Ana sayfa›Kitaplar›Biyoloji 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 144
Biyoloji 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 144 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Ön Değerlendirme 1Homeostazinin ne olduğunu sorma
Çözüm Yolu
Vücut sıcaklığı, pH, kan şekeri, su ve iyon dengesi gibi etmenler değişen dış koşullara rağmen sabite yakın korunur.
- Görsellerde kan glikozu ve pH değerinin belli bir aralıkta tutulduğuna dikkat et.
- Bu ortak durumu genelleştir: canlı, iç ortam koşullarını dış koşullar değişse de belirli sınırlar içinde dengede tutar.
- Bu dengeleme durumuna homeostazi denir.
- Homeostaziyi değerlerin hiç değişmemesi diye tanımlamak — grafikte görüldüğü gibi değerler dalgalanır ama belirli sınırlar içinde kalır.
Kendini kontrol et: Tanımımda iç ortam, denge ve belirli sınırlar ifadelerinin hepsi yer alıyor mu?
Ön Değerlendirme 2Kan pH ve glikoz değerinin belirli aralıkta olmasının önemi
Çözüm Yolu
Görseldeki pH aralığında 7,35-7,45 normaldir, 6 ve 9 yaşam riskidir. Glikoz de yemekten sonra dalgalansa da dar sınırlarda tutulur; enzimler ve hücre enerjisi buna bağlıdır.
- pH görselinde normal aralığın 7,35–7,45 olduğunu, 6 ve 9 değerlerinin yaşam riski taşıdığını belirle.
- Glikoz grafiğinde yemekten sonra yükselen değerin insülinle düşürülüp dar bir aralıkta tutulduğunu gör.
- Enzimlerin belirli pH aralığında çalıştığını ve hücrelerin enerji için glikoza ihtiyaç duyduğunu hatırla.
Kabul edilebilir başka cevaplar: pH değişirse proteinlerin yapısı bozulur; glikoz düşerse hücreler, özellikle beyin hücreleri, yeterli enerji üretemez. (Her iki değerin aralık dışına çıkmasını hücresel işlev kaybıyla ilişkilendirdiği için geçerlidir.)
- Yalnız glikozun yüksekliğini sorun saymak — düşük glikoz da hücrelerin enerji üretimini bozar ve tehlikelidir.
- pH için 7'yi normal değer sanmak — görselde normal aralık 7,35–7,45; 7 risk uyarısı taşır.
Kendini kontrol et: Açıklamam hem pH hem glikoz için aralık dışına çıkmanın hücrelere etkisini anlatıyor mu?
Ön Değerlendirme 3Farklı canlılarda homeostazinin nasıl düzenlendiğini sorma
Çözüm Yolu
Memeliler sinir ve endokrin sistemle sıcaklık ve şekeri ayarlar; bitkiler stoma ve kökle su dengesini, tek hücreliler kontraktil koful gibi yapılarla ozmotik dengeyi sağlar.
- Glikoz grafiğinde değer yükselince insülinin düşürdüğünü, yani bir geri bildirim mekanizması işlediğini fark et.
- Hayvanlarda sinir ve hormon sistemlerinin sıcaklık ve kan şekeri gibi değerleri düzenlediğini belirt.
- Bitkilerde ve tek hücrelilerde özel yapıların, örneğin stomaların, su ve madde dengesini sağladığını ekle.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Memeliler terleyerek ve titreyerek sıcaklığı, bitkiler stomalarını açıp kapatarak su dengesini düzenler. (Farklı canlılarda iç dengeyi sağlayan doğru örnekler verdiği için geçerlidir.)
- Homeostaziyi yalnız insana özgü sanmak — bitkiler ve tek hücreliler de iç dengelerini kendi yapılarıyla korur.
Kendini kontrol et: Cevabımda en az iki farklı canlı grubundan düzenleme örneği verdim mi?