Felsefe Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 61 Cevapları

Marcel, insana dair sorulara bilimsel ve teknolojik zihniyetle yaklaşmayı eleştirir; bu soyutlama ontolojik anlam kaybı doğurur.

1. Yargı: İnsana yalnızca bilimsel bakışla yaklaşmak diğer boyutlarını gözden kaçırır ve anlam-değer kaybı doğurur.
2. Sayfa 59'daki iki metinde bilimsel zihniyet eleştirisinin kimde geçtiğine bakarız.
3. Marcel, insana dair sorunların bilim ve teknolojiye özgü zihniyetle ele alınmasını eleştirir; insanın manevi yanı bilimsel yönteme konu olamaz.
4. Bu soyutlamanın ontolojik anlam kaybı doğurduğunu da Marcel söyler; Heidegger metninde bu vurgu yoktur.

Kendini kontrol et: "Bilimsel bakış" vurgusu hangi filozofun metninde açıkça geçiyor?

Heidegger varlıkla bağın yeniden kurulmasını, Marcel araçsal değerin öne çıkarılmasını önerir; öğrenci kendi görüşünü yazabilir.

1. "Çözüm Çabası" metninde Heidegger ve Marcel'in önerdiği çözümleri ayrı ayrı belirle.
2. Heidegger'e göre varlığı karşısına alan teknik anlayıştan uzaklaşıp varlıkla bağı yeniden kurmak gerekir.
3. Marcel'e göre tekniğin amaca dönüşmesi önlenmeli, yaşama hizmet eden araçsal değeri öne çıkarılmalıdır.
4. Bu önerilerden yararlanarak kendi çözüm önerini cümlenin boşluğuna yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: teknolojiyi değer temeli olan, insana hizmet eden bir araç olarak kullanmanın (Öğrenci yalnız Marcel'in araç-amaç önerisine dayanırsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Önerdiğim çözüm hem anlam kaybına hem yabancılaşmaya karşılık veriyor mu?

Hâkimiyet pratik güç sağlasa da insanı doğayı yalnızca kullanılacak nesne gören, varlıkla bağı kopmuş bir konuma getirir; bu nedenle Heidegger onu tehlikeli bulur.

1. Eleştiriyi anla: doğaya hâkimiyet insana üstünlük ve pratik güç kazandırır.
2. Eleştirinin haklı yanını belirt: teknoloji gerçekten üretim, sağlık ve afetle mücadelede güç sağlar.
3. Heidegger'in karşılığını yaz: bu hâkimiyet doğayı yalnız kullanılacak nesneye çevirir, insanı varlıktan koparır.
4. Görüşünü sonuç olarak yaz: eleştiri kısmen haklıdır ama köksüzleşme bedelini göz ardı eder.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Eleştiri haksızdır; üstünlük insanı varlıkla bağı kopmuş, köksüz bir konuma getirir. (Görüş Heidegger metnine dayanan bir gerekçeyle savunulursa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Cevabımda eleştirinin haklı bir yanı ve Heidegger'e dayanan bir karşı gerekçe var mı?

Bilimsel yöntem nesnel sonuç verir, fakat insanın manevi boyutu ve değeri nesnelleştirilemez; bunu görmezden gelmek ontolojik anlam kaybı doğurur.

1. Eleştiriyi anla: bilimsel yöntem insani sorunlara nesnel çözümler sunar.
2. Eleştirinin haklı yanını belirt: ölçülebilir, teknik sorunlarda bilimsel yöntem güvenilir sonuç verir.
3. Marcel'in itirazını yaz: insanın manevi boyutu ve değeri nesnelleştirilemez, bu ontolojik anlam kaybı doğurur.
4. Görüşünü sonuç olarak yaz: eleştiri teknik sorunlarda haklı, insani sorunlarda yetersizdir.

Kendini kontrol et: Cevabımda hangi sorunlarda bilimsel yöntemin yeterli, hangilerinde yetersiz olduğu ayrımı var mı?

Seçilen eleştiriye ilişkin görüş bir gerekçe ve örnekle birlikte yazılarak argümana dönüştürülür.

Heidegger insanın varlıktan ve doğadan köksüzleştiğini, Marcel ise insanın kendine ve dünyaya yabancılaştığını söyler.

1. Yargı: Teknolojik ilerleme insanı kendine, doğaya ve varlığa yabancılaştırır.
2. Heidegger'e göre teknoloji insanı doğal yaşamından koparıp köksüzleştirir, varlıktan uzaklaştırır ve kendini unutturur.
3. Marcel'e göre insan değerini yitirdikçe kendine ve dünyaya yabancılaşır.
4. Yargı iki metinle de uyuştuğu için hem Heidegger hem Marcel sütununu işaretle.

Kendini kontrol et: Yönerge birden fazla işarete izin veriyor; iki metinde de bu yargıya karşılık gelen bir cümle buldum mu?

Marcel, insanın belirli işlevleri olan bir makine olarak görülmesinin varlığının anlamını ve değerini zedelediğini belirtir.

1. Yargı: İnsanın makine gibi görülmesi anlam ve değer kaybına yol açar.
2. Marcel, insanın verimliliği hesaplanan bir makine modeli gibi düşünülmeye başlandığını belirtir.
3. Ona göre insanı belirli işlevleri olan bir makine saymak varlığının anlamını, değerini ve kutsallığını zedeler.
4. Heidegger metninde makine benzetmesi geçmediği için yalnız Marcel sütununu işaretle.

Kendini kontrol et: "Makine" ifadesi hangi metinde insanı anlatmak için kullanılmış?

Heidegger'e göre çerçeveleme doğayı insan kullanımı için zorlanır hale getirir, varlıkla bağ kopar.

1. Yargı: Doğaya egemen olma tutkusuyla yaklaşan insanın varlıkla bağı kopar.
2. Heidegger'e göre teknolojinin özü olan çerçeveleme, doğayı ölçülebilir bir nesne gibi görüp insan kullanımı için zorlar.
3. Bu yaklaşımda insan varlığın içinde değil karşısında durur; varlıkla bağı kopar, köksüzleşir.
4. Marcel metninde doğaya egemenlik vurgusu yoktur.

Kendini kontrol et: "Doğa" ve "varlıkla bağ" ifadeleri hangi metinde birlikte geçiyor?

Heidegger teknolojinin insanı özgürleştirmekten çok esir ettiğini, Marcel de tutsak edeceğini söyler.

1. Yargı: Teknolojik hâkimiyet insanı özgürleştirmek yerine esir alır.
2. Heidegger metninde modern bilim ve teknolojinin insanı özgürleştirmekten çok esir ettiği açıkça belirtilir.
3. Marcel de teknolojinin araç olmaktan çıkıp amaca dönüşmesinin insanı özgürleştirmekten çok tutsak edeceğini söyler.
4. İki filozof da bu görüşü savunduğu için iki sütunu da işaretle.

Kendini kontrol et: İki metinde de "özgürleştirmekten çok" diye başlayan bir ifade buldum mu?

Marcel teknolojinin sahip olma arzusunu beslediğini ve kaybetme korkusu doğurduğunu belirtir.

1. Yargı: Teknolojik gelişmeler insandaki sahip olma arzusunu körükler.
2. Marcel metninin son bölümünde teknolojinin yol açtığı tehlike olarak sahip olma arzusu anlatılır.
3. Marcel'e göre insan, bu arzuyla birlikte kaybetme korkusu yaşar ve sahip olduklarının tutsağı olur.
4. Heidegger metninde sahip olma arzusundan söz edilmez.

Kendini kontrol et: "Sahip olma arzusu" ifadesi hangi metinde yer alıyor?

Verilen metinlerde böyle bir görüş yer almaz; yargı iki filozofun düşüncesiyle ilişkilendirilemez.

1. Yargı: Teknolojinin kusursuz işleyişine uyum sağlanamaz.
2. İki metni tararız: Heidegger çerçeveleme ve köksüzleşmeyi, Marcel anlam kaybı, tutsaklık ve sahip olma arzusunu anlatır.
3. Hiçbir metinde insanın teknolojinin kusursuz işleyişine uyum sağlayamayacağı görüşü yer almaz.
4. Bu nedenle iki sütunu da boş bırak.

Kendini kontrol et: Bu yargıyı destekleyen bir cümleyi iki metinden birinde gösterebiliyor muyum?

Marcel, tekniğin amaca dönüşmesinin önüne geçilmesini ve araçsal değerinin öne çıkarılmasını ister.

1. "Çözüm Çabası" metninde Marcel'in tekniğin amaca dönüşmesi hakkındaki görüşünü bul.
2. Sayfa 59'daki Marcel metnini hatırla: araç amaca dönüşürse insan teknoloji üzerindeki hâkimiyetini yitirir.
3. "çünkü" bağlacından sonra bu nedeni, tutsaklık sonucunu da ekleyerek yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: teknoloji yaşama hizmet ettiği sürece değerlidir; amaç olursa insanı tutsak eder (Araç-amaç ayrımı ve insanın hâkimiyetini yitirmesi vurgulanırsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Tamamladığım cümle, teknolojinin neden araç olarak kalması gerektiğini açıklıyor mu?

Metne göre insan kendi araçlarını kontrol etmede yetersiz kalmaktadır; bu yüzden değer temelli bir kullanım gerekir.

1. "Çözüm Çabası" metninin ikinci paragrafında insanın araçları kontrol etmede yetersiz kaldığı cümlesini bul.
2. Aynı paragrafta önerilen çözümü belirle: araçları ne amaçla ve nasıl kullanacağımıza dair bir değer temeli geliştirmek.
3. "Bu nedenle" bağlacından sonra bu öneriyi bir sonuç olarak yaz.

Kendini kontrol et: Yazdığım öneri, hâkimiyetin güçleşmesine karşı metindeki değer temelli çözümle uyuşuyor mu?