Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 152 Cevapları

Elektrik yükü pozitif veya negatif olabilir; sol kutudaki yük için çeker kutusu negatif, iter kutusu pozitiftir.

1. Kavram haritasının ilk bölümünde 'Elektrik yükü olabilir' ifadesi doğadaki iki temel elektrik yükü çeşidini sorar.
2. Elektrik yükleri pozitif (+) yük ve negatif (−) yük olmak üzere iki çeşittir; sol kutuya 'Pozitif yük' yazılır.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Negatif yük (Sağ üst kutuya 'Pozitif yük' yazılıp altındaki çeker ve iter kutuları buna göre doldurulursa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Sol ve sağ üst kutulara yazdığın iki yük çeşidinin altındaki çeker ve iter dallarıyla uyumlu olduğunu kontrol ettin mi?

Pozitif cisim yaklaşınca yapraklardaki pozitif yük artar ve yapraklar daha çok açılır.

1. Haritanın alt bölümünde pozitif yüklü elektroskoba yaklaştırıldığında yalnızca 'yapraklar açılır' sonucunu veren sol kutu sorulmaktadır.
2. Pozitif yüklü cisim yaklaştırıldığında yapraklardaki elektronların bir kısmı topuza çekilir, yaprakların pozitif yükü artar ve yapraklar biraz daha açılır.

Kendini kontrol et: Topuza pozitif cisim yaklaşınca yapraklardaki aynı cins (+) yük fazlalığının arttığını ve yaprakların açıldığını doğruladın mı?

Negatif cisim yapraklardan yük çeker; yük miktarına göre yapraklar biraz kapanır, tamamen kapanır veya kapanıp ters yüklenerek açılır.

1. Sağ kutunun altında yaprakların biraz kapanması, tamamen kapanması veya kapanıp tekrar açılması olmak üzere üç olasılık verilmiştir.
2. Pozitif elektroskoba negatif yüklü cisim yaklaştırıldığında topuzdaki elektronlar yapraklara itilir ve yük miktarına göre bu üç durumdan biri gözlenir.
3. Dolayısıyla sağ kutuya 'Negatif yüklü cisim' yazılır.

Kendini kontrol et: Negatif cismin yük miktarı çok büyük olduğunda yaprakları önce nötrleyip sonra negatif yükleyerek açacağını kontrol ettin mi?

Karşılıklı bakan kutuplar Şekil I'de N-N, Şekil II'de S-S olduğundan iter; Şekil III'te N-S olduğundan çeker. Kuvvet okları buna göre çizilir.

1. Her şekilde mıknatısların birbirine bakan iç kutuplarını belirle: Şekil I'de N-N, Şekil II'de S-S, Şekil III'te N-S karşılıklıdır.
2. Şekil I ve Şekil II'de aynı kutuplar birbirini ittiği için her iki mıknatısta kuvvet oklarını birbirinden dışa doğru çiz.
3. Şekil III'te zıt kutuplar (N ve S) birbirini çektiği için kuvvet oklarını mıknatıslar arasında birbirine doğru çiz.

Kendini kontrol et: Her şekilde iki mıknatısa çizdiğin kuvvet oklarının zıt yönlü (etki-tepki çifti) olduğunu kontrol ettin mi?

Şekil I ve II'de aynı kutuplar karşılıklı olduğundan mıknatıslar uzaklaşır; Şekil III'te zıt kutuplar karşılıklı olduğundan birbirine yaklaşır.

1. Şekil I (N-N) ve Şekil II'de (S-S) aynı kutuplar karşılıklı geldiğinde kuvvet oklarının dışa yöneldiğini gözlemle.
2. Şekil III'te (N-S) zıt kutuplar karşılıklı geldiğinde kuvvet oklarının birbirine doğru yöneldiğini belirle.
3. Buradan aynı manyetik kutupların birbirini ittiği, zıt manyetik kutupların ise birbirini çektiği sonucunu yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Aynı cins manyetik kutuplar birbirine itme kuvveti, zıt cins kutuplar ise çekme kuvveti uygular. (Aynı kutupların ittiğini ve zıt kutupların çektiğini ifade eden eşdeğer cümleler geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın genel kuralın Şekil I, II ve III'teki her üç kutup dizilimini de açıkladığını doğruladın mı?

Zıt işaretli yükler birbirini çeker.

1. Üstteki sol kutuda 'Pozitif yük' yer alır ve sol alt ok 'çeker' ilişkisini gösterir.
2. Zıt cins elektrik yükleri birbirini çektiği için pozitif yükün çektiği yük kutusuna 'Negatif yük' yazılır.

Kendini kontrol et: Pozitif yük ile bu kutuya yazdığın yükün zıt işaretli olduğunu doğruladın mı?

Aynı cins yükler birbirini iter.

1. Sol üstteki 'Pozitif yük' kutusundan çıkan 'iter' kolunu takip et.
2. Aynı cins elektrik yükleri birbirini ittiği için bu kutuya 'Pozitif yük' yazılır.

Kendini kontrol et: Üst kutudaki yük ile 'iter' altındaki yükün aynı cins olduğunu kontrol ettin mi?

Sol kutu pozitif olduğundan sağ kutu negatif yüktür.

1. 'Elektrik yükü olabilir' başlığının sol koluna 'Pozitif yük' yazıldığından sağ kol diğer yük çeşidini gösterir.
2. İkinci elektrik yükü çeşidi olarak sağ üst kutuya 'Negatif yük' yazılır.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Pozitif yük (Sol üst kutuya 'Negatif yük' yazılıp altındaki çeker ve iter kutuları buna göre doldurulursa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Sol ve sağ üst kutularda hem pozitif hem negatif yükün yer aldığını kontrol ettin mi?

Negatif yük, zıt işaretli pozitif yükü çeker.

1. Sağ üstteki 'Negatif yük' kutusundan çıkan 'çeker' kolunu incele.
2. Zıt işaretli yükler birbirini çektiğinden negatif yükün çektiği yük kutusuna 'Pozitif yük' yazılır.

Kendini kontrol et: Negatif yükün zıt işaretlisi olan pozitif yükü yazdığını doğruladın mı?

Aynı cins yükler birbirini iter.

1. Sağ üstteki 'Negatif yük' kutusundan çıkan 'iter' kolunu takip et.
2. Aynı cins elektrik yükleri birbirini ittiğinden bu kutuya 'Negatif yük' yazılır.

Kendini kontrol et: Dört alt kutuda 'çeker' kollarının zıt, 'iter' kollarının aynı cins yükleri gösterdiğini kontrol ettin mi?

Elektriklenme çeşitleri sürtünme, dokunma ve etki iledir; sıra serbesttir.

1. Kavram haritasının orta bölümünde 'Elektriklenme gerçekleşir' ifadesi üç elektriklenme çeşidine ayrılmıştır.
2. Yalıtkan cisimlerin birbirine sürtülmesiyle elektron alışverişi gerçekleşen birinci yönteme 'Sürtünme ile elektriklenme' yazılır.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Dokunma ile elektriklenme (Üç kutuda üç farklı elektriklenme çeşidi yer almak koşuluyla sıra değişebilir.) · Etki (tesir) ile elektriklenme (Üç kutuda üç farklı elektriklenme çeşidi yer almak koşuluyla sıra değişebilir.)

Kendini kontrol et: Üç kutuya sürtünme, dokunma ve etki ile elektriklenme çeşitlerini tekrarsız yazdığını kontrol ettin mi?

Yüklü cisim nötr cisme dokunduğunda yük geçişi olur.

1. Elektriklenme çeşitlerini gösteren üç eşdeğer kutudan ikincisini belirle.
2. Yüklü iletken bir cismin başka bir iletkene temas ettirilmesiyle yük paylaşımı olan yönteme 'Dokunma ile elektriklenme' yazılır.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Sürtünme ile elektriklenme (Üç kutuda üç farklı elektriklenme çeşidi yer almak koşuluyla sıra değişebilir.) · Etki (tesir) ile elektriklenme (Üç kutuda üç farklı elektriklenme çeşidi yer almak koşuluyla sıra değişebilir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın elektriklenme çeşidinin diğer iki kutudaki yöntemlerden farklı olduğunu doğruladın mı?

Yüklü cisim dokunmadan yaklaştırılınca nötr cisimde yük ayrışması ve elektriklenme olur.

1. 'Elektriklenme gerçekleşir' başlığı altındaki üçüncü kutuyu incele.
2. Yüklü cismin nötr iletkene temas etmeden yaklaştırılmasıyla uçlarda yük ayrışması sağlayan yönteme 'Etki ile elektriklenme' yazılır.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Tesir ile elektriklenme (Etki ile elektriklenmenin eş anlamlı terimi olarak geçerlidir.) · Sürtünme veya dokunma ile elektriklenme (Üç kutuda üç farklı elektriklenme çeşidi yer almak koşuluyla sıra değişebilir.)

Kendini kontrol et: Üç kutunun birlikte sürtünme, dokunma ve etki ile elektriklenmeyi eksiksiz kapsadığını kontrol ettin mi?