Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 175
Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 175 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
8aX ve Y böceklerinin yakalandıkları konumlarda algıladıkları elektriksel alan büyüklüklerini karşılaştırma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
K'da üst ve alttaki +√2q yüklerinin bileşkesi kq/r² (ağın merkezinden uzağa), -q yükünün alanı kq/4r² ters yönde; net 3kq/4r². Merkezde üst ve alt yükler birbirini götürür, -q yükü kq/r² verir.
- Verilenler: üstte ve altta +√2q, sağda -q yükü merkezden r uzakta; X böceği K'de (solda r), Y merkezde.
- K'nin üst ve alt yüklere uzaklığı √2r olur; her birinin alanı k√2q/(2r²) büyüklüğündedir.
- Bu iki alanın düşey bileşenleri birbirini götürür; yatay bileşenler toplanır: 2·k√2q/(2r²)·cos45° = kq/r², merkezden uzağa (sola).
- -q yükü K'ye 2r uzakta; alanı kq/(4r²), -q'ya doğru (sağa). K'de net alan: kq/r² − kq/(4r²) = 3kq/(4r²).
- Merkezde +√2q yüklerinin alanları eşit ve zıt olup sıfırlanır; yalnız -q'nun alanı kalır: kq/r².
- Büyüklükler karşılaştırıldığında E_Y = kq/r² > E_X = 3kq/(4r²) bulunur.
- K noktasının -q yüküne uzaklığını r almak — K solda, -q sağda olduğundan aralarındaki toplam uzaklık 2r'dir.
- Üst ve alt yüklerin K'deki alanlarını skaler toplamak — aralarında 90° açı olduğundan vektörel bileşke alınmalıdır.
Kendini kontrol et: K'de üst ve alt yüklerin √2r uzaklığını Pisagor ile, bileşke yönlerini yük işaretleriyle tekrar doğrula.
8b-q yerine +q konursa Y böceğinin algıladığı alanın değişip değişmediğini açıklama
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Merkezde üst ve alt yüklerin alanları yine birbirini götürür. Yalnız yandaki yükün alanı kalır; büyüklüğü kq/r² aynıdır, ancak yük pozitif olunca alan yükten uzağa, yani ters yöne işaret eder.
- Y böceği ağın merkezindedir; üst ve alttaki +√2q yüklerinin merkezdeki elektrik alanları yine eşit ve zıt olup birbirini sıfırlar.
- Merkezdeki net alan yalnızca sağdaki yükten kaynaklanır; yük +q olduğunda uzaklık r aynı kaldığından büyüklük kq/r² olarak korunur.
- İlk durumda -q yükünün alanı sağa (-q'ya doğru) iken, +q konduğunda alan yükten dışarı yani sola yönelir.
- Elektriksel alan vektörel olduğundan büyüklüğü değişmez ancak yönü ters döner.
- Yük miktarı q kaldığı için alanın hiç değişmeyeceğini söylemek — elektrik alan vektöreldir; yönü ters döndüğünden alan vektörü değişir.
Kendini kontrol et: Merkezdeki +1 birimlik deneme yükünün -q ve +q durumlarında hangi yöne kuvvet aldığını kontrol et.