Coğrafya 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 169 Cevapları

Yeterlilik %100'ü aşınca iç ihtiyaç karşılanır ve fazla ürün kalır; bu fazla ihraç edilebilir veya stoklanabilir.

1. Metne bak: yeterlilik derecesi 100'den büyükse iç ihtiyaç aşılmış, ihraç edilebilir veya stoklanabilir fazla vardır.
2. Tarla ürünleri grafiğinde 100'ü aşanları bul: yulaf 126,8, buğday 118,4, arpa 115,7, nohut 115,3.
3. Meyve grafiğinde en yüksekleri oku: fındık 573,6, kayısı 379,3, incir 332,4.
4. Sebze grafiğinde domates 117,1 ve kabak 116,8 gibi ürünlerin de 100'ün üzerinde olduğunu gör.
5. Nedeni yaz: bu ürünlerde üretim iç talebi aştığı için artan miktar dış satıma veya depoya ayrılabilir.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Greyfurt, mandalina, elma, üzüm, portakal gibi diğer meyveler (Meyve grafiğinde değeri 100'ün üzerinde olduğu için geçerlidir.) · Hıyar, havuç, biber gibi diğer sebzeler (Sebze grafiğinde değeri 100'ün üzerinde olduğu için geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Seçtiğin her ürünün grafikteki değeri 100'den büyük mü?

Yenilenebilir kaynaklar tükenmez, sera gazı salımı düşüktür; hem enerji maliyetini hem çevre kirliliğini azaltır.

1. Yenilenebilir kaynakların tükenmediğini ve dışa bağımlılığı azalttığını düşün; bu ekonomik katkıdır.
2. Bu kaynakların sera gazı ve hava kirliliği oluşturmadığını hatırla; bu çevresel katkıdır.
3. İki yönden de önemli olduğu için "Katılıyorum" kutusunu işaretle ve gerekçeni yaz.

Kendini kontrol et: Gerekçende hem ekonomik hem çevresel bir katkı var mı?

Konumun yanında boru hattı yatırımları, diplomasi ve altyapı da koridor rolünü belirler.

1. İfadedeki "sadece" sözcüğüne dikkat et; tek bir nedene bağlanıyor.
2. Coğrafi konumun önemli olduğunu kabul et; ama boru hattı yatırımları, altyapı ve diplomasinin de gerektiğini düşün.
3. Tek neden olmadığı için "Katılmıyorum" kutusunu işaretle ve gerekçeni yaz.

Kendini kontrol et: Konum dışında koridor rolünü güçlendiren bir etken sayabiliyor musun?

Ham madde önemli ama tek değil; ulaşım, enerji, işgücü, pazar ve teşvikler de yer seçimini etkiler.

1. İfadedeki "en önemli" sözüne dikkat et; tek bir etkeni öne çıkarıyor.
2. Sanayi yer seçimini etkileyen diğer etkenleri say: ulaşım, enerji, işgücü, pazar ve devlet teşvikleri.
3. Ham madde önemli olsa da tek belirleyici olmadığı için "Katılmıyorum" kutusunu işaretle ve gerekçeni yaz.

Kendini kontrol et: Ham maddeye uzak olduğu hâlde gelişmiş bir sanayi kenti örneği verebilir misin?

Sanayi göçü ve nüfusu çeker; hava, su, toprak kirliliği ve atık sorunları artar.

1. Sanayinin iş imkânı yarattığını ve kentlere göçü artırdığını düşün; bu şehirleşmedir.
2. Fabrika atıkları, baca gazları ve yoğun nüfusun hava, su ve toprak kirliliğine yol açtığını hatırla.
3. İki sonuç da doğru olduğu için "Katılıyorum" kutusunu işaretle ve gerekçeni yaz.

Kendini kontrol et: Gerekçende hem şehirleşmeye hem çevre sorununa bir örnek var mı?

Sanayi ithalat ve ihracat kolaylığı nedeniyle liman ve kıyı kentlerinde yoğunlaşır.

1. İfadedeki "bağımsızdır" sözüne dikkat et; limanların sanayiyle ilgisi olmadığını iddia ediyor.
2. Limanların ham madde ithalatını ve ürün ihracatını ucuzlattığını hatırla.
3. İstanbul, Kocaeli, İzmir, Mersin gibi liman kentlerinde sanayinin yoğunlaştığını düşün.
4. Bu nedenle "Katılmıyorum" kutusunu işaretle ve gerekçeni yaz.

Kendini kontrol et: Türkiye'nin büyük sanayi kentlerinin çoğu kıyıda mı, içerilerde mi?

Soya, pirinç, ayçiçeği gibi ürünlerde iklim koşulları, ekim alanı ve maliyet sorunları üretimi iç talebin altında bırakır.

1. Grafiklerde 100'ün altında kalan ürünleri bul: soya 4,1, pirinç 71,8, ayçiçeği 71,9, yeşil mercimek 77,5.
2. Bu ürünlerde iç üretimin talebi karşılayamadığını belirt.
3. Üretimi azaltan doğal nedenleri düşün: kuraklık, iklim değişikliği, ürüne uygun ekim alanının az olması.
4. Ekonomik nedenleri ekle: yüksek girdi maliyeti, düşük verim ve talebin üretimden hızlı artması.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Tohum ve teknoloji yetersizliği, üreticinin bu ürünü kârlı bulmaması (Düşük üretimi açıklayan gerekçe olarak yazıldığında geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın her neden, üretimin iç talebin altında kalmasını açıklıyor mu?

Çeşitlilik gıda güvenliğini ve ihracatı destekler; sürdürülebilirlik için su ve toprak verimli kullanılmalıdır.

1. Grafiklerdeki ürün sayısına bak: tarla, meyve ve sebze ürünlerinde çok çeşit olduğunu fark et.
2. Çeşitliliğin nedenini yaz: farklı iklim tipleri ve yer şekilleri farklı ürünlerin yetişmesine imkân verir.
3. Sürdürülebilirlik için öneri ekle: bilinçli sulama, ekim nöbeti, toprağı koruma ve üreticiye destek.
4. Görüşünü tek cümlede özetle: çeşitlilik bir zenginliktir, doğru yönetimle kalıcı olur.

Kendini kontrol et: Cevabında hem çeşitlilikle hem sürdürülebilirlikle ilgili bir görüş var mı?

Fazla üretim gelir getirir; eksik üretim ithalat gerektirir ve fiyat dalgalanmalarına açık hâle getirir.

1. Yeterliliği fazla ürünleri düşün: fazlalık ihraç edilir, ülkeye döviz girer, üretici gelir kazanır.
2. Yeterliliği az ürünleri düşün: eksik kısım ithal edilir, ülkeden döviz çıkar.
3. İthalatın sonucunu yaz: dış ticaret açığı büyür, dışa bağımlılık ve fiyat dalgalanması artar.
4. Her etkiyi nedeniyle birlikte, fazla ve az ürünler için ayrı ayrı açıkla.

Kendini kontrol et: Fazla ve az ürünler için ayrı birer etki ve neden yazdın mı?

Su ve toprağı koruyan, verimi artıran ve üreticiyi destekleyen uygulamalar yeterliliği kalıcı kılar.

1. Yeterliliği tehdit eden sorunları hatırla: su kıtlığı, verim düşüklüğü, maliyet ve israf.
2. Su için öneri yaz: damla ve yağmurlama gibi verimli sulama yöntemleri.
3. Verim için öneri yaz: kuraklığa dayanıklı tohum, modern tarım teknikleri ve çiftçi eğitimi.
4. Ekonomik ve planlama önerisi ekle: üretici desteği, ekim planlaması, gıda israfının azaltılması.

Kendini kontrol et: Yazdığın her çalışma üretimi kalıcı biçimde korur ya da artırır mı?

Bor, dünya rezervinin büyük kısmı Türkiye'de olduğundan küresel sanayide (cam, seramik, enerji, savunma) önemlidir.

1. İfadedeki "sadece" sözcüğüne dikkat et; bor yalnız Türkiye'yi mi ilgilendiriyor, bunu sorgula.
2. Dünya bor rezervlerinin büyük bölümünün Türkiye'de olduğunu hatırla.
3. Borun cam, seramik, enerji ve savunma sanayisinde dünya genelinde kullanıldığını düşün.
4. Önemi küresel olduğu için "Katılmıyorum" kutusunu işaretle ve gerekçeni yaz.

Kendini kontrol et: Bor başka ülkelerin sanayisinde de kullanılıyor mu?

Kritik madenler elektronik ve yenilenebilir enerji teknolojilerinin hammaddesidir; sahip ülkeler üretimde pazarlık gücü kazanır.

1. Kritik madenlerin elektronik, batarya ve yenilenebilir enerji teknolojilerinin ham maddesi olduğunu hatırla.
2. Bu madenlere sahip ülkenin arzı kontrol edebileceğini ve pazarlık gücü kazanacağını düşün.
3. İfade doğru olduğu için "Katılıyorum" kutusunu işaretle ve gerekçeni yaz.

Kendini kontrol et: Bu madenler olmadan hangi teknolojik ürünler üretilemez?

Krom paslanmaz çelik için stratejik olduğundan rezervler ticaret ve diplomaside Türkiye'ye güç kazandırır.

1. İfadedeki olumsuzluğa dikkat et: "güç unsuru değildir" deniyor.
2. Kromun paslanmaz çelik üretiminde vazgeçilmez, stratejik bir maden olduğunu hatırla.
3. Stratejik madene sahip ülkenin ticarette ve diplomaside güç kazandığını düşün.
4. Bu nedenle "Katılmıyorum" kutusunu işaretle ve gerekçeni yaz.

Kendini kontrol et: İfade kromu önemli mi, önemsiz mi gösteriyor; senin görüşün hangisi?

Açık uçlu etkinlik (Petrol 21. yüzyılda da en stratejik enerji kaynağı olmaya devam edecektir ifadesi.). Öğrenci kendi gözlem, deneyim ve düşüncelerinden yararlanarak bu örnek cevabı kendi cümleleriyle zenginleştirebilir.