Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 159 Cevapları

a satırında kuvvet F olarak verilmiştir. Coulomb Yasası'na göre kuvvet, yüklerin çarpımı ve k ile doğru, aradaki uzaklığın karesiyle ters orantılıdır.

1. a satırındaki kuvvetin tabloda F olarak hazır verildiğini gör; bu değeri aynen yaz.
2. Diğer satırlarda yük, uzaklık ve Coulomb sabiti değişince kuvvetin nasıl değiştiğini incele.
3. Kuvvetin yüklerin çarpımıyla ve k ile doğru orantılı olduğunu belirle.
4. Kuvvetin uzaklığın karesiyle ters orantılı olduğunu belirle.
5. Bu ilişkileri tek formülde birleştir: F = k · q1 · q2 / d².

Kendini kontrol et: Formülde uzaklığı 2d yaptığımda kuvvet F/4 oluyor mu? Oluyorsa genelleme doğrudur.

Boşluk cümlenin öznesidir: itme-çekme şeklindeki elektriksel kuvveti Coulomb Yasası açıklar.

1. Cümlede yüklü cisimler arasındaki itme ve çekme kuvvetini açıklayan temel fizik yasasının sorulduğunu belirle.
2. Yük miktarları, aradaki uzaklık ve ortam sabitiyle elektriksel kuvveti modelleyen yasanın adını hatırla.
3. Boşluğa cümlenin öznesi olarak Coulomb Yasası ifadesini yaz.

Kendini kontrol et: Boşluğa Coulomb Yasası yazdığında cümle dil bilgisi ve fiziksel anlam açısından doğru tamamlanıyor mu?

Kuvvet yük miktarıyla doğru orantılıdır.

1. Coulomb Yasası bağıntısında (F = k·q1·q2/d²) yük miktarlarının pay kısmında çarpan olarak bulunduğunu incele.
2. Uzaklık ve ortam sabitken yük miktarı arttığında elektriksel kuvvetin büyüklüğünün de aynı oranda arttığını belirle.
3. Birlikte aynı oranda artıp azalan nicelikler arasındaki ilişkiyi belirtmek için boşluğa doğru kelimesini yaz.

Kendini kontrol et: Yük miktarı iki katına çıktığında kuvvet de iki katına çıktığı için orantının doğru olduğunu kontrol ettin mi?

F, q1 ile doğru orantılı olduğundan q1 iki katı olunca kuvvet 2F olur.

1. Başlangıç: F = k·q1·q2/d².
2. Yeni durumda yükler 2q1 ve q2; d ve k değişmiyor.
3. F' = k·(2q1)·q2/d² = 2·k·q1·q2/d².
4. k·q1·q2/d² yerine F yazılırsa yeni kuvvet F' = 2F bulunur.

Kendini kontrol et: Yalnızca q1 iki katına çıktığında pay iki katına çıktığı için sonucun 2F olduğunu doğruladın mı?

Yüklerin çarpımı 2·2=4 kat arttığı için kuvvet 4F olur.

1. Başlangıç: F = k·q1·q2/d².
2. Yeni durumda yükler 2q1 ve 2q2; d ve k değişmiyor.
3. F' = k·(2q1)(2q2)/d² = 4·k·q1·q2/d².
4. k·q1·q2/d² yerine F yazılırsa yeni kuvvet F' = 4F bulunur.

Kendini kontrol et: (2q1)·(2q2) çarpımından gelen 4 katsayısını F ile çarparak 4F sonucuna ulaştın mı?

Kuvvet uzaklığın karesiyle ters orantılıdır; d iki katı olunca kuvvet dörtte birine iner.

1. Başlangıç: F = k·q1·q2/d².
2. Yeni durumda uzaklık 2d; yükler ve k değişmiyor.
3. F' = k·q1·q2/(2d)² = k·q1·q2/(4d²).
4. k·q1·q2/d² yerine F yazılırsa yeni kuvvet F' = F/4 bulunur.

Kendini kontrol et: Uzaklık arttığında kuvvetin azalması gerektiğini düşünüp F/4 sonucunun F'den küçük olduğunu kontrol ettin mi?

Kuvvet k ile doğru orantılıdır; k iki katı olunca kuvvet 2F olur.

1. Başlangıç: F = k·q1·q2/d².
2. Yeni durumda Coulomb sabiti 2k; yükler ve uzaklık değişmiyor.
3. F' = 2k·q1·q2/d².
4. k·q1·q2/d² yerine F yazılırsa yeni kuvvet F' = 2F bulunur.

Kendini kontrol et: Bağıntıda k ile F doğru orantılı olduğundan 2k için sonucun 2F çıktığını doğruladın mı?

Tablodaki sonuçlar bu orantıları gösterir.

1. Tablodaki b ve c satırlarından kuvvetin yük miktarlarının çarpımı (q1·q2) ile doğru orantılı olduğunu çıkar.
2. Tablodaki ç satırından kuvvetin d² ile ters, d satırından ise k sabiti ile doğru orantılı olduğunu belirle.
3. Tüm ilişkileri birleştirerek F = k·q1·q2/d² matematiksel genellemesini yaz.

Kendini kontrol et: Yazdığın F = k·q1·q2/d² modeli tablodaki b, c, ç ve d satırlarının tümünü doğruluyor mu?

F = k·q1·q2/d² bağıntısına göre kuvvet yük miktarıyla doğru, uzaklığın karesiyle ters orantılıdır.

1. Coulomb Yasası bağıntısını (F = k·q1·q2/d²) göz önüne alarak kuvveti belirleyen değişkenleri incele.
2. Paydaki yük büyüklüklerinin çarpımı (q1·q2) ve ortamın Coulomb sabiti (k) ile doğru orantılı olduğunu belirt.
3. Paydadaki yükler arası uzaklığın karesi (d²) ile ters orantılı olduğunu ekleyerek açıklamayı tamamla.

Kendini kontrol et: Cevabında yük miktarlarının çarpımı, uzaklığın karesi ve Coulomb sabiti olmak üzere üç etmeni de açıkladın mı?

Yüklerin cinsi kuvvetin itme ya da çekme olmasını belirler; büyüklüğü yük miktarına bağlıdır.

1. İfadede elektriksel kuvvetin yönünün mü yoksa büyüklüğünün mü sorulduğuna dikkat et.
2. Yüklerin cinsinin (+ veya -) yalnızca kuvvetin itme ya da çekme olmasını belirlediğini, büyüklüğünü değiştirmediğini hatırla.
3. İfade yanlış olduğu için Y yaz ve açıklamaya büyüklüğün yük miktarına, uzaklığa ve ortama bağlı olduğunu ekle.

Kendini kontrol et: +q ile +q ve +q ile -q yüklerinin aynı uzaklıkta eşit büyüklükte kuvvet uyguladığını kontrol ettin mi?

Kuvvet uzaklığın karesiyle ters orantılı olduğundan mesafe azalınca artar.

1. Coulomb Yasası bağıntısında (F = k·q1·q2/d²) mesafe d'nin paydada yer aldığını hatırla.
2. Yükler ve ortam sabitken mesafe azaldığında payda küçüleceği için kuvvetin büyüklüğünün artacağını belirle.
3. İfade doğru olduğundan D/Y sütununa D yaz.

Kendini kontrol et: Mesafe yarıya indiğinde kuvvetin dört katına çıktığını düşünerek mesafe azalınca kuvvetin arttığını doğruladın mı?