Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 9.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 87
Kimya 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 87 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
5aX, Y, Z elementlerinin elektronegatifliklerini karşılaştırma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Z'nin 7 p elektronu: 1s2 2s2 2p6 3s2 3p1, yani Al (13). Y=Mg, X=Na. Aynı periyotta çekirdek yükü arttıkça elektronegatiflik artar.
- Z'nin p orbitallerinde 7 elektron var: 1s2 2s2 2p6 3s2 3p1 (2p'de 6 + 3p'de 1), yani Z=13, Al.
- Atom numaraları ardışık olduğundan Y=12 (Mg), X=11 (Na); X'in alkali metal olması da bunu doğrular.
- Üçü 3. periyottadır; aynı periyotta soldan sağa elektronegatiflik artar.
- Sıralama: Z > Y > X (Al > Mg > Na).
- p'deki 7 elektronu tek bir p alt kabuğunda saymak — bir p alt kabuğu en çok 6 elektron alır; 2p6 + 3p1 düşünülmelidir.
- Sıralamayı tersine yazmak — periyotta sağa gidildikçe çekirdek yükü artar, elektronegatiflik büyür.
Kendini kontrol et: Z'nin dağılımında p elektronlarını topladığında gerçekten 7 buluyor musun?
5bX, Y, Z elementlerinin valans elektron sayıları
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Na 3s1, Mg 3s2, Al 3s2 3p1 dağılımına sahiptir.
- X=Na, Y=Mg, Z=Al olarak belirlenir (Z'nin 7 p elektronundan).
- Son katmanlar yazılır: Na 3s1, Mg 3s2, Al 3s2 3p1.
- Son katmandaki elektronlar sayılır: X: 1, Y: 2, Z: 3.
- Al için yalnız 3p'deki 1 elektronu saymak — valans elektronlar son katmandaki 3s ve 3p elektronlarının toplamıdır.
- Z'nin valans elektronunu 7 yazmak — 7, p orbitallerindeki toplam elektron sayısıdır, son katmandaki değil.
Kendini kontrol et: Valans elektron sayıları grup numaralarıyla (1A, 2A, 3A) uyuşuyor mu?
5cX, Y, Z atom yarıçaplarını karşılaştırma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Aynı periyotta soldan sağa çekirdek yükü artar, yarıçap küçülür; Na > Mg > Al.
- X=Na, Y=Mg, Z=Al aynı (3.) periyottadır.
- Aynı periyotta soldan sağa çekirdek yükü artar, elektronlar daha güçlü çekilir.
- Bu yüzden yarıçap soldan sağa küçülür: X > Y > Z.
- Elektron sayısı arttı diye yarıçapın büyüdüğünü sanmak — aynı katmana eklenen elektronlar artan çekirdek yüküyle daha çok çekilir.
Kendini kontrol et: Yarıçap sıralaman, elektronegatiflik sıralamanın tersi mi?
5çX⁺, Y²⁺, Z³⁺ iyonlarının son orbitali ve bu orbitaldeki elektron sayısı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Na⁺, Mg²⁺ ve Al³⁺ neon dağılımına sahiptir; her biri 10 elektronludur.
- Elektron sayıları bulunur: Na⁺ 11−1=10, Mg²⁺ 12−2=10, Al³⁺ 13−3=10.
- 10 elektronun dağılımı yazılır: 1s2 2s2 2p6.
- Son orbital 2p, içindeki elektron sayısı 6'dır; üç iyon için de aynıdır.
- İyonlarda son orbitali 3s veya 3p yazmak — katyon oluşurken elektronlar en dış katmandan, yani 3. katmandan koparılır.
- Elektron sayısını hesaplarken yükü eklemek — pozitif yük, elektron kaybı demektir, çıkarılmalıdır.
Kendini kontrol et: Üç iyonun elektron sayısı da neonun elektron sayısına (10) eşit mi?
5dGrup numaralarına karşılık iyonlaşma enerjisi değişimini gösteren grafik
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Na 496, Mg 738, Al 577 kJ/mol. Mg'de dolu 3s alt kabuğu kararlıdır; Al'de enerjisi daha yüksek 3p elektronu daha kolay koparılır.
- Z'de p orbitallerinde 7 elektron var: 1s2 2s2 2p6 3s2 3p1, yani Z alüminyumdur (Z=13, 3A).
- Atom numaraları ardışık olduğundan Y magnezyum (2A), X sodyumdur (1A); X alkali metal bilgisiyle uyumludur.
- Sayfa 86 tablosundan 1. iyonlaşma enerjileri alınır: Na 496, Mg 738, Al 577 kJ/mol.
- Yatay eksene grup numarası, dikey eksene iyonlaşma enerjisi konur; X en altta, Y en üstte, Z ortada çizilir.
- Z'yi en yüksek iyonlaşma enerjili çizmek — Al'deki 3p elektronu Mg'nin dolu 3s elektronundan daha kolay koparılır.
- Grupları 1, 2, 3 diye yazmak — Al'nin grup numarası 13'tür (3A); eksen buna göre etiketlenmelidir.
Kendini kontrol et: Grafiğinde iyonlaşma enerjisi sıralaması Y > Z > X olarak görünüyor mu?
5eX, Y, Z'nin birbirine göre konumlarını gösteren periyodik tablo kesiti
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Üçü aynı periyottadır; atom numarası arttıkça gruplar soldan sağa sıralanır.
- X=Na, Y=Mg, Z=Al; üçünün de son katmanı 3 olduğu için hepsi 3. periyottadır.
- Grupları belirlenir: Na 1. grup, Mg 2. grup, Al 13. grup.
- Kesitte 3. periyot satırında soldan sağa X, Y, Z sıralanır; Y ile Z arasında 3–12. gruplar bulunur.
- Z'yi Y'nin hemen yanına, 3. gruba koymak — 3. periyotta geçiş elementi yoktur ama Al'nin grubu 13'tür (3A).
- Elementleri farklı periyotlara yerleştirmek — üçünün de katman sayısı 3 olduğundan aynı satırdadırlar.
Kendini kontrol et: Kesitinde üç element aynı satırda ve atom numarası artışıyla soldan sağa sıralı mı?