Kitavuz

Hızlı Sayfa Bul

Ana sayfa›Kitaplar›Fizik 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 163

Sayfa 163 6 Çözümlü Madde

Fizik 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 163 Cevapları

Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi

Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?

Tüm cevaplar ve mevcut çözüm rehberleri ücretsiz. Önce dene; sonra ilk adımı, cevabı ve çözüm yolunu aç.

1.aCisimlerden birinin yükü 2q yapılırsa elektriksel kuvvet kaç F olur

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
2F
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Coulomb yasasında kuvvet yüklerin çarpımıyla doğru orantılıdır; bir yük iki katına çıkınca kuvvet de iki katına çıkar.

  1. Coulomb yasası: F = k·q1·q2/r²; başlangıçta F = k·q·q/r².
  2. Bir yük 2q olunca yeni kuvvet k·2q·q/r² olur.
  3. Bu ifade ilk kuvvetin iki katıdır.
Sık yapılan hatalar
  • Yalnız yükü değişen cismin kuvvetinin artacağını sanmak — etki-tepki gereği her iki cisme etkiyen kuvvet de 2F olur.
  • Yüklerin toplamını alıp kuvveti 1,5F bulmak — Coulomb yasasında yüklerin toplamı değil çarpımı kullanılır.

Kendini kontrol et: q yerine 2q yazdığında F' = k·(2q)·q/r² ifadesinin başlangıçtaki F = k·q²/r² değerinin tam 2 katı olduğunu doğruladın mı?

1.bCisimler arasındaki mesafe 2r yapılırsa kuvvet kaç F olur

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
F/4
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Kuvvet mesafenin karesiyle ters orantılıdır; mesafe iki katına çıkınca kuvvet dörtte birine düşer.

  1. Coulomb yasasında kuvvet uzaklığın karesiyle ters orantılıdır: F = k·q·q/r².
  2. Uzaklık 2r olunca payda (2r)² = 4r² olur.
  3. Yeni kuvvet k·q·q/(4r²) = F/4 bulunur.
Sık yapılan hatalar
  • Uzaklık iki katına çıkınca kuvveti F/2 almak — kuvvet uzaklıkla değil uzaklığın karesiyle ters orantılıdır.
  • (2r)² ifadesini 2r² diye açmak — katsayının da karesi alınarak payda 4r² yazılmalıdır.

Kendini kontrol et: Paydadaki r yerine 2r yazıp parantez karesini aldığında 4r² elde ettiğini kontrol ettin mi?

1.cOrtam su olursa (Coulomb sabiti havanın yaklaşık 1/80'i) kuvvet kaç F olur

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
F/80
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Suyun elektriksel geçirgenliği havanın yaklaşık 80 katı, yani Coulomb sabiti yaklaşık 80 kat küçüktür; kuvvet k ile orantılı olduğundan 80 kat azalır.

  1. Kuvvet F = k·q·q/r² olup Coulomb sabiti k ile doğru orantılıdır.
  2. Havanın Coulomb sabiti suyunkinin 80 katı, yani suda sabit k/80 olur.
  3. Yeni kuvvet (k/80)·q·q/r² = F/80 bulunur.
Sık yapılan hatalar
  • Oranı ters kurup kuvveti 80F bulmak — suyun Coulomb sabiti havanınkinden 80 kat küçüktür, bu yüzden kuvvet azalır.

Kendini kontrol et: Suyun Coulomb sabiti havanınkinden küçük olduğuna göre yeni kuvvetin F'den küçük çıkıp çıkmadığını kontrol ettin mi?

1.çDeney sonucunda kuvvetin bağlı olduğu değişkenlerle ilgili sonuçları açıklama

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
Kuvvet yüklerin çarpımıyla doğru, mesafenin karesiyle ters orantılıdır; ortamın cinsine (k) de bağlıdır.
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Yük artınca kuvvet artar, mesafe artınca kuvvet azalır; ortam değişince Coulomb sabiti değiştiği için kuvvet de değişir.

  1. a şıkkındaki sonuca göre yük iki katına çıkınca kuvvet de iki katına çıktığından kuvvet yüklerin çarpımıyla doğru orantılıdır.
  2. b şıkkındaki sonuca göre uzaklık iki katına çıkınca kuvvet dörtte birine düştüğünden kuvvet uzaklığın karesiyle ters orantılıdır.
  3. c şıkkındaki sonuca göre ortam değiştiğinde Coulomb sabiti k değiştiği için kuvvet ortamın cinsine bağlıdır.
  4. Üç bulguyu birleştirerek kuvvetin yük çarpımı ve k ile doğru, mesafenin karesiyle ters orantılı olduğunu açıkla.
Sık yapılan hatalar
  • Kuvvetin uzaklıkla ters orantılı olduğunu yazmak — kuvvet uzaklığın kendisiyle değil karesiyle ters orantılıdır.
  • Ortamın etkisini göz ardı etmek — c şıkkında görüldüğü gibi ortamın cinsi Coulomb sabitini ve kuvveti değiştirir.

Kendini kontrol et: Açıklamanda yük miktarı, aradaki uzaklığın karesi ve ortamın cinsi olmak üzere üç değişkenin tamamına yer verdin mi?

2.aX topuna etki eden bileşke elektriksel kuvveti F cinsinden ifade etme

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
F
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Y'den itme ve Z'den çekme kuvvetleri F büyüklüğündedir ve aralarındaki açı 120 derecedir; eşit iki kuvvet 120 derecede birleşince bileşke F olur.

  1. Verilenler: X, Y, Z eşkenar üçgenin köşelerinde; yükler +q, +q, -q; Y'nin X'e uyguladığı kuvvet F.
  2. Y ile X aynı cins yüklü: Y, X'i kendinden uzağa (XY doğrultusunda dışa) F büyüklüğünde iter.
  3. Z ile X zıt yüklü ve uzaklık yine d: Z, X'i kendine doğru F büyüklüğünde çeker.
  4. İki kuvvet arasındaki açı 180° − 60° = 120°'dir.
  5. Eşit büyüklükte iki kuvvet 120° açı yaptığında bileşke 2F·cos60° = F olur.
Sık yapılan hatalar
  • Kuvvetler arasındaki açıyı üçgenin iç açısı olan 60° almak — Y iterken Z çektiği için vektörler arasındaki açı 120° olur.
  • Z topunun yükü -q olduğu için kuvvet büyüklüğünü eksi almak — yükün işareti yalnız kuvvetin çekme yönünü belirler.

Kendini kontrol et: X noktasına etkiyen itme ve çekme vektörlerini başlangıç noktaları çakışacak şekilde çizdiğinde aralarındaki açının 120° olduğunu gördün mü?

2.bZ topuna etki eden bileşke elektriksel kuvveti F cinsinden ifade etme

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
√3 F
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

X ve Y, Z'yi F büyüklüğünde çeker; kuvvetler arasındaki açı 60 derecedir. Bileşke 2F·cos30° = √3 F olur ve XY doğrusuna doğru yönelir.

  1. Z (-q) ile X (+q) ve Y (+q) zıt yüklüdür; uzaklıklar d olduğundan her biri Z'yi F büyüklüğünde çeker.
  2. Çekme kuvvetleri ZX ve ZY doğrultusundadır; aralarındaki açı üçgenin Z açısı, yani 60°'dir.
  3. Eşit iki kuvvetin bileşkesi 2F·cos(60°/2) = 2F·cos30° hesaplanır.
  4. 2F·(√3/2) = √3F bulunur; yönü XY kenarına doğrudur.
Sık yapılan hatalar
  • İki kuvvet aynı cisme etki ettiği için büyüklüklerini doğrudan toplayıp 2F yazmak — aralarında 60° açı olan vektörler vektörel toplanmalıdır.
  • X ve Y'nin Z'yi ittiğini düşünmek — zıt cins yükler birbirini çektiği için her iki kuvvet de Z'den üçgenin içine doğrudur.

Kendini kontrol et: Aralarında 60° bulunan eşit iki F kuvvetinin bileşkesinin F ile 2F arasında (√3F ≈ 1,73F) çıktığını doğruladın mı?