Ana sayfa›Kitaplar›Felsefe 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 123
Felsefe 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 123 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
aParmenides'in Doğa Üzerine metnini felsefî düşüncenin özellikleri açısından inceleme.
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Parmenides var olmayanın düşünülemeyeceğini savunarak akıl yürütmeye dayanır. Şiirsel dil ve mitolojik yolculuk edebî unsurdur; varlığın değişmezliği ise felsefî iddiadır.
- Dizeleri dikkatle oku ve metnin hangi temel soruyu ele aldığını belirle: varlık, yokluk ve değişim.
- "Yoksun var olandan ayrı düşünülemeyeceği" iddiasını bul; bunun düşünme ile varlığı bağlayan mantıksal bir öncül olduğunu not et.
- Varlığın devinimsiz ve değişmez olduğu sonucunu, oluş ve yok oluşun yalnızca insanların koyduğu adlar sayılmasıyla ilişkilendir.
- Eserin tanıtımındaki mitolojik yolculuk bilgisini kullanarak anlatımın şiirsel ve edebî olduğunu belirt.
- Problem tanımı, argüman ve edebî biçim yönlerini birleştirerek iki üç cümlelik değerlendirmeni yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Metin, duyuların gösterdiği değişimin yanıltıcı olduğunu, gerçeğe yalnız akılla ulaşılabileceğini savunur. (Akıl-duyu ayrımı ve mantıksal tutarlılık ölçütü öne çıkarıldığında geçerlidir.)
- Yalnızca metnin şiir olduğunu yazmak — felsefî iddia ve gerekçesi de değerlendirilmeli.
- Değişmezlik fikrini Herakleitos'un oluş görüşüyle karıştırmak — Parmenides değişimi gerçek saymaz, görünüş kabul eder.
Kendini kontrol et: Değerlendirmende metnin problemi, temel iddiası ve edebî anlatım özelliği ayrı ayrı yer alıyor mu?
bPlaton'un Sokrates'in Savunması'ndan alınan parçayı felsefî düşüncenin özellikleri açısından inceleme.
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Sokrates dil biçiminden çok söylenenin doğruluğuna bakılmasını ister. Hâkim ile hatip karşılaştırması argümandır; mahkeme sahnesi edebî anlatım sağlar.
- Parçada Sokrates'in yargıçlardan ne istediğini bul: üsluba değil, söylenenin doğru olup olmadığına bakmaları.
- "Hatibin erdemi doğru konuşmak, hâkimin erdemi doğru yargılamaktır" karşılaştırmasını metnin temel argümanı olarak belirle.
- Hakikati arama ve doğru yargılamanın etik bir sorumluluk olarak sunulduğunu not et.
- Tanıtımdaki diyalog biçimi, Sokratik doğurtma ve ironi bilgisini edebî-yöntemsel özellik olarak ekle.
- Bu tespitleri birleştirerek kısa bir değerlendirme paragrafı yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Metin, biçim ile içerik ayrımı yaparak bir sözün değerinin doğruluğunda olduğunu savunur. (Üslup-doğruluk karşıtlığı ana problem olarak ele alındığında geçerlidir.)
- Metni yalnızca bir mahkeme hikâyesi olarak özetlemek — hakikat ve erdem argümanı değerlendirilmeli.
- Sokrates'in üslubu önemsediğini sanmak — tersine, üslubun bir kenara bırakılmasını ister.
Kendini kontrol et: Yazdığın değerlendirme, hatip ile hâkimin erdemi karşılaştırmasını ve hakikat vurgusunu içeriyor mu?
cYusuf Has Hacib'in Kutadgu Bilig'inden alınan dizeleri felsefî düşüncenin özellikleri açısından inceleme.
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Akıl ve bilginin güçten üstün olduğu iddiası açık bir argümandır. Meşale benzetmesi edebî öğedir; devlet yönetimi ve toplumsal fayda vurgusu etik sorumluluğu gösterir.
- Dizelerde güç, kılıç ve erdem ile akıl ve bilgi arasında nasıl bir karşılaştırma yapıldığını belirle.
- "İnsan akılla değer bulur, yücelir" dizesini metnin temel iddiası olarak işaretle.
- Nuşirevan örneğini, akılla adil yönetimin halkı zenginleştirdiğini gösteren gerekçe olarak not et.
- "Akıl karanlık gecede meşale gibidir" benzetmesini edebî anlatım unsuru olarak göster.
- Akıl, bilgi, adalet ve toplumsal fayda ilişkisini birleştirerek değerlendirmeni yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Metin, iyi yönetimin ancak akıl ve bilgiyle mümkün olduğunu savunan bir siyaset felsefesi örneğidir. (Devlet yönetimi ve adalet boyutu öne çıkarıldığında geçerlidir.)
- Metnin kılıç ve gücü övdüğünü sanmak — güç gerekli görülse de asıl değer akıl ve bilgiye verilir.
- Benzetmeleri yalnızca süs saymak — benzetmeler iddiayı somutlaştıran anlatım araçlarıdır.
Kendini kontrol et: Değerlendirmende iddia, gerekçe (Nuşirevan örneği) ve benzetme ayrı ayrı gösterildi mi?