Ana sayfa›Kitaplar›Felsefe 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 70
Felsefe 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 70 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1-aGardiyanların sürekli izlediği panoptikon hapishane görselini birey ve toplum yaşamı açısından yorumlama.
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
1-bDijital panoptikon tasarımı görselini birey ve toplum yaşamı açısından yorumlama.
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Teknoloji gözetimi fiziksel mekândan bağımsız kılar. Kişisel veriler toplanır, davranışlar etkilenir; bu da özgürlük ve özel hayat sorunlarını getirir.
- b görselini a ile karşılaştır: kule yerini ekranlarla kaplı dijital bir yapıya bırakmış.
- Gözetimin artık ekranlar ve veriler aracılığıyla, fark edilmeden yapıldığını belirle.
- Bireysel yaşama etkisini yaz: mahremiyet zayıflar, kişi farkında olmadan yönlendirilir.
- Toplumsal yaşama etkisini ekle: dijital gözetim ve veri kontrolü yaygınlaşır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Sosyal medyada paylaşılan her bilgi bir iz bırakır; bireyler gönüllü olarak kendilerini gözetime açar, veriler kâr için kullanılır. (Dijital gözetim bireysel ve toplumsal yaşamla ilişkilendirilirse geçerlidir.)
- Dijital gözetimi yalnız kameralarla sınırlamak — kişisel verilerin toplanması ve işlenmesi de gözetimdir.
- İki görseli aynı biçimde yorumlamak — dijital panoptikonda gözetim mekândan bağımsız ve çoğu zaman fark edilmeden yapılır.
Kendini kontrol et: Dijital gözetimin fiziksel gözetimden farkını ve bireye ile topluma etkisini yazdım mı?
2-1Tekniğin amaç olarak kabul edilmesi insanı ... açıdan etkiler cümlesini tamamlama.
Çözüm Yolu
Teknik amaç olursa insan teknolojinin aracına dönüşür, değerler geri planda kalır.
- Cümlenin sonundaki "açıdan etkiler" kalıbına bak; boşluğa bir etki biçimi ve bir alan adı gelmeli.
- Tekniğin araç değil amaç olmasının insanı ne hâline getirdiğini düşün: insan araçlaşır, değerlerinden uzaklaşır.
- Etkilenen alanı belirle: ahlaki ve manevi açı.
- Cümleyi anlamlı bütün olarak yeniden oku.
Kabul edilebilir başka cevaplar: insanı tekniğin bir parçasına dönüştürerek varoluşsal açıdan etkiler. (Tekniğin amaç olmasının insan üzerindeki olumsuz etkisini ve bir alanı belirtiyorsa geçerlidir.)
- Yalnız olumlu bir etki yazmak — tekniğin amaç sayılması, insanın değerlerden uzaklaşması anlamında bir sorun olarak ele alınır.
- "Açıdan" kalıbından önce alan adı koymamak — cümle "... ahlaki açıdan etkiler" gibi tamamlanmalıdır.
Kendini kontrol et: Cümleyi baştan sona okuduğumda dil bilgisi ve anlam bakımından tutarlı mı?
2-2Teknolojinin gelişmesi ... alanlarındaki gelişmelerle paralel ilerlemiştir cümlesini tamamlama.
Çözüm Yolu
Teknoloji tek başına değil, bilim ve toplumsal alanlarla birlikte gelişir.
- Cümlenin "alanlarındaki gelişmelerle paralel" kalıbını fark et; boşluğa birden fazla alan adı gelmeli.
- Teknolojinin birlikte geliştiği alanları düşün: bilim, sanat, ekonomi ve toplumsal yaşam.
- Alanları virgülle sıralayıp cümleyi tamamla.
Kabul edilebilir başka cevaplar: tıp, mühendislik ve eğitim (Teknolojiyle birlikte gelişen alan adlarından oluşuyorsa geçerlidir.)
- Boşluğa teknoloji ürünleri yazmak — cümle alan adları istiyor, telefon ya da bilgisayar gibi ürünler değil.
Kendini kontrol et: Yazdığım her kelime teknolojiyle karşılıklı etkileşen bir alanın adı mı?
2-3Sosyal ilişkide teknoloji kaynaklı sorunların çözülmesi için ... düzenlemeler cümlesini tamamlama.
Çözüm Yolu
Sorunlar hem kişisel bilinç hem de yasal çerçeve ile çözülür.
- Cümlenin "düzenlemelerin yapılması" kalıbını fark et; boşluğa düzenlemenin türünü belirten sıfatlar gelmeli.
- Sorunların hem kişisel bilinçle hem yasal çerçeveyle çözüleceğini düşün.
- Uygun düzenleme türlerini yaz: bireysel, ahlaki ve hukuki.
Kabul edilebilir başka cevaplar: eğitimsel ve yasal (Teknoloji kaynaklı sosyal sorunları çözmeye yönelik düzenleme türlerini belirtiyorsa geçerlidir.)
- Yalnız yasal düzenleme yazmak — sosyal ilişkideki sorunlar bireysel ve ahlaki bilinç de gerektirir.
Kendini kontrol et: Cümleyi okuduğumda "... düzenlemelerin yapılması" ifadesiyle anlamlı ve dil bilgisine uygun bağlanıyor mu?
2-4Sinema teknolojisinde ses ve görüntü efektleri, robotların insan gibi davranmasına ve ... sorunlar yaşamına neden olur cümlesini tamamlama.
Çözüm Yolu
Efektler gerçeklik algısını bulandırır; insan makineyle özdeşleşebilir.
- Cümlenin başındaki ipucuna bak: efektler insanın gerçeklik algısını etkiliyor.
- Bu etkinin sonucunu düşün: insanlar gerçekle kurguyu karıştırabilir.
- "sorunlar" kelimesinden önce sorunun türünü yaz: psikolojik ve toplumsal.
Kabul edilebilir başka cevaplar: insanların robotlarla duygusal bağ kurarak kimlik ve ilişki sorunları yaşamasına (Gerçeklik algısının bulanıklaşmasından doğan bir sorunla tamamlanırsa geçerlidir.)
- Gerçeklik algısıyla ilgisiz bir sorun yazmak — cümlenin başı, sorunun gerçek-kurgu karışıklığından doğduğunu gösteriyor.
Kendini kontrol et: Tamamladığım kısım cümlenin başındaki "gerçeklik algısına etki" ifadesiyle anlamca bağlantılı mı?
2-5Sosyal medyayı sadece özgürlük alanı sayıp sorumluluğu bırakırsak ... sorunlarıyla karşı karşıya kalırız cümlesini tamamlama.
Çözüm Yolu
Sorumluluksuz özgürlük başkalarının haklarını çiğneyen davranışlara yol açar.
- Cümlenin koşulunu belirle: sosyal medyayı yalnız özgürlük alanı sayıp sorumluluğu bırakmak.
- Sorumluluksuz özgürlüğün başkalarının haklarına nasıl zarar verdiğini düşün.
- Ortaya çıkan sorunları sırala: mahremiyet ihlali, siber zorbalık, dezenformasyon; ardından "etik ve toplumsal" diye nitele.
Kabul edilebilir başka cevaplar: nefret söylemi, kişilik haklarının çiğnenmesi ve güven kaybı gibi ahlaki (Sorumluluksuz kullanımdan doğan etik veya toplumsal sorunları belirtiyorsa geçerlidir.)
- Özgürlüğün kendisini sorun olarak göstermek — cümlede sorun, özgürlüğün sorumluluktan ayrılmasıdır.
Kendini kontrol et: Yazdığım sorunlar sorumluluğun bir kenara bırakılmasından doğrudan kaynaklanıyor mu?
2-6NFT teknolojisi sanatçıların ufkunu genişletebilir ancak ... cümlesini tamamlama.
Çözüm Yolu
'Ancak' bir karşıt görüş getirir: NFT fırsat sunsa da ticarileşme ve özgünlük sorunu doğurabilir.
- "ancak" bağlacını fark et; bundan sonra NFT'nin olumlu yönüne karşıt bir risk yazılmalı.
- NFT'nin sanatı nasıl etkileyebileceğini düşün: ticarileşme, telif sorunları, özgünlük kaybı.
- Bu riskleri sıralayıp cümleyi "riskleri de beraberinde getirir" gibi bir yüklemle tamamla.
Kabul edilebilir başka cevaplar: sanat eserinin bir yatırım aracına dönüşmesine ve spekülatif fiyat dalgalanmalarına yol açabilir. ("ancak" sonrasında NFT'nin sanata yönelik bir riski belirtiliyorsa geçerlidir.)
- "ancak" sonrasına yine olumlu bir yön yazmak — bağlaç karşıtlık bildirdiği için olumsuz bir sonuç gelmelidir.
Kendini kontrol et: Tamamladığım kısım "ancak" öncesindeki olumlu yargıyla karşıtlık kuruyor mu?