Biyoloji 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 135 Cevapları

1 numaralı çizgi hücre gövdesinin altındaki dallanmış uzantıya iniyor.

1. Nöron şemasında 1 numaralı çizginin hücre gövdesinin hangi kısmına indiğini izle.
2. Çizginin gövdeden çıkan kısa ve çok dallı uzantılardan birine ulaştığını gör.
3. Metindeki "dendritleriyle uyarıyı alır" bilgisini hatırla: gövdeyi saran kısa dallı uzantılar dendrittir.

Kendini kontrol et: İşaretlediğim uzantı doğrudan hücre gövdesinden mi çıkıyor ve kısa, çok dallı mı?

10 gri maddedeki küçük kahverengi nöron gövdesine işaret ediyor.

1. 10 numaralı çizginin omuriliğin gri maddesindeki küçük kahverengi nörona indiğini izle.
2. Bu nöronun duyu nöronu ile motor nöron arasında, tamamen omurilik içinde olduğunu gör; bu ara nörondur.

Kendini kontrol et: Bu nöron tamamen merkezî sinir sistemi içinde mi ve iki nöronu mu bağlıyor?

11 ön boynuzdaki mavi yıldız gövdeli nörondan çıkan kısmı gösteriyor.

1. 11 numaralı çizginin ön boynuzdaki yıldız biçimli mavi gövdeye ve oradan çıkan uzantıya ulaştığını gör.
2. Mavi uzantının omurilikten çıkıp kasa gittiğini izle; emri kasa taşıyan nöron motor nörondur.

Kendini kontrol et: Bu nöronun uzantısı bir kasa ulaşıyor mu?

Motor nöron emri kasa iletir, kas tepkiyi gerçekleştirir.

1. 12 numaralı çizginin motor nöronun uçlarının dağıldığı lifli, kırmızımsı yapıya ulaştığını gör.
2. Bu yapının kas olduğunu ve refleks yayında tepkiyi gerçekleştiren efektör olduğunu belirle.

Kendini kontrol et: Bu yapı refleks yayının başında mı, sonunda mı yer alıyor?

1 numaralı yapı dendrit olduğundan işlevi uyarı almaktır.

1. 1 numaralı yapının dendrit olduğunu hatırla.
2. Metindeki "dendritleriyle uyarıyı alır" ifadesinden işlevini çıkar: uyarıyı alıp hücre gövdesine iletir.

Kendini kontrol et: Uyarının yönü dendritten gövdeye doğru mu?

Miyelin kılıf iletimi hızlandırır.

1. 2 numaralı yapının miyelin kılıf olduğunu hatırla.
2. Miyelinin aksonu dıştan sararak yalıttığını ve bu sayede impulsun daha hızlı iletildiğini yaz.

Kendini kontrol et: Yazdığım işlevde hem yalıtma hem de iletim hızı vurgulanıyor mu?

Akson impulsu uçlarına taşır.

1. 3 numaralı yapının akson olduğunu hatırla.
2. Metindeki "aksonlarıyla iletir" bilgisinden yola çık: akson impulsu gövdeden uzaklaştırıp uç dallara ve sonraki hücreye taşır.

Kendini kontrol et: Akson için yazdığım iletim yönü gövdeden dışarı doğru mu?

Sinaps oluşturur.

1. 4 numaralı yapının akson uç dalları olduğunu hatırla.
2. Uç dalların sinaps bölgesinde nörotransmitter salarak uyarıyı sonraki hücreye aktardığını yaz.

Kendini kontrol et: Yazdığım işlev uyarının bir sonraki hücreye geçişini anlatıyor mu?

Beyincik gözden ve iç kulaktan gelen verileri değerlendirir.

1. 5 numaralı yapının beyincik olduğunu hatırla.
2. Metindeki bilgiyi kullan: beyincik gözden ve iç kulaktan gelen verileri değerlendirir.
3. Bundan işlevini çıkar: dengeyi ve kas hareketlerinin koordinasyonunu sağlar.

Kendini kontrol et: Yazdığım işlev denge ve hareket uyumuyla ilgili mi?

6 köprü olduğundan işlevi bölümler arası iletimdir.

1. 6 numaralı yapının köprü (pons) olduğunu hatırla.
2. Köprünün beyin bölümleri arasında bilgi iletimini sağladığını yaz.
3. Solunumun düzenlenmesine de katkıda bulunduğunu ekle.

Kendini kontrol et: Yazdığım işlevde "bağlantı/iletim" fikri yer alıyor mu?

7 omurilik soğanı olduğundan yaşamsal istemsiz olayları yönetir.

1. 7 numaralı yapının omurilik soğanı olduğunu hatırla.
2. Omurilik soğanının solunum, kalp atışı ve kan basıncı gibi yaşamsal istemsiz olayları denetlediğini yaz.

Kendini kontrol et: Saydığım olaylar irademiz dışında mı gerçekleşiyor?

Akson üzerindeki yalıtkan, boncuk gibi kılıf bölümleridir.

1. 2 numaralı çizginin akson üzerindeki mavi, boğum boğum dizilmiş parçalara uzandığını gör.
2. Aksonu aralıklı olarak saran bu yalıtkan kılıfın adının miyelin kılıf olduğunu hatırla.

Kendini kontrol et: İşaretlediğim yapı aksonun dışını parça parça mı sarıyor?

8 omurilik olduğundan iletim ve refleks işlevleri vardır.

1. 8 numaralı yapının omurilik olduğunu hatırla.
2. Omuriliğin beyin ile vücut arasında uyarıları ilettiğini yaz.
3. Ayrıca refleks merkezi olduğunu ekle.

Kendini kontrol et: Cevabımda hem iletim hem de refleks merkezi işlevi var mı?

Duyu nöronu merkeze bilgi taşır.

1. 9 numaralı yapının duyu nöronu olduğunu hatırla.
2. Duyu nöronunun reseptörde oluşan uyarıyı omuriliğe (merkezî sinir sistemine) taşıdığını yaz.

Kendini kontrol et: Yazdığım iletim yönü reseptörden merkeze doğru mu?

10 ara nöron olduğundan duyu ve motor nöronu bağlar.

1. 10 numaralı yapının ara nöron olduğunu hatırla.
2. Ara nöronun duyu nöronundan aldığı uyarıyı değerlendirip motor nörona aktardığını yaz.

Kendini kontrol et: Yazdığım işlev duyu ve motor nöronu birbirine bağlıyor mu?

11 motor nöron olduğundan uyarıyı kasa taşır.

1. 11 numaralı yapının motor nöron olduğunu hatırla.
2. Motor nöronun merkezden gelen emri kasa (efektöre) ilettiğini yaz.

Kendini kontrol et: Yazdığım iletim yönü omurilikten kasa doğru mu?

Kas efektör görevi görür.

1. 12 numaralı yapının kas, yani efektör olduğunu hatırla.
2. Kasın motor nörondan gelen emirle kasılarak refleks tepkisini oluşturduğunu yaz.

Kendini kontrol et: Yazdığım işlev uyarıya karşı verilen tepkiyi mi anlatıyor?

Hücre gövdesinden çıkan uzun uzantıdır.

1. 3 numaralı çizginin bir köşeli ayraçla gövdeden uç dallara kadar uzanan bölümü kapsadığını gör.
2. Hücre gövdesinden çıkan tek ve uzun uzantının akson olduğunu hatırla.

Kendini kontrol et: Bu uzantı gövdeden çıkan tek ve en uzun uzantı mı?

Aksonun sonundaki dallanmış uçlardır.

1. 4 numaralı çizginin aksonun en ucundaki dallanmalara ulaştığını izle.
2. Aksonun sonunda yer alan bu dallanmış kısımlara akson uç dalları (sinaptik uçlar) dendiğini hatırla.

Kendini kontrol et: İşaretlediğim dallar gövdede mi, yoksa uzun aksonun bitişinde mi?

Beynin arka alt kısmındaki dallanmış yapıdır.

1. 5 numaralı çizgiyi aşağı izle; beynin arka alt kısmındaki ağaç dalı desenli yapıya ulaştığını gör.
2. Büyük beynin altında, beyin sapının arkasındaki bu kıvrımlı yapının beyincik olduğunu hatırla.

Kendini kontrol et: İşaretlediğim yapı büyük beynin altında ve beyin sapının arkasında mı?

6 beyin sapının ön yüzündeki üst şişkin bölümü gösteriyor.

1. Beyin sapını yukarıdan aşağı doğru bölümlere ayır: orta beyin, köprü, omurilik soğanı.
2. 6 numaralı çizginin beyin sapının önündeki üstteki şişkin bölüme ulaştığını gör; bu bölüm köprüdür.

Kendini kontrol et: İşaretlediğim bölümün altında omurilik soğanı, üstünde orta beyin kalıyor mu?

7 köprünün altındaki beyin sapı bölümünü gösteriyor.

1. 7 numaralı çizginin köprünün hemen altındaki beyin sapı bölümüne ulaştığını izle.
2. Beyin sapının köprü ile omurilik arasındaki bu en alt kısmının omurilik soğanı olduğunu hatırla.

Kendini kontrol et: İşaretlediğim bölüm köprünün altında ama omurilikten yukarıda mı?

8 beyin sapının en alt ucundaki devamı gösteriyor.

1. 8 numaralı çizginin beyin sapının en alt ucundan aşağı devam eden kısma ulaştığını gör.
2. Omurilik soğanının devamı olarak aşağı inen bu yapının omurilik olduğunu belirle.

Kendini kontrol et: İşaretlediğim yapı omurilik soğanının altında mı kalıyor?

Deriden gelen uyarıyı omuriliğe taşıyan kırmızı nörondur.

1. 9 numaralı çizginin deriden omuriliğe uzanan kırmızı nörona ulaştığını gör.
2. Uyarıyı reseptörden omuriliğe taşıyan ve gövdesi omurilik dışındaki şişkinlikte olan nöronun duyu nöronu olduğunu hatırla.

Kendini kontrol et: Bu nöron uyarıyı omuriliğe doğru mu taşıyor?