Ana sayfa›Kitaplar›Biyoloji 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 225
Biyoloji 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 225 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
28İnsülin ve glukagonun kan glikozunu düzenlemedeki zıt işlevleri ve dolaşım sistemiyle ilişkisi
Çözüm Yolu
Kan şekeri yükselince pankreas insülin salgılar; hücreler glikozu alır, fazlası karaciğerde glikojene çevrilir. Düşünce glukagon glikojeni yıkar, glikoz kana geçer. Hormonlar kanla taşındığı için dolaşım sistemi düzenlemenin ulaşım yoludur.
- Grafikte yemek sonrası kan şekerinin yükseldiğini, açlıkta düştüğünü belirle.
- Kan şekeri yükselince pankreasın insülin salgıladığını, hücrelerin glikozu aldığını ve karaciğerin fazlasını glikojene çevirdiğini yaz.
- Kan şekeri düşünce pankreasın glukagon salgıladığını, karaciğerdeki glikojenin yıkılıp glikozun kana verildiğini yaz.
- İki hormonun aynı değişkeni ters yönde etkilediğini, bu yüzden zıt işlevli olduğunu belirt.
- Hormonların ve glikozun kanla taşındığını, dolaşım sisteminin bu düzenlemenin ulaşım yolu olduğunu ekle.
- Glukagonun glikozu glikojene çevirdiğini yazmak — glukagon glikojeni yıkar; glikojen depolatan insülindir.
- Dolaşım sistemini hiç anmamak — soru hormonların kanla hedef organlara taşınmasını da açıklamanı istiyor.
Kendini kontrol et: Cevabında insülinin düşürücü, glukagonun yükseltici etkisi ve hormonların kanla taşındığı bilgisi birlikte var mı?
29Pankreas yeterli insülin üretemezse grafikte değişiklik ve dolaşım sistemi ile organlara etkisi
Çözüm Yolu
Hücreler glikozu alamaz, kanda glikoz birikir (hiperglisemi). Yüksek şeker damar duvarına, böbreğe, göze ve sinirlere zarar verir; glikoz idrarla atılır, su kaybı olur.
- İnsülin yetersizse hücrelerin kandan glikoz alamadığını ve glikozun glikojene çevrilemediğini belirt.
- Bu nedenle grafikte yemek sonrası eğrinin 110 mg/dL üzerine çıkacağını ve normale inemeyeceğini yaz.
- Kanda biriken fazla glikozun damar duvarlarına zarar verdiğini açıkla.
- Böbrek, göz ve sinirlerin bu damar hasarından etkilendiğini; glikozun idrarla atılırken su kaybına yol açtığını ekle.
- Kan şekerinin düşeceğini söylemek — insülin eksikliğinde glikoz hücreye giremez, kanda birikir ve yükselir.
- Yalnız grafiği açıklayıp organ etkilerini atlamak — soru dolaşım sistemi ve diğer organlara etkiyi de soruyor.
Kendini kontrol et: Grafikteki eğrinin yüksek kalıp normal aralığa dönmediğini ve en az iki organ etkisini yazdın mı?
30Uzun süre açlıkta glukagon artışında kas, yağ dokusu ve dolaşım sisteminin rolü
Çözüm Yolu
Glukagon karaciğerde glikojeni yıkar; glikojen bitince yağ dokusundaki yağlar ve kas proteinleri yıkılarak enerji ve glikoz öncülleri sağlanır. Kan bu maddeleri ve glikozu dokulara taşır.
- Glukagonun önce karaciğerdeki glikojeni yıkarak kana glikoz verdiğini belirt.
- Glikojen azalınca yağ dokusundaki yağların yıkılıp enerji kaynağı olarak kullanıldığını yaz.
- Kaslardaki proteinlerin de yıkılarak glikoz yapımı için öncül madde sağladığını ekle.
- Dolaşım sisteminin bu maddeleri karaciğere, oluşan glikozu ise tüm dokulara taşıdığını açıkla.
- Kasın glikojeninden kana glikoz verdiğini yazmak — kas glikojenini kendi enerjisi için kullanır; kana glikoz veren karaciğerdir.
- Dolaşım sisteminin rolünü yalnız hormon taşıma olarak görmek — enerji maddelerini ve glikozu da dokulara taşır.
Kendini kontrol et: Kas, yağ dokusu ve dolaşım sistemi için ayrı ayrı birer görev yazdın mı?
31Glikoz düzenlemesini başka bir negatif geri bildirim örneğiyle karşılaştırma
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Benzerlik: değişim algılanır, merkez karşılaştırır, değişimi azaltan tepki gelir, denge sağlanır. Fark: glikoz düzenlemesi ağırlıklı hormonlarla (pankreas) yavaş; sıcaklık düzenlemesi hipotalamus ve sinirlerle daha hızlı işler.
- Negatif geri bildirimin bir sapmayı ters yönde tepkiyle azaltıp dengeyi koruduğunu hatırla.
- Karşılaştırmak için başka bir örnek seç; örneğin vücut sıcaklığının düzenlenmesi.
- Benzerlikleri yaz: iki sistemde de değişim algılanır, ayar değeriyle karşılaştırılır, değişimi azaltan tepki verilir.
- Farkları yaz: glikoz düzenlemesi pankreas hormonlarıyla daha yavaş, sıcaklık düzenlemesi hipotalamus ve sinirlerle daha hızlı işler.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Kan kalsiyum düzeyinin kalsitonin ve parathormonla düzenlenmesi (Benzerlik ve farklar, iki zıt hormonla dengelenme üzerinden açıklanırsa geçerlidir.) · Vücuttaki su dengesinin ADH ile düzenlenmesi (Sapmanın algılanıp ters yönde düzeltildiği ve farklı organların rolü belirtilirse geçerlidir.)
- Pozitif geri bildirim örneği seçmek — doğum kasılmaları gibi örnekler değişimi artırır, karşılaştırma için uygun değildir.
- Yalnız benzerlik yazıp farkları atlamak — soru hem benzerlikleri hem farklılıkları istiyor.
Kendini kontrol et: Seçtiğin örnekte tepki, başlangıçtaki değişimi azaltıyor mu? Azaltıyorsa örnek negatif geri bildirimdir.