Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 133
Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 133 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
14-d (tablo satırı 1 s)45 derece, 4 yönünde 10√2 m/s atış; t=1 s için yatay, düşey ve bileşke hız büyüklükleri
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
vx=10√2·cos45=10 m/s sabit; vy0=10 m/s yukarı. t=1 s'de vy=10-10·1=0. Bileşke=10 m/s.
- Verilen: v0=10√2 m/s, θ=45°, g=10 m/s²; istenen t=1 s'deki hız bileşenleri ve bileşke hız.
- Yatay bileşen: vx=10√2·cos45°=10 m/s; yatayda ivme olmadığından hep 10 m/s kalır.
- İlk düşey bileşen: vy0=10√2·sin45°=10 m/s yukarı.
- t=1 s'de vy=10-10·1=0 m/s; anahtar tepe noktasındadır.
- Bileşke hız: √(10²+0²)=10 m/s.
- Tepe noktasında bileşke hızı 0 almak — düşey hız sıfırlansa da yatay hız (10 m/s) sabit kalır.
- İlk hız bileşenlerinde 10√2 yerine doğrudan 10 kullanmak — cos45°=sin45°=√2/2 ile çarpılmalıdır.
Kendini kontrol et: vy0=10 m/s ile yukarı atılan cisim g=10 m/s² altında kaç saniyede tepeye çıkar ve orada toplam hızı nedir?
14-f (düşey eksen grafikleri)Düşey eksen için konum-zaman, hız-zaman ve ivme-zaman grafiklerini çizme
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Düşeyde ivme sabit (yukarı pozitif alınırsa -10). Hız doğrusal azalır, 1 s'de sıfırdır; konum tepe noktası 45 m olan paraboldür.
- Yukarıyı pozitif, yeri sıfır alalım: başlangıç yüksekliği 40 m, vy0=10 m/s, a=-10 m/s².
- Konum y=40+10t-5t²: t=1 s'de 45 m (tepe), t=4 s'de 0; y-t grafiği aşağı açılan paraboldür.
- Hız vy=10-10t: 10'dan başlayıp t=1 s'de sıfırı kesen, t=4 s'de -30 m/s olan eğimi -10 doğru.
- İvme sabit -10 m/s²; a-t grafiği bu değerde zaman eksenine paralel doğrudur.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Atış noktası y0=0 alınırsa y-t parabolü 0'dan 5 m'ye çıkıp 4 s'de -40 m'ye iner. (Başlangıç referans noktası yer yerine balkon (atış noktası) seçildiğinde geçerlidir.) · Aşağı yön pozitif seçilirse a=+10 m/s², v-t doğrusu -10'dan +30 m/s'ye çıkan doğru olur. (Düşey eksende aşağı yön pozitif referans yönü seçildiğinde geçerlidir.)
- y-t grafiğini kırık doğrularla çizmek — sabit ivmeli harekette konum-zaman grafiği parabol eğrisidir.
- v-t grafiğinde t=1 s'den sonra hızı tekrar pozitif bölgede artırmak — yön değiştiği için hız negatif bölgeye geçer.
Kendini kontrol et: v-t doğrusunun eğimi -10 m/s² ivmeyi ve eksenle sınırladığı net alan (+5-45=-40 m) yer değiştirmeyi veriyor mu?
14-d (tablo satırı 2 s)Aynı atış için t=2 s'deki hız bileşenleri ve bileşke
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
vy=10-10·2=-10, büyüklük 10 m/s. Bileşke=√(10²+10²)=10√2.
- Yatay bileşen sabit: vx=10 m/s.
- Düşey hız: vy=10-10·2=-10 m/s; büyüklüğü 10 m/s, yönü aşağı.
- Bileşke hız: √(10²+10²)=10√2≈14,1 m/s.
- t=2 s'de düşey hızı 20 m/s bulmak — ilk düşey hız yukarı +10 m/s olduğundan vy=10-20=-10 m/s olur.
- Bileşke hızı bileşenleri toplayarak 20 m/s yazmak — dik bileşenler Pisagor bağıntısıyla √(10²+10²)=10√2 m/s birleştirilir.
Kendini kontrol et: t=2 s'de anahtar atış hizasına döndüğüne göre hız büyüklüğü ilk atış hızı 10√2 m/s'ye eşit çıktı mı?
14-d (tablo satırı 3 s)Aynı atış için t=3 s'deki hız bileşenleri ve bileşke
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
vy=10-30=-20, büyüklük 20 m/s. Bileşke=√(100+400)=10√5.
- Yatay bileşen sabit: vx=10 m/s.
- Düşey hız: vy=10-10·3=-20 m/s; büyüklüğü 20 m/s, aşağı.
- Bileşke hız: √(100+400)=√500=10√5≈22,4 m/s.
- Düşey hız büyüklüğünü 10+30=40 m/s hesaplamak — cisim yukarı atıldığı için vy=10-10·3=-20 m/s olur.
- √500 kökünü 20√5 veya 50 olarak sadeleştirmek — √(100·5)=10√5 m/s olmalıdır.
Kendini kontrol et: Pisagor kontrolü yap: vx²+vy² = 10²+20² = 500 ve √500 = 10√5 m/s eşitliği sağlanıyor mu?
14-d (tablo satırı 4 s)Aynı atış için t=4 s'deki hız bileşenleri ve bileşke
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
vy=10-40=-30, büyüklük 30 m/s. Bileşke=√(100+900)=10√10. Anahtar 4. saniyede yere ulaşır.
- Yatay bileşen sabit: vx=10 m/s.
- Düşey hız: vy=10-10·4=-30 m/s; büyüklüğü 30 m/s, aşağı.
- Bileşke hız: √(100+900)=√1000=10√10≈31,6 m/s.
- Kontrol: 40+10·4-5·16=0, anahtar t=4 s'de yere ulaşır.
- Yere çarpma anında hızı sıfır sanmak — tablo yere çarpma anındaki (çarpmadan hemen önceki) hızı sorar.
- Düşey hızı serbest düşme gibi g·t=40 m/s almak — yukarı ilk hız nedeniyle vy=10-40=-30 m/s olur.
Kendini kontrol et: Enerji korunumuyla doğrula: v² = v0²+2gh = (10√2)²+2·10·40 = 200+800 = 1000 m²/s² oluyor mu?
14-e (0-1 s)0-1 s aralığında yatay ve düşey yer değiştirme büyüklüğü ve ivme
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Yatay: 10·1=10 m. Düşey: y=10t-5t² → t=1'de 5 m yukarı. İvme yalnız yerçekimi: düşeyde 10 m/s² aşağı, yatayda 0.
- Yatay hız 10 m/s, ilk düşey hız 10 m/s yukarı, g=10 m/s²; 0-1 s aralığı inceleniyor.
- Yatay yer değiştirme: x=10·1=10 m.
- Düşey yer değiştirme: y=10·1-½·10·1²=5 m yukarı.
- Yalnız yer çekimi etkidiği için ivme yatayda 0, düşeyde 10 m/s² (aşağı).
- Tepe noktasında ivmeyi 0 yazmak — hız anlık sıfırlansa bile yer çekimi ivmesi hep 10 m/s²'dir.
- Düşey yer değiştirmeyi vy0·t=10 m hesaplamak — yavaşlayan harekette ortalama düşey hız (10+0)/2=5 m/s olduğundan 5 m çıkılır.
Kendini kontrol et: 0-1 s aralığında ortalama düşey hız (10+0)/2=5 m/s ile süreyi çarpınca 5 m elde ediliyor mu?
14-e (1-2 s)1-2 s aralığında yer değiştirmeler ve ivme
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
t=1'de y=5, t=2'de y=0 (başlangıca göre); net 5 m aşağı. Yatay 10 m.
- Konum bağıntısı (atış noktasına göre): y=10t-5t².
- y(1)=5 m, y(2)=20-20=0; düşey yer değiştirme 5 m aşağı.
- Yatay yer değiştirme: 10 m/s·1 s=10 m.
- İvme yatayda 0, düşeyde 10 m/s² (aşağı).
- 0-2 s toplam yer değiştirmesini (0 m) yazmak — tablo yalnızca 1-2 s aralığındaki değişimi sorar.
- Tepe noktasından sonra ivmenin büyüklüğünün değiştiğini sanmak — hava direnci yoksa ivme sürekli g=10 m/s² kalır.
Kendini kontrol et: t=1 s'de tepe noktasında duran cisim 1 saniye serbest düşerse ½·10·1²=5 m aşağı iner mi?
14-e (2-3 s)2-3 s aralığında yer değiştirmeler ve ivme
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
y(2)=0, y(3)=30-45=-15; 15 m aşağı.
- y=10t-5t² bağıntısıyla y(2)=0, y(3)=30-45=-15 m.
- Düşey yer değiştirme 15 m aşağı.
- Yatay yer değiştirme 10 m; ivme yatayda 0, düşeyde 10 m/s².
- 1 s'lik aralıkta düşey yer değiştirmeyi yine 5 m sanmak — hız arttığı için ardışık saniyelerde 5 m, 15 m, 25 m düşülür.
- Yatay yer değiştirmeye toplam konumu (30 m) yazmak — 1 saniyelik aralıkta yatay yer değiştirme 10·1=10 m'dir.
Kendini kontrol et: 2-3 s aralığında ortalama düşey hız büyüklüğü (10+20)/2=15 m/s ile 1 s çarpılınca 15 m bulunuyor mu?
14-e (3-4 s)3-4 s aralığında yer değiştirmeler ve ivme
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
y(3)=-15, y(4)=40-80=-40; fark 25 m aşağı. Toplam 40 m, yere çarpar.
- y(3)=-15 m, y(4)=40-80=-40 m (atış noktasına göre).
- Düşey yer değiştirme: 40-15=25 m aşağı.
- Yatay yer değiştirme 10 m; ivme yatayda 0, düşeyde 10 m/s².
- Kontrol: toplam 40 m düşüş balkon yüksekliğine eşit, anahtar yere çarpar.
- Tabloya 3-4 s farkı yerine toplam düşey konumu (40 m) yazmak — aralıktaki yer değiştirme |(-40)-(-15)|=25 m'dir.
- Yatayda da hızlanma var sanıp 10 m'den büyük değer yazmak — yatay hız sabit 10 m/s'dir.
Kendini kontrol et: Tüm aralıklardaki düşey yer değiştirmeleri yönleriyle topla: +5-5-15-25 = -40 m balkon yüksekliğini veriyor mu?
14-f (yatay eksen grafikleri)Yatay eksen için konum-zaman, hız-zaman ve ivme-zaman grafiklerini çizme
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Yatayda sabit hızlı hareket vardır; konum doğrusal artar, hız sabit, ivme sıfırdır.
- d ve e tablolarından yatay hızın her an 10 m/s, yatay ivmenin 0 olduğu görülür.
- Konum x=10t olduğundan x-t grafiği orijinden geçen doğrudur; t=4 s'de x=40 m.
- v-t grafiği 10 m/s değerinde zaman eksenine paralel doğrudur.
- a-t grafiği a=0 çizgisi, yani zaman ekseninin kendisidir.
- x-t grafiğini eğrisel (parabol) çizmek — yatayda ivme sıfır olduğundan konum zamanla doğrusal artar.
- Yatay ivme grafiğini g=10 m/s² değerinde çizmek — yer çekimi yalnız düşey eksende etkir, yatay ivme sıfırdır.
Kendini kontrol et: v-t grafiğinin 0-4 s aralığındaki alanı 10·4=40 m olup x-t grafiğinin son değerini veriyor mu?