Ana sayfa›Kitaplar›Biyoloji Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 145
Biyoloji Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 145 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1Metne dayanarak insan dışındaki canlılarda iç dengeyi sağlayan yapı ve süreçlere birkaç örnek verme
Çözüm Yolu
Canlılar sıcaklık, su ve iyon dengesini yapı (tüy, hidatot, dikensi yaprak) ve süreçlerle (terleme, soluma, gutasyon) korur. Köpeklerde ter bezi pati ve burun ucunda bulunduğundan dil ve solunumla serinlerler.
- Metni paragraf paragraf oku; her paragrafta hangi canlının hangi dengeyi (sıcaklık, su, iyon) koruduğunu belirle.
- Yapıları ayır: hidatotlar, kaktüsün dikensi yaprakları ve su depolayan gövdesi, kuşun tüyleri, kara hayvanlarının kürkü.
- Süreçleri ayır: terleme, hızlı soluma, köpeğin dilini çıkararak soluması, kuşun tüy kabartması, bitkinin gutasyonla su ve tuz atması.
- Metin dışında kendi örneklerini ekle: stomaların açılıp kapanması, kontraktil koful, balıkta solungaçla tuz atımı veya sürüngenin güneşlenmesi gibi.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Bitkilerde kütikula tabakasının su kaybını azaltması (Metin dışı örnek olarak, su dengesini koruyan bir yapı şeklinde açıklanırsa geçerlidir.) · Tatlı su balıklarının solungaçlarıyla iyon alması (İyon dengesini sağlayan bir süreç olarak açıklanırsa metin dışı örnek olarak geçerlidir.)
- Köpeklerin bütün vücuduyla terlediğini yazmak — metne göre köpeklerin ter bezleri yalnız pati ve burun uçlarındadır.
- Gutasyonu terlemeyle aynı saymak — gutasyonda su sıvı damlalar hâlinde hidatotlardan atılır, terlemede buhar olarak kaybedilir.
- Kendi örneklerini vermeyi unutmak — soru metinden yola çıkıp birkaç örneği de öğrencinin kendisinin vermesini ister.
Kendini kontrol et: Verdiğin her örneğin hangi dengeyi (sıcaklık, su veya iyon) koruduğunu tek cümleyle söyleyebiliyor musun?
2Metindeki örneklerin insanda homeostaziyi sağlayan hangi yapı ve süreçlere benzediğini açıklama
Çözüm Yolu
İnsanda da ter bezleri vücut ısısını düşürür, soluma ısı ve gaz dengesine katkı sağlar. Tüy diklenmesi insanda görülür ama kıllar sık olmadığı için etkisi azdır. Bitkilerdeki su kaybı denetimi böbrek/terleme ile su dengesine benzetilebilir.
- Metindeki her örneğin hangi dengeyi sağladığını belirle: sıcaklık dengesi mi, su dengesi mi?
- Hayvanlardaki terleme ve hızlı solumayı insandaki ter bezleriyle terleme ve soluma ile eşleştir.
- Kuşlarda tüy kabartmayı insanda soğukta kılların dikleşmesiyle eşleştir; insanda kıllar seyrek olduğundan etkisi azdır.
- Bitkilerdeki su kaybı denetimini insanda su dengesini sağlayan böbrek ve terlemeyle ilişkilendir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Köpeğin dilinden buharlaşmayla serinlemesi, insanda terin deriden buharlaşarak vücudu serinletmesine benzer. (Buharlaşmayla ısı kaybı ortaklığını doğru kurduğu için geçerlidir.)
- Kıl dikleşmesinin insanda da etkili ısı yalıtımı sağladığını yazmak — metne göre insan kılları seyrek olduğundan pek etkili değildir.
Kendini kontrol et: Her metin örneğini insanda aynı dengeyi sağlayan bir yapı ya da süreçle eşleştirdim mi?