Felsefe Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 175 Cevapları

Senaryo, hukuk yokken doğan adaletsizliği ve hukukun düzen, hak koruma ve barış sağlamadaki rolünü göstermelidir.

1. Bilgi görselindeki "Hukukun Gereği ve Önemi" kartını oku; sorunun hukukun bireysel ve toplumsal işlevini sorguladığını belirle.
2. Senaryonun ilk bölümünde kuralların olmadığı bir ortam kur ve orada yaşanan haksızlıkları, çatışmaları göster.
3. İkinci bölümde ortak kuralların ve tarafsız bir yargı mekanizmasının kurulmasını anlat.
4. Sonuçta düzen, güven ve hak korumasının nasıl sağlandığını belirterek hukukun gerekliliğini vurgula.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Trafik kurallarının kaldırıldığı bir şehirde yaşanan kaza ve kargaşanın, kurallar yeniden konunca sona ermesi. (Kuralsızlığın zararı ve hukukun sağladığı düzen birlikte gösterildiğinde geçerlidir.) · Kuralları olmayan bir sınıfta çıkan anlaşmazlıkların, ortak sınıf kuralları belirlenince çözülmesi. (Kuralın bağlayıcılığı ve hak koruma işlevi vurgulandığında geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Senaryomu okuyan biri, hukuk olmadan neyin bozulacağını ve hukukun neyi düzelttiğini açıkça görebiliyor mu?

Kurallar hem toplumsal yaşamın gereği hem de insan yapımı düzenlemelerdir; öğrenci kendi tartışma sonucunu yazabilir.

1. Okul yönetmeliği, sınıf panosu gibi yerlerde yazılı olarak bulunan bir kural örneği belirle.
2. Yazılı olmadığı hâlde herkesin uyduğu bir okul kuralını, örneğin sıra beklemeyi, örnek olarak seç.
3. Her kuralın hangi ihtiyaçtan doğduğunu sor: birlikte yaşamanın zorunlu bir gereği mi?
4. Kuralın biçimini kimin belirlediğini düşün; insanlar tarafından konup değiştirilebiliyorsa yapay kurgu yönünü not et.
5. Tartışma sonucunu iki yönü birleştirerek yaz: ihtiyaç doğal, kuralın biçimi insan yapımı.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Yazılı: okul kıyafet kuralı, sınav yönetmeliği. Yazısız: selamlaşmak, arkadaşın sözünü kesmemek. (Örnekler yazılı ve yazısız türe doğru ayrıldığında ve kaynak tartışması eklendiğinde geçerlidir.) · Kuralların tamamen insan yapımı olduğunu savunan bir tartışma sonucu. (Görüş, örnekler üzerinden gerekçelendirildiğinde geçerlidir; soru tek doğru sonuç beklemez.)

Kendini kontrol et: Her türden en az bir örnek verdim mi ve kuralların kaynağı hakkında gerekçeli bir görüş yazdım mı?

Bazı davranışlar hem ahlak hem hukuk tarafından düzenlenir, bazıları yalnız ahlak alanındadır.

1. Ahlakın vicdana ve toplumsal değerlere, hukukun devletin yaptırımlı kurallarına dayandığını hatırla.
2. Hem ahlaka hem hukuka aykırı olan bir davranış seç; örneğin hırsızlık.
3. Yalnız ahlaki açıdan beklenen ama yasal zorunluluğu olmayan bir davranış seç; örneğin yaşlıya yer vermek.
4. Ahlaken yanlış olup belirli koşulda suça dönüşen bir davranışı, örneğin mahkemede yalan tanıklığı ekle.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Sözünde durmak ahlaki bir değerdir; yazılı sözleşmeye uymamak ise hukuki sonuç doğurur. (Ahlak ile hukuk arasındaki ilişki açıkça belirtildiğinde geçerlidir.) · Yardıma muhtaç birine yardım etmek ahlaki görevdir; kazazedeye yardım etmemek bazı durumlarda suç sayılır. (Davranışın ahlak ve hukuk boyutu ayrı ayrı gösterildiğinde geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Örneklerimde hem ahlakla hukukun örtüştüğü hem de ayrıştığı en az bir durum var mı?