Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 9.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 85
Kimya 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 85 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Bu sayfa için bilgi notlu çalışma kağıdı (yazdırılabilir, yapay zekâ ile hazırlandı) ve Kendini Dene modunda kademeli ipuçları var.
2Aynı periyotta elektronegatifliği değiştiren etmenler ve bunun elektrostatik çekim temelinde nedeni
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Aynı periyotta enerji seviyesi sabittir; çekirdek yükü arttıkça bağ elektronlarına uygulanan elektrostatik çekim artar ve atom küçülür.
- Aynı periyotta elektronların aynı sayıda enerji seviyesinde bulunduğu not edilir.
- Soldan sağa proton sayısı, yani çekirdek yükü artar.
- Artan çekirdek yükü elektronları daha güçlü çeker ve atom yarıçapı küçülür (ör. Na 186, Cl 99 pm).
- Bağ elektronları çekirdeğe daha yakın ve daha güçlü çekildiği için elektronegatiflik artar (Na 0,93; Cl 3,16).
- Etmen olarak yalnız proton sayısını yazıp yarıçapı unutmak — elektrostatik çekim hem yüke hem uzaklığa bağlıdır.
- Periyotta enerji seviyesi sayısının arttığını sanmak — aynı periyotta seviye sayısı sabittir.
Kendini kontrol et: Çekim kuvveti yük artınca ve uzaklık azalınca nasıl değişir; bu, elektronegatiflik artışını açıklıyor mu?
3Aynı grupta elektronegatifliği değiştiren etmenler ve bunun elektrostatik çekim temelinde nedeni
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Grupta aşağı inildikçe bağ yapan elektronlar çekirdekten uzaklaşır ve iç elektronlar perdeler; çekirdeğin elektrostatik çekimi azalır.
- Aynı grupta yukarıdan aşağı her periyotta bir enerji seviyesi eklendiği not edilir.
- Atom yarıçapı büyür (ör. Li 152, Na 186, K 227 pm) ve bağ elektronları çekirdekten uzaklaşır.
- İç katmanlardaki elektronlar çekirdeğin çekimini perdeler.
- Uzaklık ve perdeleme arttığı için elektrostatik çekim zayıflar, elektronegatiflik azalır (Li 0,98; Na 0,93; K 0,82).
- Proton sayısı arttığı için grupta aşağı elektronegatifliğin arttığını söylemek — artan uzaklık ve perdeleme, artan yükün etkisinden baskındır.
Kendini kontrol et: Tablodaki F ve Cl değerleri, grupta aşağı inildikçe elektronegatifliğin azaldığını gösteriyor mu?
4Elektronegatifliğin periyotta soldan sağa ve grupta yukarıdan aşağıya değişimi, örnekle
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Soldan sağa çekirdek yükü artıp yarıçap küçüldüğü, aşağı inildikçe yarıçap büyüdüğü için eğilim böyledir.
- Periyotta soldan sağa çekirdek yükü artıp yarıçap küçüldüğü için elektronegatifliğin arttığı belirtilir.
- Grupta yukarıdan aşağı yarıçap büyüdüğü için elektronegatifliğin azaldığı belirtilir.
- Tablodan bir periyot örneği seçilir: 3. periyotta Na 0,93 < Cl 3,16.
- Bir grup örneği seçilir: 17. grupta F 4,00 > Cl 3,16 (Br daha da küçüktür).
Kabul edilebilir başka cevaplar: 2. periyotta Li 0,98 < F 4,00; 1A grubunda Li 0,98 > Na 0,93 > K 0,82. (Periyotta soldan sağa artış ve grupta aşağı azalış tablodaki değerlerle doğru gösterildiğinde geçerlidir.) · 2A grubunda Be 1,57 > Mg 1,31 > Ca 1,00. (Grup örneği olarak tablodaki aynı gruptan elementler sıralı verildiğinde geçerlidir.)
- İki eğilimi ters yazmak — periyotta soldan sağa artar, grupta yukarıdan aşağı azalır.
- Örnek olarak soy gazları kullanmak — soy gazların elektronegatiflik değeri yoktur.
Kendini kontrol et: Seçtiğin örnekteki değerler tabloda gerçekten belirttiğin yönde artıyor veya azalıyor mu?
5Tablodaki en yüksek ve en düşük elektronegatiflik değerine sahip elementler
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
s.84 tablosunda en büyük değer flora, en küçük değer potasyuma aittir.
- Sayfa 84'teki tablonun elektronegatiflik sütunlarındaki tüm değerler taranır (soy gazlarda değer yoktur).
- En büyük değer 4,00'tür ve flora (F) aittir.
- En küçük değer 0,82'dir ve potasyuma (K) aittir.
- Değeri olmayan soy gazları (–) en düşük saymak — soy gazlar bağ yapmadığı için tabloda değerleri yoktur.
- Yalnız tablonun sol sütununa bakmak — Na'dan Ca'ya kadar olan sağ sütun da taranmalıdır.
Kendini kontrol et: F sağ üstte, K sol altta mı; bu konumlar elektronegatiflik eğilimiyle uyuşuyor mu?
6Metal, ametal ve soy gazların elektronegatifliklerini karşılaştırarak genelleme
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Metaller elektron vermeye, ametaller elektron çekmeye eğilimlidir; metaller tablonun sol-alt, ametaller sağ-üst bölgesinde yer alır.
- Tablodaki değerler periyodik tablo kesitindeki renklere göre metal, ametal ve soy gaz olarak gruplanır.
- Metaller (Li 0,98; Na 0,93; K 0,82; Mg 1,31; Ca 1,00; Al 1,61) düşük değerlidir.
- Ametaller (C 2,55; N 3,04; O 3,44; F 4,00; Cl 3,16; S 2,58) yüksek değerlidir; yarı metaller arada kalır.
- Soy gazlar (He, Ne, Ar) bağ yapmadığından tabloda değerleri yoktur (–).
- Genelleme: ametallerin elektronegatifliği metallerden büyüktür; metaller elektron vermeye, ametaller çekmeye yatkındır.
- Soy gazların elektronegatifliğini sıfır veya en yüksek kabul etmek — bağ yapmadıkları için değerleri tanımlanmaz.
- Yarı metalleri (B, Si) metallerle aynı gruba koymak — değerleri metallerle ametaller arasındadır.
Kendini kontrol et: Tablodaki her metal değeri, her ametal değerinden küçük mü?
Kontrol Noktası 1.8 - 1Mg ve S atomlarının MgS oluşturması sırasında görsellerin hangi atom/iyona ait olduğu ve nedeni
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Mg 2 elektron verip Mg²⁺ olur, enerji seviyesi azaldığı için küçülür. S 2 elektron alıp S²⁻ olur, elektron itmesi arttığı için yarıçapı büyür.
- Tepkimeden önce iki atom vardır: Mg (160 pm) S'den (103 pm) büyük olduğu için büyük mavi küre Mg, küçük yeşil küre S atomudur.
- Mg 2 elektron verip Mg²⁺ olur; bir enerji seviyesini kaybettiği için küçülür, bu küçük mavi küredir.
- S 2 elektron alıp S²⁻ olur; elektronlar arası itme artar ve yarıçap büyür, bu büyük yeşil küredir.
- Renkler aynı elementi, boyut değişimi ise iyon oluşumunu gösterir.
- Elektron alan S²⁻ iyonunun küçüldüğünü sanmak — eklenen elektronlar itmeyi artırır, anyon atomundan büyüktür.
- Okun sağındaki büyük kürenin Mg olduğunu düşünmek — Mg elektron verip küçülür; renk eşleşmesine dikkat edilmelidir.
Kendini kontrol et: Katyonun atomundan küçük, anyonun atomundan büyük olması kuralı seçtiğin eşleştirmeye uyuyor mu?