Ana sayfa›Kitaplar›Biyoloji 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 126
Biyoloji 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 126 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
15Çekirdeksiz üzümde sürdürülebilir ve çevre dostu üretim için hangi uygulamalara yer verileceği
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Amaç verimi korurken kalıntı ve çevre yükünü azaltmaktır; bu yüzden doz-zaman kontrolü ve doğal yöntemlerle birlikte kullanım tercih edilir.
- Hedefi belirle: çekirdeksiz üzümde verimi korurken çevreye ve insan sağlığına zarar vermeyen bir üretim modeli kurmak.
- Giberelinin doğal etkisini destekleyen uygulamaları seç; dışarıdan verilecek düzenleyiciyi en düşük etkili dozda ve doğru dönemde uygula.
- Sentetik düzenleyicilerin kullanımını sınırla, kontrollü yap ve ürünlerde kalıntı riskini izle.
- Organik gübre, damla sulama ve budama gibi çevre dostu yöntemleri üretime ekle.
- Bitkileri düzenli gözlemle ve her uygulamanın neden sürdürülebilir olduğunu gerekçesiyle açıkla.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Biyolojik mücadele ve düzenli ürün kalıntı analizlerini öne çıkaran bir üretim modeli (Doz-zaman kontrolü ve sentetik maddelerin sınırlı kullanımıyla birlikte gerekçelendirilirse geçerlidir.)
- Sentetik düzenleyicileri tamamen yasaklamak — soru, giberelin ile sentetik düzenleyicilerin dengeli ve kontrollü birlikte kullanımını istiyor.
- Uygulamaları yalnız sıralamak — soru her uygulamanın neden çevre dostu olduğunu açıklamanı da istiyor.
- Daha fazla hormonun daha çok verim getireceğini sanmak — aşırı doz kalıntı bırakır ve çevreye zarar verir.
Kendini kontrol et: Önerdiğim her uygulama hem verimi korumaya hem de çevreye ve insan sağlığına zararı azaltmaya katkı sağlıyor mu?
16Bitki gelişim düzenleyicilerinin aşırı kullanımının olumsuz etkileri ve etik boyutu
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Hormon ve düzenleyiciler yalnızca izinli dozlarda, bilimsel veriye dayanarak ve şeffaf biçimde kullanılmalıdır.
- İnsan sağlığına etkisini yaz: aşırı kullanımda gıdada kalıntı birikir ve tüketici sağlığı tehdit altına girer.
- Ekosisteme etkisini yaz: toprak ve su kirlenir, canlı çeşitliliği bozulur.
- Etik boyutu belirle: üreticinin ve tüketicinin sağlığını korumak, tüketiciyi doğru bilgilendirmek gerekir.
- Doğaya zarar vermemeyi ve gelecek kuşakların haklarını gözetmeyi etik sorumluluk olarak ekle.
- Sonuç olarak yalnız izinli dozlarda, bilimsel veriye dayalı ve şeffaf kullanım gerektiğini belirt.
- Yalnız olumsuz etkileri sıralayıp bitirmek — soru ayrıca kullanımın etik boyutunun açıklanmasını istiyor.
- Hormon kullanımını her koşulda etik dışı saymak — sorun aşırı ve denetimsiz kullanımdır, kontrollü kullanım değil.
Kendini kontrol et: Cevabımda sağlık etkisi, ekosistem etkisi ve en az bir etik ilke açıkça yer alıyor mu?
17aBirinci ölçüt: uyaranın yönüne bağlılık, açık ve işlevsel cümleyle
Çözüm Yolu
Tropizmada bitki uyarana doğru veya ters yöne hareket eder; nastide uyaranın yönü hareketin yönünü belirlemez.
- Metinde tropizma ve nasti tanımlarında uyaranın yönünün nasıl ele alındığını bul.
- Ölçütü soru biçiminde kur: Bitkinin tepkisi uyaranın geldiği yöne göre mi belirleniyor?
- Ölçütün işlevini yaz: tepki yöne bağlıysa tropizma, yönden bağımsızsa nasti olarak sınıflandırılır.
- Ölçüt yerine yalnız örnek vermek — ölçüt, her tepkiye uygulanabilen bir ayırt etme kuralı olmalıdır.
- Uyaranın türünü (ışık, su) ölçüt sanmak — burada sorgulanan uyaranın çeşidi değil, yönünün tepkiyi belirleyip belirlemediğidir.
Kendini kontrol et: Ölçütümü küstüm otuna ve ışığa eğilen filize uyguladığımda ikisini farklı gruplara ayırabiliyor muyum?
17bİkinci ölçüt: uyarı sonunda oluşan hareketin niteliği, açık ve işlevsel cümleyle
Çözüm Yolu
Metne göre tropizma büyümeye bağlı yavaş ve kalıcıdır; nasti iyon-su değişimiyle oluşan kısa süreli açılma-kapanma hareketidir.
- Metinde tropizma ve nasti yanıtlarının hızını, süresini ve nasıl oluştuğunu anlatan cümleleri bul.
- Tropizmanın büyümeye bağlı, genelde yavaş ve kalıcı olduğunu not et.
- Nastinin iyon-su (turgor) değişimiyle oluşan, hızlı ve geri dönüşümlü açılma-kapanma olduğunu not et.
- Ölçütü yaz: hareket büyümeye bağlı ve kalıcıysa tropizma, turgora bağlı hızlı ve geçiciyse nasti sayılır.
- Nastinin de büyümeyle oluştuğunu yazmak — metne göre nasti iyon-su (turgor) değişimiyle kısa sürede gerçekleşir.
- Birinci ölçütü tekrar etmek — bu ölçüt yönü değil, hareketin nasıl oluştuğunu ve ne kadar sürdüğünü sorgular.
Kendini kontrol et: Ölçütüm lale çiçeğinin açılıp kapanmasını ve kökün suya yönelmesini farklı gruplara yerleştiriyor mu?