Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 188
Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 188 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
4Thales'in mıknatısların etkileşimini nasıl keşfetmiş olabileceğine dair tahmin
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Magnesia'daki doğal mıknatıs taşlarıyla demir nesnelere ya da başka taşlara yaklaşıldığında oluşan çekme-itme gözlenmiş olabilir. Tahmine dayalı cevaptır.
- Metinde geçen Magnesia bölgesindeki doğal mıknatıs taşı (manyetit) yataklarını ve dönemin günlük eşyalarını göz önünde bulundurun.
- Doğal mıknatıs taşlarının demir içeren alet veya parçaları temas etmeden kendine çektiğinin nasıl fark edilebileceğini düşünün.
- İki mıknatıs taşı birbirine yaklaştırıldığında yönlerine göre birbirini çektiğini ya da ittiğini gözlemlemiş olabileceğini tahmin olarak yazın.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Demir uçlu asasının veya çivili sandaletlerinin bölgedeki siyah taşlara yapıştığını fark ederek keşfetmiş olabilir. (Doğal mıknatıs taşının demiri veya başka bir mıknatıs taşını etkilemesine dayalı tarihsel açıdan makul tahminler geçerlidir.)
- Thales dönemine uygun olmayan modern laboratuvar cihazları yazmak — tahmin, doğal mıknatıs taşı ve demir nesnelerle yapılabilecek gözlemlere dayanmalıdır.
Kendini kontrol et: Tahmininiz MÖ 700'lü yılların koşullarına uygun, doğal mıknatıs taşlarıyla yapılabilecek doğrudan bir gözlem içeriyor mu?
5Mıknatıs etkileşimini alan çizgileriyle gösteren deney tasarımı, araç gereç ve aşamalar
Çözüm Yolu
Zıt kutuplar arasında alan çizgileri birbirine bağlanır ve çekim görülür. Aynı kutuplar arasında çizgiler birbirinden uzaklaşır ve itme görülür.
6Manyetik alan büyüklüğü ile çizgi sıklığı ilişkisine dair toplanan verileri kaydetme
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
7Mıknatıs etkileşimi verilerini manyetik alan çizgileriyle açıklama
Çözüm Yolu
Çizgilerin sık olduğu bölgede alan büyük, seyrek olduğu bölgede küçüktür; kutuplara yakın yerlerde etki en fazladır.
- Mıknatısın dışında manyetik alan çizgilerinin kuzey (N) kutbundan çıkıp güney (S) kutbuna girdiğini belirtin.
- Zıt kutuplar karşılıklı geldiğinde birinden çıkan çizgilerin diğerine bağlanarak çekme etkileşimini temsil ettiğini açıklayın.
- Aynı kutuplar yaklaştırıldığında çizgilerin birbirini kesmeden dışa doğru bükülerek itme etkileşimini gösterdiğini ve kutuplarda çizgilerin sıklaştığını ifade edin.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Çizgilerin sıklaştığı kutup bölgelerinde manyetik kuvvet büyüktür; zıt kutuplarda çizgiler birleşir, aynı kutuplarda birbirinden uzaklaşır. (Alan çizgilerinin yönünü, sıklığını ve çekme-itme durumundaki davranışını fiziksel olarak doğru açıkladığında geçerlidir.)
- Alan çizgilerinin yönünü mıknatıs dışında güneyden kuzeye çizmek — mıknatısın dışında yön daima N kutbundan S kutbuna doğrudur.
- Aynı kutuplar arasında alan çizgilerini birbirini kesecek şekilde birleştirmek — manyetik alan çizgileri asla birbirini kesmez.
Kendini kontrol et: Açıklamanız hem çekme ve itme durumlarındaki çizgi desenini hem de çizgilerin N'den S'ye yönünü kapsıyor mu?
8Dünya modeli üzerinde coğrafi ve manyetik kutupları gösterip manyetik alanı çizgilerle açıklama
Çözüm Yolu
Dünya çubuk mıknatıs gibidir; eksenler arasında açı vardır. Çizgi sıklığı alan büyüklüğünü gösterir, alan çubuk mıknatısınkinin yaklaşık %2'sidir.
- Modelde dönme ekseni uçlarını coğrafi kutup, eğik çubuk mıknatısın üst ucunu manyetik güney (S), alt ucunu manyetik kuzey (N) olarak işaretleyin.
- Manyetik alan çizgilerinin coğrafi güney yakınındaki manyetik kuzeyden çıkıp coğrafi kuzey yakınındaki manyetik güneye yöneldiğini belirtin.
- Çizgilerin kutuplarda sıklaşmasının alan büyüklüğünün orada fazla olduğunu, ekvatorda seyrekleşmesinin ise alanın zayıfladığını gösterdiğini yazın.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Coğrafi ve manyetik eksenler çakışmaz; çizgiler manyetik N'den (coğrafi güney yakını) manyetik S'ye (coğrafi kuzey yakını) uzanır ve kutuplarda yoğunlaşır. (Kutupların ters yerleşimini, çizgi yönünü ve kutuplardaki çizgi sıklığını doğru belirttiğinde geçerlidir.)
- Coğrafi Kuzey Kutbu yakınında manyetik kuzey kutbu bulunduğunu sanmak — pusulanın N ucunu çektiği için orada manyetik güney kutbu bulunur.
- Coğrafi eksen ile manyetik eksenin tam çakıştığını düşünmek — iki eksen arasında belirli bir eğiklik açısı vardır.
Kendini kontrol et: Çizgilerin yönünü güney yarım küreden çıkıp kuzey yarım küreye girecek biçimde ve kutuplarda daha sık gösterdiniz mi?