olarak 2A seçilirse; açıklama aynı kalır) · 8A grubu: He 31, Ne 70, Ar 98, Kr 112, Xe 131 pm (Örnek grup olarak 8A seçilirse; açıklama aynı kalır)
- Proton sayısı arttığı için yarıçapın küçülmesi gerektiğini düşünmek — grupta katman sayısındaki artış belirleyicidir.
- Yalnız bir grubu yazıp diğer gruplarla desteklememek — soru başka gruplardan örnek de istiyor.
Kendini kontrol et: Seçtiğin grupta her alt sıradaki değer bir üsttekinden büyük mü ve katman sayısı birer artıyor mu?
2Aynı periyottaki atomların yarıçap değişiminin sebebi
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Örnek 3. periyot: Na 186, Mg 160, Al 143, Si 118, P 110, S 103, Cl 99, Ar 98 pm. Çekirdeğin dış elektronları çekimi güçlenir. 2. ve 4. periyotta da aynıdır.
- Tablodan bir periyot seçilir; örneğin 3. periyotta soldan sağa: Na 186, Mg 160, Al 143, Si 118, P 110, S 103, Cl 99, Ar 98 pm.
- Değerlerin soldan sağa azaldığı görülür.
- Bu atomların hepsinde katman sayısı aynıdır (3), ama proton sayısı yani çekirdek yükü birer birer artar.
- Artan çekirdek yükü dış elektronları daha güçlü çeker, atom küçülür.
- 2. periyotta (Li 152'den F 72'ye) ve 4. periyotta (K 227'den Kr 112'ye) da genel azalma görülür; sonuç doğrulanır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: 5. periyot: Rb 248'den I 133'e genel azalma (Örnek periyot olarak 5. periyot seçilirse; açıklama aynı kalır)
- Elektron sayısı arttığı için atomun büyüyeceğini sanmak — elektronlar aynı katmana girer, artan çekirdek çekimi baskın gelir.
- Küçük istisnaları (ör. N 70, O 73) genel eğilimi bozuyor sanmak — soldan sağa genel eğilim azalmadır.
Kendini kontrol et: Seçtiğin periyotta ilk ve son atomun katman sayısı eşit mi, son atomun yarıçapı ilkinden küçük mü?