Felsefe Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 38 Cevapları

Görselde alevler, kalın duman bulutu ve kirli hava görülüyor; savaşın doğaya verdiği zarar öne çıkıyor.

1. Görselin ön planındaki parlak noktalara bak; bunların yanan petrol kuyularının alevleri olduğunu belirle.
2. Gökyüzünü kaplayan koyu, kalın duman bulutunu ve kararmış havayı not et.
3. Açıklamadaki kuyuların bilinçli olarak yakıldığı bilgisini görselle ilişkilendir.
4. Gözlemlerini birleştir: yanan kuyular, yoğun duman ve kirlenmiş gökyüzü savaşın doğaya verdiği zararı gösteriyor.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Gündüz olmasına rağmen dumandan kararmış gökyüzü ve ufuktaki alevler. (Görselde gerçekten görülen duman ve alev unsurlarını belirttiği için geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın her unsuru görselde parmağınla gösterebiliyor musun?

Açıklamadaki yangın, sızıntı ve hava kirliliğinden doğa-insan ilişkisine, sorumluluğa ve doğanın değerine dair felsefi sorular türetilir.

1. Açıklamadaki olguları sırala: kuyuların bilinçli yakılması, petrol sızıntısı, hava kirliliği, canlıların zorlaşan yaşamı.
2. Her olgunun hangi değer ya da sorumlulukla ilgili olduğunu sor: ahlak, doğanın değeri, gelecek kuşaklar.
3. Olguları "-meli mi?", "var mı?" gibi tartışmaya açık sorulara dönüştür.
4. Örnek: Savaşta doğaya zarar vermek haklı olabilir mi? Doğanın insandan bağımsız bir değeri var mı?

Kabul edilebilir başka cevaplar: Bir ülkenin çevreye verdiği zarardan tüm insanlık sorumlu tutulabilir mi? (Savaşın çevresel sonuçlarından sorumluluk sorusu türettiği için geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın soru, açıklamada cevabı hazır bulunmayan, tartışmaya açık bir soru mu?

İnsan merkezli etik zararı insana etkisiyle, canlı ve ekosistem merkezli etik canlıların ve doğanın içsel değeriyle değerlendirir; her ikisi de bilinçli çevre tahribini eleştirir.

1. Çevre etiğindeki temel yaklaşımları hatırla: insan merkezli ve doğa (canlı ya da ekosistem) merkezli.
2. İnsan merkezli yaklaşımın zararı insan sağlığına ve yaşamına etkisiyle değerlendirdiğini yaz.
3. Doğa merkezli yaklaşımın zararı canlıların ve ekosistemin kendi değeri açısından kabul edilemez bulduğunu belirt.
4. Her iki yaklaşımın da bilinçli çevre tahribini farklı gerekçelerle eleştirdiğini sonuç olarak ekle.

Kendini kontrol et: Her yaklaşım için zararın neden kötü sayıldığını ayrı ayrı bir gerekçeyle yazdın mı?

Kirlilik canlıların sağlığını ve yaşam koşullarını bozar; boşluk bu çok yönlü etkiyi anlatacak biçimde tamamlanır.

1. Cümlenin "... açıdan etkiler" diye bittiğini gör; boşluğa etkinin türlerini bildiren sıfatlar gelmelidir.
2. Kirliliğin canlılar üzerindeki etkilerini düşün: sağlığı bozar, yaşam alanlarını daraltır, geçim kaynaklarını azaltır.
3. Bu etkileri "sağlık, ekonomik ve sosyal" ya da "fiziksel ve psikolojik" gibi açı adlarıyla yaz.
4. Cümleyi baştan okuyarak "... açıdan etkiler" sonuyla dil bilgisi uyumunu kontrol et.

Kabul edilebilir başka cevaplar: hem fiziksel hem de psikolojik (Kirliliğin bedensel ve ruhsal etkilerini vurgulamak istenirse geçerlidir.) · sağlık, ekonomik ve sosyal (Kirliliğin yaşamın farklı alanlarına etkisi vurgulanırsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Tamamladığın cümle "... açıdan etkiler" sonuyla birlikte akıcı ve anlamlı okunuyor mu?

Doğa yaşam alanımız olduğundan korunması hem çıkarımız hem ahlaki ödevimizdir.

1. "Doğa, insanın evi olduğundan" ifadesinin bir neden bildirdiğini fark et; boşluğa bu nedenin sonucu gelmelidir.
2. Evimize nasıl davrandığımızı düşün: onu korur, temiz tutar, sonrakilere sağlam bırakırız.
3. Bu benzetmeyi doğaya uygula ve sonucu yaz: onu korumak ve gelecek kuşaklara sağlıklı bırakmak insanın sorumluluğudur.

Kabul edilebilir başka cevaplar: ona zarar vermek aslında insanın kendi yaşam alanına zarar vermesi demektir. (Ev benzetmesinden mantıklı bir sonuç çıkardığı için geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Cümlen "... olduğundan" nedeninden mantıklı biçimde çıkan bir sonuç bildiriyor mu?

Çevre bilinci ve koruma, bilimsel bilgi, teknoloji ve yasal düzenlemelerle birlikte gelişmiştir.

1. Cümlenin "... alanlarındaki gelişmelerle" diye sürdüğünü gör; boşluğa alan adları gelmelidir.
2. Doğayı korumaya katkı sağlayan alanları düşün: kirliliği ölçen bilim, temiz üretim sağlayan teknoloji, kural koyan hukuk.
3. Bu alanları sıralayarak cümleyi tamamla: bilim, teknoloji ve hukuk alanlarındaki gelişmelerle paralel ilerlemiştir.

Kabul edilebilir başka cevaplar: bilim, eğitim ve hukuk (Çevre bilincinin eğitimle yayılması vurgulanırsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın her alanın doğanın korunmasına bir katkısını örnekle söyleyebiliyor musun?

Sorunlar sınır tanımadığından ortak yasal kurallar gerekir.

1. Cümlenin "... düzenlemelerin yapılması çok önemlidir" diye bittiğini gör; boşluk düzenlemenin türünü ve kapsamını bildirmelidir.
2. Çevre sorunlarının ülke sınırlarını aştığını hatırla; bu nedenle düzenleme hem ulusal hem uluslararası olmalıdır.
3. Cümleyi tamamla: ulusal ve uluslararası hukuki düzenlemelerin yapılması çok önemlidir.

Kabul edilebilir başka cevaplar: devletler arası iş birliğine dayanan yasal (Sorunun sınır ötesi niteliğini ve yasal düzenlemeyi vurguladığı için geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Boşluğa yazdığın sözcükler "düzenlemelerin" sözcüğünü anlamlı biçimde niteliyor mu?

Cümle s.34 b metnini izler: bilgi edinmeyle insan önce doğaya uyum sağlayıp kaynaklardan temel ihtiyaçlarını karşılamaya başlamış, tekniğin gelişmesiyle sonra doğayı şekillendirmiştir.

1. Eksik cümlenin "Doğaya ilişkin bilgi edinme süreci" ifadesiyle başladığını fark et.
2. Aynı ifadeyle başlayan s. 34'teki b metnini bul.
3. Metinde bilgi edinmenin başlamasıyla insanın önce ne yapmaya başladığını oku.
4. Cümleyi "uyum sağlamaya ve doğanın kaynaklarından temel ihtiyaçlarını karşılamaya" ifadesiyle tamamla.

Kendini kontrol et: Tamamladığım cümle, insanın doğayla ilişkisinin ilk aşamasını mı anlatıyor?

Karşılıklı etkileşim olduğundan doğaya zarar vermek insana da zarar verir.

1. "Bu nedenle" bağlacının bir sonuç istediğini fark et; neden, insan ile doğanın karşılıklı etkileşimidir.
2. Karşılıklı etkileşimin anlamını düşün: doğaya verilen zarar bir gün insana geri döner.
3. Sonucu yaz: ikisi arasındaki ilişki dengeli ve sürdürülebilir biçimde kurulmalıdır.

Kabul edilebilir başka cevaplar: doğaya verilen her zarar dolaylı olarak insanın kendisine verilmiş olur. (Karşılıklı etkileşimden doğrudan çıkan bir sonuç olduğu için geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın sonuç, "insan doğayı, doğa insanı etkiler" nedenine doğrudan bağlanıyor mu?