Coğrafya Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 183 Cevapları

İnsan yapımı yeni maddeler kimyasal kirlilik sınırına girer.

1. Sorudaki anahtar ifadeyi bul: insan faaliyetleriyle salınan yeni sentetik kimyasallar.
2. Doğada bulunmayan yapay maddelerin kimyasal kirlilik sınırına girdiğini hatırla.
3. Gridde Kimyasal Kirlilik kutucuğunun numarasını yaz: 8.

Kendini kontrol et: Sorudaki maddeler doğada var olan mı, yoksa insanın yeni ürettiği maddeler mi?

2025 değerlendirmesinde 9 sınırın 7'si aşılmıştır; ozon ve aerosol yükü güvenli bölgede görünmektedir.

1. Sayfa 181'deki metni oku: 2025 değerlendirmesine göre 9 sınırın 7'si aşılmıştır.
2. Grafikte yalnız yeşil güvenli bölgede kalan dilimleri bul: ozon incelmesi ve atmosferik aerosol yükü.
3. Bu ikisini (2 ve 3) çıkar; kalan numaraları yaz: 1, 4, 5, 6, 7, 8, 9.

Kendini kontrol et: Yazdığım numara sayısı metindeki aşılan sınır sayısı olan 7'ye eşit mi?

Arazi kullanımı değişir, biyolojik çeşitlilik azalır, ormanın karbon tutması kaybolup iklim etkilenir; su döngüsü de bozulur.

1. Orman arazisinin sanayi bölgesine dönüşmesinin önce arazi kullanımını değiştirdiğini belirle: 9.
2. Ormandaki canlıların yaşam alanı yok olur, türler azalır: biyosfer bütünlüğü, 7.
3. Karbon tutan ağaçlar yok olur, sanayi sera gazı salar: iklim değişikliği, 1.
4. Ormanın su döngüsündeki rolü kaybolur: tatlı sulardaki değişim, 6 da eklenebilir.

Kabul edilebilir başka cevaplar: 9, 7, 1 (Temel etkilenen süreçler olarak kabul edilir.) · 9, 7, 1, 6 (Ormanın su döngüsündeki rolü de açıklanırsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Ormanın kaybıyla yok olan her işlev için bir gezegen sınırı numarası yazdım mı?

Bu faaliyetler sera gazı, kimyasal atık ve doğal alan kaybını artırarak sınırları zorlar.

1. Soruda doğal olayların değil, insanın yaptığı (beşerî) faaliyetlerin istendiğini belirle.
2. Enerji ve sanayi: fosil yakıt kullanımı ve sanayileşme sera gazı ile kimyasal atık üretir.
3. Arazi: tarım, kentleşme ve maden için ormanların açılması doğal alanları yok eder.
4. Nüfus ve tüketim: hızlı nüfus artışı ve aşırı tüketim kaynaklar üzerindeki baskıyı artırır.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Aşırı gübre kullanımı azot ve fosfor döngüsünü, aşırı sulama tatlı su kaynaklarını zorlar. (Tarımsal faaliyeti ilgili gezegen sınırıyla ilişkilendirirse geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığım her faaliyeti insan mı yapıyor ve hangi gezegen sınırını zorladığını belirttim mi?

Her görsel, ilgili sürecin zorlanmasının sonucu olarak ortaya çıkmıştır.

1. 1. Adım'da her görsele yazdığın çevre sorununu yeniden gözden geçir.
2. Görsel 1 plastik atıklar: kimyasal kirlilik sınırı.
3. Görsel 2 kesilen orman ve Görsel 3 maden ocağı: arazi kullanımındaki değişim ve biyosfer bütünlüğü.
4. Görsel 4 kuruyan göl: tatlı sulardaki değişim; Görsel 5 baca dumanı: iklim değişikliği ve atmosferik aerosol yükü.

Kendini kontrol et: Beş görselin her birini sayfa 181'deki dokuz sınırdan en az biriyle eşleştirdim mi?

İklim, su ve arazi sınırlarının aşılması bu afetlerin sıklığını ve şiddetini artırır.

1. Sınırların aşılmasının hangi doğal süreçleri bozduğunu düşün: iklim, su döngüsü, bitki örtüsü.
2. İklim değişikliği: sıcak hava dalgaları, kuraklık, şiddetli fırtına ve sel artar.
3. Arazi değişimi ve ormansızlaşma: heyelan, erozyon ve orman yangını riski artar.
4. Tatlı su azalması: kuraklık ve su kıtlığı derinleşir; bu sonuçları afet türleri olarak sırala.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Çölleşme ve toz fırtınaları; kıyılarda deniz seviyesi yükselmesine bağlı su baskınları. (Afeti iklim değişikliği veya arazi bozulmasıyla ilişkilendirirse geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığım afetler insan etkisiyle sıklaşabilecek, iklim veya arazi kaynaklı afetler mi?

Sera gazı derişimi iklim değişikliği sınırının ölçütüdür.

1. Sorudaki anahtar ifadeyi bul: atmosferdeki CO₂ gibi sera gazları.
2. Sera gazı artışının küresel ısınmaya, yani iklim değişikliğine yol açtığını hatırla.
3. Gridde İklim Değişikliği kutucuğunun numarasını yaz: 1.

Kendini kontrol et: Sayfa 181'deki grafikte CO₂ konsantrasyonu hangi dilimin içinde yer alıyor?

Azot ve fosfor döngüleri biyojeokimyasal döngü sınırında yer alır.

1. Sorudaki anahtar ifadeyi bul: azot ve fosfor gibi madde döngüleri.
2. Maddelerin canlılar, toprak ve su arasındaki döngüsünün biyojeokimyasal döngü olduğunu hatırla.
3. Gridde Biyojeokimyasal Döngü kutucuğunun numarasını yaz: 5.

Kendini kontrol et: Sayfa 181'deki grafikte azot ve fosfor döngüsü hangi sınırın altında gösterilmiş?

Doğal alanların yapılaşmaya açılması arazi kullanımı değişimidir.

1. Sorudaki anahtar ifadeyi bul: orman ve meraların kent, sanayi ve turizm alanına dönüşmesi.
2. Bir alanın kullanım amacının değişmesinin arazi kullanımındaki değişim olduğunu belirle.
3. Gridde Arazi Kullanımındaki Değişim kutucuğunun numarasını yaz: 9.

Kendini kontrol et: Soruda değişen şey canlı türleri mi, yoksa arazinin kullanım amacı mı?

Ozon tabakasının incelmesi bu sınırla ifade edilir.

1. Sorudaki anahtar ifadeyi bul: UV radyasyonunu filtreleyen ozon tabakası.
2. Ozon tabakasının zarar görmesinin ozon incelmesi olduğunu hatırla.
3. Gridde Atmosferdeki Ozon İncelmesi kutucuğunun numarasını yaz: 2.

Kendini kontrol et: Seçtiğim kutucukta ozon kelimesi geçiyor mu?

Tür yok oluşu ve genetik çeşitlilik biyosfer bütünlüğü sınırının parçasıdır.

1. Sorudaki anahtar ifadeleri bul: biyosferdeki genetik temel ve canlı türlerinin yok oluşu.
2. Sayfa 181'deki grafikte Genetik dilimin Biyosfer Bütünlüğündeki Değişiklik başlığı altında olduğunu gör.
3. Gridde bu kutucuğun numarasını yaz: 7.

Kendini kontrol et: Seçtiğim kutucuğun adında biyosfer kelimesi geçiyor mu?