Ana sayfa›Kitaplar›Biyoloji 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 122
Biyoloji 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 122 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1Metindeki örneklerden en az üçü için uyaran, alma, işleme, efektör tepki akışını yazma
Çözüm Yolu
Her örnekte uyaran reseptörce alınır, sinir sistemi ya da hücre tarafından işlenir ve efektör organ tepkiyi oluşturur.
- Metindeki altı örnekten en az üçünü seç.
- Her örnekte uyaranı belirle: sıcaklık, ışık, koku, dokunma ya da tehlike.
- Uyaranı alan yapıyı yaz: deri reseptörleri, göz lekesi, burun reseptörleri, yaprak tüyleri gibi.
- İşleyen sistemi yaz: hayvanlarda sinir sistemi, bitkilerde kimyasal haberciler, öglenada hücrenin kendisi.
- Efektörü ve tepkiyi yazarak akışı tamamla: kasla elin çekilmesi, kamçıyla ışığa yönelme, bezlerle tükürük salgısı.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Venüs sinekkapan: dokunma → yapraktaki duyarlı tüyler → kimyasal haberciler → yaprakların kapanması (Üç örnekten biri olarak bitki örneği seçildiyse.) · Yılan balığı: tehlike → duyu organları → sinir sistemi → elektrik organında akım oluşması (Üç örnekten biri olarak yılan balığı seçildiyse.) · Küstüm otu: dokunma → yapraktaki duyarlı hücreler → kimyasal haberciler → yaprağın kapanması (Üç örnekten biri olarak küstüm otu seçildiyse.)
- Bitkilerde işlemeyi sinir sistemine bağlamak — metne göre bitkilerde tepkiyi kimyasal haberciler düzenler.
- Akışın bir halkasını atlamak — uyaran, alma, işleme ve efektörde tepki dört basamağın hepsi yazılmalıdır.
Kendini kontrol et: Seçtiğin her örnekte dört halka (uyaran, alan yapı, işleyen sistem, efektör tepki) eksiksiz mi?
2-aTablo: Venüs sinekkapanının kapanması için uyaran, reseptör, tepki, gerekçe
Çözüm Yolu
Dokunma uyaranı kimyasal haberciler yoluyla yaprakların kapanmasına yol açar; bitki böylece besin sağlar.
- Tablodaki satır: Venüs sinekkapanın kapanması; metin bunun dokunmaya bağlı olduğunu belirtiyor.
- Uyaran: yaprağa konan böceğin dokunması (mekanik uyaran).
- Dokunmayı yaprak yüzeyindeki duyarlı tüyler algılar.
- Kimyasal haberciler yaprak hareketini düzenler; tepki yaprakların hızla kapanmasıdır.
- Gerekçe: böceği yakalayıp sindirerek besin sağlamak.
- Uyaranı ışık yazmak — metinde sinekkapanın kapanması açıkça dokunmaya bağlanmıştır.
- Bitkide sinir sistemi olduğunu söylemek — bitkilerde tepkiyi kimyasal haberciler düzenler.
Kendini kontrol et: Yazdığın gerekçe, bitkinin bu tepkiyle yaşamını nasıl sürdürdüğünü açıklıyor mu?
2-bTablo: Küstüm otunun yaprağının kapanması için uyaran, reseptör, tepki, gerekçe
Çözüm Yolu
Dokunmaya bağlı olarak kimyasal haberciler yaprak hareketini düzenler; bu da bitkiyi korur.
- Tablodaki satır: küstüm otunun yaprağının kapanması; metin bunun dokunmaya bağlı olduğunu belirtiyor.
- Uyaran: yaprağa dokunulması.
- Dokunmayı yaprak hücrelerindeki dokunmaya duyarlı yapılar algılar.
- Kimyasal haberciler yoluyla tepki oluşur: yapraklar kapanır.
- Gerekçe: bitki zarar verebilecek etkilerden korunur, su kaybı da azalabilir.
- Gerekçeyi besin yakalamak diye yazmak — bu sinekkapana özgüdür; küstüm otu yapraklarını korunmak için kapatır.
Kendini kontrol et: Küstüm otu ile sinekkapanın gerekçelerini birbirinden ayırabildin mi?
2-cTablo: Sıcak yüzeyden elin çekilmesi için uyaran, reseptör, tepki, gerekçe
Çözüm Yolu
Isı uyaranı sinir sistemi tarafından işlenir ve kaslar eli çeker.
- Tablodaki satır: sıcak yüzeyden elin çekilmesi; değişen çevre koşulu sıcaklıktır.
- Uyaran: yüzeyin yüksek sıcaklığı (ısı).
- Isıyı derideki sıcaklık reseptörleri algılar ve sinir sistemine iletir.
- Sinir sistemi kasları uyarır; tepki elin hızla geri çekilmesidir.
- Gerekçe: eli yanıktan ve doku hasarından korumak.
- Reseptör sütununa "kas" yazmak — kas tepkiyi oluşturan efektördür; uyaranı deri algılar.
Kendini kontrol et: Reseptör ile tepkiyi oluşturan organı ayrı sütunlara doğru yerleştirdin mi?
2-dTablo: Öglenanın ışığa yönelmesi için uyaran, reseptör, tepki, gerekçe
Çözüm Yolu
Tek hücreli öglena göz lekesiyle ışığı algılar ve fotosentez için ışığa doğru hareket eder.
- Tablodaki satır: öglenanın ışığa yönelmesi; metin öglenanın ışığı göz lekesiyle algıladığını söylüyor.
- Uyaran: ışık.
- Algılayan yapı: tek hücreli öglenanın göz lekesi.
- Tepki: öglenanın ışık gelen yöne doğru hareket etmesi.
- Gerekçe: ışıktan yararlanıp fotosentez yapabilmek.
- Reseptöre "göz" yazmak — öglena tek hücrelidir; ışığı göz değil göz lekesi algılar.
Kendini kontrol et: Gerekçen, öglenanın ışığa neden ihtiyaç duyduğunu (fotosentez) açıklıyor mu?
2-eTablo: Köpekte kokuya karşı tükürük salgısının artması için uyaran, reseptör, tepki, gerekçe
Çözüm Yolu
Koku sinir sistemince işlenir ve tükürük bezlerini uyarır; sindirim hazırlığı yapılır.
- Tablodaki satır: köpekte kokuya karşı tükürük salgısının artması.
- Uyaran: besinden yayılan koku, yani kimyasal maddeler.
- Kokuyu burundaki koku reseptörleri algılar ve sinir sistemine iletir.
- Sinir sistemi tükürük bezlerini uyarır; tepki tükürük salgısının artmasıdır.
- Gerekçe: besinin sindirimine önceden hazırlanmak.
- Reseptörü dil olarak yazmak — uyaran koku olduğu için onu burundaki koku reseptörleri algılar.
Kendini kontrol et: Uyaranın türünü (kimyasal) ve onu algılayan organı doğru eşleştirdin mi?
2-fTablo: Yılan balığında elektrik akımı oluşması için uyaran, reseptör, tepki, gerekçe
Çözüm Yolu
Tehlike algılanınca sinir sistemi elektrik organlarını uyarır; böylece balık kendini korur.
- Tablodaki satır: yılan balığında elektrik akımı oluşması; metin bunun tehlike anında olduğunu söylüyor.
- Uyaran: balığa yaklaşan tehlike, yani düşman ya da saldırı.
- Tehlike duyu organlarıyla (deri, göz, yan çizgi) algılanır ve sinir sistemine iletilir.
- Sinir sistemi elektrik organlarını uyarır; tepki elektrik akımı oluşturmaktır.
- Gerekçe: balık bu tepkiyle kendini savunur ve yaşamını sürdürür.
- Uyaranı elektrik akımı sanmak — elektrik akımı tepkidir; uyaran tehlikedir.
Kendini kontrol et: Uyaran ile tepkiyi karıştırmadan, tehlikeyi uyaran ve akımı tepki olarak yazdın mı?