Ana sayfa›Kitaplar›Biyoloji 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 99
Biyoloji 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 99 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
4-aTablo: üç kas dokusunun doku tipi
Çözüm Yolu
Görsellerde iğ biçimli hücreler düz kası, uzun çizgili lifler iskelet kasını, dallanmış birleşik lifler kalp kasını gösterir.
- İstenen: üç kas dokusunun 'Doku tipi' satırı; görsellerdeki hücre biçimine bakarız.
- 1. dokuda iğ biçimli, çizgisiz hücreler var: düz kas.
- 2. dokuda uzun, çizgili, çok çekirdekli lifler var: iskelet (çizgili) kas.
- 3. dokuda çizgili, dallanıp birbirine bağlanan hücreler var: kalp kası.
- 2. ve 3. dokuyu karıştırmak — ikisi de çizgilidir; dallanma ve birbirine bağlanma yalnız kalp kasında görülür.
- Dokuyu genel olarak 'kas dokusu' yazmak — soru aynı dokunun üç farklı tipini ayrı ayrı istiyor.
Kendini kontrol et: Dallanan hücreleri kalp kasına, çizgisiz iğ biçimlileri düz kasa verdin mi?
4-bTablo: hücre çekirdeği sayısı
Çözüm Yolu
Düz kas hücresi tek, iskelet kası lifi çok çekirdeklidir; kalp kası hücreleri genelde tek çekirdeklidir.
- İstenen: 'Hücre çekirdeği sayısı' satırı; görsellerdeki mor çekirdeklere bakarız.
- 1. dokuda (düz kas) her hücrenin ortasında bir çekirdek var.
- 2. dokuda (iskelet kası) her uzun lifte çok sayıda çekirdek görülür.
- 3. dokuda (kalp kası) hücreler genellikle tek, bazen iki çekirdeklidir.
- Kalp kasını çok çekirdekli yazmak — kalp kası çizgilidir ama hücreleri genellikle tek çekirdeklidir.
- İskelet kasını tek çekirdekli sanmak — iskelet kası lifi birçok hücrenin kaynaşmasıyla oluştuğu için çok çekirdeklidir.
Kendini kontrol et: Çok çekirdekli yazdığın tek doku iskelet kası mı?
4-cTablo: ara madde
Çözüm Yolu
Kas dokularında ara madde azdır; hücreler sıkı dizilir.
- İstenen: üç kas dokusunun 'Ara madde' satırı.
- Görsellerde kas hücrelerinin aralarında boşluk bırakmadan sık dizildiği görülür.
- Kas dokusu kasılma görevine uygun olarak hücrelerden oluşur, ara madde çok azdır.
- Kas dokusuna bol ara madde yazmak — bol ara madde bağ dokusunun özelliğidir; kas hücreleri sıkı dizilir.
Kendini kontrol et: Görselde hücreler arasında geniş boşluk var mı, yoksa sık mı dizilmiş?
4-dTablo: hücre şekli
Çözüm Yolu
Görseldeki hücre biçimleri bu şekilde ayırt edilir.
- İstenen: 'Hücre şekli' satırı; görsellerdeki hücrelerin dış hatlarına bakarız.
- 1. dokuda hücrelerin ortası kalın, uçları sivri: iğ şekli.
- 2. dokuda hücreler uzun ve dallanmayan silindirler biçiminde.
- 3. dokuda silindirik hücreler dallanıp birbirine bağlanıyor.
- İskelet kası hücrelerini dallanmış yazmak — iskelet kası lifleri düz ve paralel uzanır; dallanma kalp kasına özgüdür.
Kendini kontrol et: Yazdığın şekiller görseldeki hücre uçlarıyla (sivri, düz, dallı) uyuşuyor mu?
4-eTablo: bantlaşma durumu
Çözüm Yolu
Düz kasta çizgilenme yoktur; iskelet ve kalp kasında aktin-miyozin bantları görülür.
- İstenen: 'Bantlaşma durumu' satırı; görsellerde enine açık-koyu çizgilere bakarız.
- 1. dokuda (düz kas) enine çizgi yok; aktin-miyozin düzenli dizilmemiştir.
- 2. ve 3. dokularda düzenli dizilen aktin-miyozin iplikleri enine bantlar oluşturur.
- Kalp kasında bantlaşma yok demek — kalp kası istemsiz çalışsa da çizgilidir, enine bantları vardır.
Kendini kontrol et: Görselde enine çizgileri olan iki dokuyu bulup 'var' yazdın mı?
4-fTablo: istemli çalışma
Çözüm Yolu
Yalnızca iskelet kası irade ile kontrol edilir.
- İstenen: 'İstemli çalışma' satırı; irade ile kontrol edilen kası buluruz.
- İskelet kası somatik sinirlerle bilinçli olarak kasılır; istemlidir.
- Düz kas ve kalp kası isteğimizle kasılıp gevşetilemez.
- Çizgili olduğu için kalp kasını istemli saymak — çizgilenme istemli çalışma anlamına gelmez; kalp kası istemsizdir.
Kendini kontrol et: Kalbinin atışını isteğinle durdurabilir misin? Cevabın 'hayır' ise kalp kası istemsizdir.
4-gTablo: istemsiz çalışma
Çözüm Yolu
Düz kas ve kalp kası otonom sinir sistemiyle istemsiz çalışır.
- İstenen: 'İstemsiz çalışma' satırı; hangi kasların irademiz dışında çalıştığını düşünürüz.
- Düz kas iç organlarda otonom sinir sistemiyle istemsiz çalışır.
- Kalp kası da kendiliğinden ve istemsiz kasılır.
- İskelet kası irademizle çalıştığından istemsiz değildir.
- İstemli ve istemsiz satırlarına aynı doku için 'evet' yazmak — her doku bu iki satırdan yalnız birinde 'evet' almalıdır.
Kendini kontrol et: Bu satır, 'İstemli çalışma' satırının tam tersi mi oldu?
4-hTablo: bulunduğu yer
Çözüm Yolu
Her kas dokusu kendi görevine uygun yerde bulunur.
- İstenen: 'Bulunduğu yer' satırı; her kasın görevini yerine bağlarız.
- Düz kas mide, bağırsak gibi iç organların ve damarların duvarında bulunur.
- İskelet kası kirişlerle kemiklere bağlanarak hareketi sağlar.
- Kalp kası yalnızca kalbin duvarında bulunur.
- Düz kası kalpte de var saymak — kalp duvarındaki kas, düz kas değil kendine özgü kalp kasıdır.
Kendini kontrol et: Yazdığın her yer, o kasın istemli ya da istemsiz çalışmasıyla uyumlu mu?
5Hareket edebilen robot tasarımında kas, kemik, kıkırdak, eklem ve eklem sıvısı yapıları ve malzemeleri
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Çubuklar destek ve kaldıraç sağlar, motorlar kasılma gibi çeker, kauçuk darbeyi emer, yağ sürtünmeyi azaltır.
- Her yapının vücuttaki görevini belirle: kemik destek, kas çekme, eklem hareket noktası, kıkırdak darbe emme, eklem sıvısı kayganlık.
- Kemik için sağlam ama hafif malzeme seç: metal ya da sert plastik çubuk.
- Eklem için çubukları birbirine bağlayan menteşe veya mafsal kullan.
- Kas için çubuğu çekerek hareket ettiren motor ya da piston düşün.
- Kıkırdak için yumuşak kauçuk ped, eklem sıvısı için yağ seç; sürtünmeyi ve darbeyi azaltsınlar.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Kas yerine gerilip kısalabilen yapay kas lifleri veya halat-makara sistemi (Parça kasılma gibi çekerek kemiğe karşılık gelen çubuğu hareket ettiriyorsa geçerli.) · Kıkırdak yerine silikon veya sünger; eklem sıvısı yerine gres (Malzeme darbeyi emiyor ve eklemdeki sürtünmeyi azaltıyorsa geçerli.)
- Yalnız malzeme adı yazmak — soru tasarımı da soruyor; her malzemenin hangi görevi üstlendiğini açıkla.
- Kası iten bir parça gibi düşünmek — kaslar yalnız çekerek çalışır; karşıt çalışan iki çekici parça gerekir.
Kendini kontrol et: Seçtiğin her malzeme, karşılık geldiği yapının görevini (destek, çekme, darbe emme, kayganlık) yerine getiriyor mu?