Biyoloji Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 90 Cevapları

Kıkırdak doku esnek yapıdadır; kulak kepçesi ve burunda bulunur.

1. Tabloda kıkırdak dokunun bulunduğu bir organ örneği istenir.
2. Kıkırdak, esnek ve destekleyici bir bağ dokusudur.
3. Kulak kepçesi, burun ucu ve soluk borusu kıkırdak içerir.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Burun ucu (Burnun esnek ön kısmı kıkırdaktan oluştuğu için geçerlidir.) · Soluk borusu (trake) (Soluk borusu kıkırdak halkalarla desteklendiği için geçerlidir.) · Omurlar arası diskler (Omurlar arasındaki diskler kıkırdak yapıda olduğu için geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Verdiğin örnek parmakla hafifçe bükülebilen, esnek bir yapı mı?

Sinirden gelen emirle kaslar kasılır, kemikler kaldıraç gibi hareket eder, eklemler dönme noktası olur; üçü uyumlu çalışınca cisim kalkar.

1. Hareketin sinir sisteminden kaslara gelen emirle başladığını belirleriz.
2. Kol ve bacak kaslarının kasılarak bağlı oldukları kemikleri çektiğini yazarız.
3. Kemiklerin kaldıraç kolu gibi hareket ettiğini, eklemlerin dönme noktası olduğunu ekleriz.
4. Karşıt kasların gevşediğini, üç yapı uyumlu çalışınca cismin kalktığını sonuç olarak yazarız.

Kendini kontrol et: Cevabında kasın, kemiğin ve eklemin her birinin kaldırma sırasındaki görevi ayrı ayrı geçiyor mu?

Kaslara sinirden emir gitmezse kasılma olmaz, hareket kontrol edilemez; duyu bilgisi gelmezse denge ve uyum bozulur.

1. Kasların kasılmak için sinir sisteminden emir aldığını hatırlarız.
2. Bilgi akışı kesilirse emir kaslara ulaşmaz; kasılma olmaz ve hareket durur ya da felç görülür.
3. Kas ve eklemlerden beyne duyu bilgisi gitmezse hareketin konumu ve dengesi denetlenemez.

Kendini kontrol et: Cevabında hem kaslara giden emrin hem beyne gelen bilginin kesilmesinin sonucu var mı?

Oynar eklemler her yöne veya geniş hareket sağlar; diz ve omuz örnektir.

1. Tabloda oynar eklemin bulunduğu bir organ örneği istenir.
2. Oynar eklemler geniş hareket sağlar ve eklem sıvısı içerir.
3. Diz, omuz, dirsek ve kalça bu eklemlere örnektir.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Omuz (Omuz eklemi geniş açılı hareket sağladığı için geçerlidir.) · Dirsek (Dirsek eklemi kolun bükülmesini sağlayan oynar eklem olduğu için geçerlidir.) · Kalça (Kalça eklemi bacağın geniş hareketini sağladığı için geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Verdiğin bölge kolay ve geniş açıyla bükülüp hareket ettirilebiliyor mu?

Düz kaslar iç organların duvarında bulunur ve istemsiz çalışır.

1. Tabloda düz kasın bulunduğu bir organ örneği istenir.
2. Düz kaslar iç organların duvarında bulunur ve istemsiz çalışır.
3. Mide, bağırsak ve kan damarları bu kasları içerir.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Bağırsak (Bağırsak duvarı düz kas içerdiği için geçerlidir.) · Kan damarları (Damar duvarında düz kas bulunduğu için geçerlidir.) · İdrar kesesi (İdrar kesesinin duvarı düz kastan oluştuğu için geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Verdiğin organ bir iç organ mı ve kalp dışında mı?

Kafatası kemikleri sütur denen oynamaz eklemlerle birleşir.

1. Tabloda oynamaz eklemin bulunduğu yer istenir.
2. Oynamaz eklemlerde kemikler hareketsiz biçimde birbirine kenetlenir.
3. Kafatası kemikleri sütur denen bu tür eklemlerle birleşir.

Kendini kontrol et: Verdiğin bölgedeki kemikler birbirine göre hiç hareket edemiyor mu?

Omurlar arasındaki eklemler sınırlı hareket sağlar.

1. Tabloda yarı oynar eklemin bulunduğu yer istenir.
2. Yarı oynar eklemler kıkırdak disklerle bağlanır ve sınırlı hareket sağlar.
3. Omurlar arasındaki eklemler bu türdendir.

Kendini kontrol et: Verdiğin bölge biraz hareket ediyor ama diz kadar geniş hareket etmiyor mu?

Çizgili kaslar iskelete bağlıdır ve istemli çalışır.

1. Tabloda çizgili kasın bulunduğu bir organ örneği istenir.
2. Çizgili kaslar iskelete bağlıdır ve istemli çalışır.
3. Bu özelliğe uyan bir örnek kol ve bacaktaki iskelet kaslarıdır.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Bacak (baldır, uyluk) kasları (İskelete bağlı ve istemli çalıştıkları için geçerlidir.) · Dil kası (Dil istemli hareket eden çizgili kastan oluştuğu için geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Verdiğin kas iskelete bağlı mı ve onu isteğinle kasabiliyor musun?

Düz kaslar istemsiz ve yavaş çalışır; isteğe bağlı, hızlı ve güçlü hareketler yapamazdık.

1. Kol ve bacak kaslarının çizgili kas olduğunu, istemli, hızlı ve güçlü kasıldığını hatırlarız.
2. Düz kasların istemsiz, yavaş ve uzun süre kasıldığını belirleriz.
3. Kol ve bacak düz kas olsaydı hareketleri isteğimizle başlatıp durduramayacağımızı çıkarırız.

Kendini kontrol et: Cevabında düz kasın istemsiz ve yavaş çalışma özelliği kullanıldı mı?

Çizgili kas istemli çalışır ve çabuk yorulur; kalp ise ömür boyu durmadan çalışmak zorundadır, bu da yaşamı tehlikeye sokardı.

1. Kalp kasının istemsiz çalıştığını ve ömür boyu yorulmadan kasılması gerektiğini hatırlarız.
2. Çizgili kasın istemli çalıştığını ve çabuk yorulduğunu belirleriz.
3. Kalp çizgili kas olsaydı yorulup kasılmayı aksatabileceğini, çalışmasını sürekli bilinçle yönetmemiz gerekeceğini çıkarırız.

Kendini kontrol et: Uyurken kalbin nasıl çalışacağını düşündün mü; cevabın bu duruma uyuyor mu?

Kas kasılıp kemiği çeker; kemik eklem etrafında döner. Örneğin pazu kası kasılınca ön kol dirsek ekleminde yükselir.

1. Bir kaldıracın üç ögesini hatırlarız: kaldıraç kolu, destek (dayanak) noktası ve kuvvet.
2. Kemiği kaldıraç koluna, eklemi destek noktasına eşleriz.
3. Kası kuvvet uygulayan yapı olarak eşleriz; kas kasılınca kemiği çeker.
4. Örnekle açıklarız: pazu kası kasılınca ön kol, dirsek eklemi etrafında döner ve yükselir.

Kendini kontrol et: Kolunu bükerken dönme noktası, hareket eden parça ve çeken yapı cevabındakilerle eşleşiyor mu?