Ana sayfa›Kimya 9. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 85›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Kimya 9. sınıf · Elektronegatiflik Eğilimleri
Bilgi notu
Elektronegatiflik Eğilimleri
- Elektronegatiflik, bağ yapan atomun ortak elektron çiftini kendine çekme eğilimidir.
- Aynı periyotta soldan sağa çekirdek yükü artar, atom yarıçapı küçülür; elektronegatiflik artar.
- Aynı grupta yukarıdan aşağı enerji seviyesi sayısı, atom yarıçapı ve perdeleme artar; elektronegatiflik azalır.
- En elektronegatif element flordur; metaller düşük, ametaller yüksek değerlidir.
- Soy gazlar bağ yapmadığı için çoğunlukla elektronegatiflik değeri almazlar.
Örnek: 16. gruptaki O, S ve Se elementlerini elektronegatifliği büyükten küçüğe sırala.
Çözüm: Aynı grupta yukarıdan aşağı elektronegatiflik azalır. O en üstte, Se en altta olduğundan sıra O > S > Se olur.
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
Elektronegatiflik nedir?
2. periyotta soldan sağa gidildikçe elektronegatiflik nasıl değişir?
Periyodik tabloda en elektronegatif element hangisidir?
Uygulama
3. periyottaki Mg, Cl ve Na elementlerini elektronegatifliği büyükten küçüğe sırala.
2. gruptaki Be, Mg ve Ca elementlerini elektronegatifliği büyükten küçüğe sırala.
Cl atomu, Na atomu ile aynı periyottadır ve Cl'nin çekirdek yükü Na'dan fazladır. Bu bilgi Cl'nin bağ elektronlarını çekmesi hakkında ne söyler?
Düşün
17. grupta F'den I'a doğru inildikçe elektronegatiflik neden azalır? Atom yarıçapı, iç elektronların etkisi ve elektrostatik çekim kavramlarını kullanarak açıkla.
Tablolarda He ve Ne için elektronegatiflik değeri neden verilmez? Ayrıca K ve Cl atomlarından hangisinin elektron çekme eğilimi daha büyüktür? Gerekçesini yaz.
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | Bağ yapan atomun ortak elektron çiftini kendine çekme eğilimidir. | Elektronegatiflik bağ elektronları üzerindeki çekim gücünü anlatır. | 8 |
| 2 | Artar. | Çekirdek yükü artar, yarıçap küçülür. | 8 |
| 3 | Flor (F). | Flor sağ üstte yer alır ve en yüksek elektronegatiflik değerine sahiptir. | 8 |
| 4 | Cl > Mg > Na | Aynı periyotta soldan sağa elektronegatiflik artar; sırayla Na, Mg, Cl yer alır. | 12 |
| 5 | Be > Mg > Ca | Aynı grupta yukarıdan aşağı elektronegatiflik azalır; Be en üstte, Ca en alttadır. | 12 |
| 6 | Cl, bağ elektronlarını Na'dan daha güçlü çeker; elektronegatifliği daha yüksektir. | Aynı periyotta çekirdek yükü arttıkça bağ elektronlarına uygulanan elektrostatik çekim artar. | 12 |
| 7 | Ölçütler: Aşağı inildikçe enerji seviyesi sayısı artar ve atom yarıçapı büyür (6 puan). İç elektronlar çekirdek çekimini perdeler (7 puan). Bağ elektronlarına uygulanan elektrostatik çekim zayıflar ve elektronegatiflik azalır (7 puan). | Yarıçap büyümesi ve perdeleme çekimi azaltır; elektronegatiflik düşer. | 20 |
| 8 | Ölçütler: Soy gazlar bu düzeyde bağ yapmadıkları için değer verilmez (7 puan). Cl'nin elektron çekme eğilimi daha büyüktür (6 puan). Gerekçe: Cl ametal olup sağ üst bölgede, çekirdek yükü yüksek ve yarıçapı küçüktür; K metal olup sol alt bölgede, yarıçapı büyük ve çekimi zayıftır (7 puan). | Soy gazlar bağ yapmaz; Cl'nin çekirdeği bağ elektronlarını K'ya göre çok daha güçlü çeker. | 20 |
Sık yapılan hatalar: Aynı grupta aşağı inildikçe çekirdek yükü arttığı için elektronegatifliğin de arttığını sanmak. · Soy gazlara da yüksek bir elektronegatiflik değeri vermek.
Öz kontrol: Karşılaştırdığım elementler aynı periyotta mı aynı grupta mı ve eğilimi buna göre doğru uyguladım mı?