Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 137
Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 137 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
20-IKutu ile zemin arasındaki statik sürtünme katsayısının 0,4 olduğu ifadesinin doğruluğu
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Eğik itişte N = mg + F sin37 = 140 + 60 = 200 N. Hareket başlarken sürtünme = F cos37 = 80 N. μs = 80/200 = 0,4.
- F=100 N kuvvetinin yatay bileşeni Fx=100·cos37°=80 N, düşey bileşeni Fy=100·sin37°=60 N olur.
- Kuvvet aşağı doğru bastırdığından yüzey tepki kuvveti N=mg+Fy=140+60=200 N bulunur.
- Hareket başlama anında fs,maks=Fx=80 N olduğundan ks=80/200=0,4 çıkar; ifade doğrudur.
- Düşey bileşeni unutarak N=140 N almak — eğik kuvvet aşağı bastırdığı için N=140+60=200 N olur.
Kendini kontrol et: ks=0,4 ve N=200 N değerlerini çarptığında yatay bileşen olan 80 N değerini elde ediyor musun?
20-IIKuvvet yatayla 53 derece yapınca sürtünme kuvvetinin 88 N olduğu ifadesi
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
N = 140 + 100·0,8 = 220 N, fs,maks = 0,4·220 = 88 N. Yatay bileşen 100·0,6 = 60 N < 88 N olduğundan cisim durur, statik sürtünme 60 N olur.
- Açı 53° iken F=100 N kuvvetinin yatay bileşeni Fx=100·cos53°=60 N, düşey bileşeni Fy=100·sin53°=80 N olur.
- Tepki kuvveti N=140+80=220 N ve maksimum statik sürtünme fs,maks=0,4·220=88 N bulunur.
- Yatay itme kuvveti 60 N<88 N olduğundan kutu hareket etmez; etkiyen statik sürtünme 60 N olur, ifade yanlıştır.
- Hesaplanan fs,maks=88 N değerini doğrudan sürtünme kuvveti sanmak — cisim hareketsiz kaldığından statik sürtünme yatay kuvvete (60 N) eşittir.
Kendini kontrol et: Duran kutuda sürtünme 88 N olsaydı kutunun itildiği yönün tersine kendi kendine hızlanması gerekmez miydi?
20-IIIKuvvet yarıya inince sürtünme kuvvetinin de yarıya inmesi ifadesi
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Kuvvet 50 N olunca yatay bileşen 40 N, N = 170 N, fs,maks = 68 N > 40 N; cisim dengede kalır ve sürtünme 40 N olur. İlk durumdaki 80 N'ın yarısıdır.
- İlk durumda F=100 N uygulandığı anda kutuya etkiyen statik sürtünme kuvveti Fx=80 N büyüklüğündedir.
- Kuvvet F=50 N değerine indiğinde yatay bileşen Fx=50·0,8=40 N ve düşey bileşen Fy=50·0,6=30 N olur.
- N=140+30=170 N için fs,maks=0,4·170=68 N>40 N olduğundan kutu hareketsiz kalır.
- Duran kutuda statik sürtünme 40 N olup ilk durumdaki 80 N değerinin yarısıdır; ifade doğrudur.
- Tepki kuvveti yarıya inmediği için sürtünmenin de yarıya inmeyeceğini düşünmek — durgun hâlde sürtünme N'ye değil yatay bileşene eşittir.
Kendini kontrol et: F=50 N iken yatay bileşenin 40 N olduğunu ve fs,maks=68 N değerini aşmadığını kontrol ettin mi?
21-IŞekil I'deki iki blok sisteminde toplam sürtünme kuvveti F1
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Kütle 20 kg, N = 200 N. fs,maks = 160 N < 200 N olduğundan sistem hareket eder; kinetik sürtünme 0,6·200 = 120 N.
- Şekil I'de yan yana iki blok: toplam kütle 20 kg, uygulanan kuvvet 200 N.
- Tepki kuvveti N = 20·10 = 200 N.
- En büyük statik sürtünme 0,8·200 = 160 N; 200 N bunu aştığı için sistem hareket eder.
- Kinetik sürtünme F1 = 0,6·200 = 120 N olur.
- Sistem harekete geçtiği hâlde statik katsayıyı kullanarak 160 N bulmak — hareket başlayınca kinetik sürtünme (0,6·200=120 N) etkir.
- Yalnızca itilen ilk bloğun kütlesini (10 kg) almak — bloklar birlikte hareket ettiğinden toplam kütle 20 kg alınmalıdır.
Kendini kontrol et: Uygulanan 200 N kuvvetin maksimum statik sürtünme olan 160 N değerini aştığını ve kinetik katsayının kullanıldığını kontrol ettin mi?
21-IIŞekil II'deki iki blok sisteminde toplam sürtünme kuvveti F₂
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Yine toplam kütle 20 kg ve N = 200 N; temas alanı sürtünmeyi değiştirmez. Uygulanan kuvvet 160 N'ı aştığı için kinetik sürtünme 120 N olur.
- Şekil II'de iki blok (20 kg) zemine temas ediyor; uygulanan kuvvet 200 N.
- Tepki kuvveti N = 20·10 = 200 N; temas yüzeyinin büyüklüğü sürtünmeyi değiştirmez.
- En büyük statik sürtünme 0,8·200 = 160 N; 200 N bundan büyük olduğu için sistem kayar.
- Hareket sırasında kinetik sürtünme etkir: F₂ = 0,6·200 = 120 N.
- Bloklar dik konulduğunda temas alanı küçüldüğü için sürtünmenin azalacağını sanmak — sürtünme kuvveti yüzey alanına bağlı değildir.
Kendini kontrol et: Şekil I ile Şekil II'de toplam kütle ve zemin aynı olduğundan sürtünme kuvvetlerinin eşit (120 N) çıkmasını doğruladın mı?
21-IIIŞekil III'teki tek blok için toplam sürtünme kuvveti F3
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Kütle 10 kg, N = 100 N, fs,maks = 80 N < 200 N olduğundan blok hareket eder; kinetik sürtünme 0,6·100 = 60 N.
- Şekil III'te tek blok var: m = 10 kg, uygulanan kuvvet 200 N.
- Tepki kuvveti N = 10·10 = 100 N.
- En büyük statik sürtünme 0,8·100 = 80 N; 200 N daha büyük olduğundan blok kayar.
- Kinetik sürtünme kuvveti F3 = 0,6·100 = 60 N olur.
- Statik sürtünme sınırını (80 N) cevap olarak yazmak — blok hareket ettiği için kinetik sürtünme (60 N) geçerlidir.
Kendini kontrol et: Tek bloğun kütlesi Şekil I'in yarısı olduğundan kinetik sürtünmenin de 120 N'ın yarısı (60 N) çıktığını doğruladın mı?
21-IVŞekil IV'teki üç blok sisteminde toplam sürtünme kuvveti F4
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Şekil IV'te dört blok vardır (40 kg), N = 400 N, fs,maks = 0,8·400 = 320 N. 200 N bundan küçük olduğundan sistem hareket etmez; statik sürtünme 200 N olur.
- Şekil IV'teki blokları say: dört blok vardır, toplam kütle 4 · 10 = 40 kg olur.
- Zeminin tepki kuvvetini bul: N = m · g = 40 · 10 = 400 N.
- En büyük statik sürtünme kuvvetini hesapla: fs,maks = 0,8 · 400 = 320 N.
- Uygulanan 200 N ile karşılaştır: 200 N < 320 N olduğundan sistem harekete geçmez.
- Duran cisimde statik sürtünme uygulanan kuvveti dengeler; bu yüzden F4 = 200 N olur.
- Sürtünmeyi doğrudan 320 N yazmak — bu yalnız sınır değerdir; cisim duruyorsa sürtünme uygulanan kuvvete eşittir.
- Kinetik katsayıyla 0,6 · 400 = 240 N bulmak — sistem hareket etmediği için kinetik sürtünme kullanılmaz.
- Yalnız itilen bloğun kütlesini almak — bloklar birlikte duruyor; zemine binen toplam ağırlık hesaba katılır.
Kendini kontrol et: 200 N, statik sürtünmenin sınır değeri olan 320 N'den küçük mü? Öyleyse sürtünme 200 N'yi dengelemeli.
21-VŞekil V'teki üst üste üç blok sisteminde toplam sürtünme kuvveti F5
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Yine 30 kg, N = 300 N, fs,maks = 240 N. Uygulanan 200 N bundan küçük olduğundan sistem durur ve statik sürtünme 200 N olur.
- Şekil V'te üst üste üç blok var: toplam kütle 30 kg, uygulanan kuvvet 200 N.
- Tepki kuvveti N = 30·10 = 300 N.
- En büyük statik sürtünme 0,8·300 = 240 N; 200 N bundan küçük olduğu için sistem kımıldamaz.
- Duran sistemde statik sürtünme uygulanan kuvvete eşittir: F5 = 200 N.
- Hesaplanan maksimum statik sürtünmeyi (240 N) doğrudan cevap yazmak — 200 N<240 N olduğundan statik sürtünme 200 N olur.
- Zemine tek blok değdiği için kütleyi 10 kg almak — üstteki blokların ağırlığı da zemine iletildiğinden toplam kütle 30 kg'dır.
Kendini kontrol et: Sistem hareketsiz kaldığına göre yatayda uygulanan 200 N kuvveti dengeleyecek statik sürtünmenin 200 N olması gerektiğini kontrol ettin mi?