Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 20
Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 20 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1aKozalak ve yeme etki eden net kuvvetleri, hareketin herhangi bir anında karşılaştırma (50 g ve 5 g).
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Hava direnci yokken net kuvvet ağırlıktır. Kütle oranı 50/5=10 olduğundan kuvvetler de 10:1 orandadır; ikisi de aşağı yönlüdür.
- Verilenler: kozalak 50 g = 0,05 kg, yem 5 g = 0,005 kg; hava direnci ihmal ediliyor.
- Hava direnci yokken her cisme etki eden net kuvvet yalnız ağırlığıdır: F = m·g.
- g = 10 m/s² alınırsa kozalak için 0,05·10 = 0,5 N, yem için 0,005·10 = 0,05 N.
- Oran 0,5 / 0,05 = 10: kozalağa etki eden net kuvvet 10 kat büyüktür, ikisi de aşağı yönlüdür.
- İvmeler eşit diye net kuvvetleri de eşit sanmak — serbest düşmede ivmeler g'ye eşittir ancak net kuvvet F=m·g olduğundan kütleyle doğru orantılıdır.
- Kozalağın daha hızlı olmasından dolayı net kuvvetinin zamanla arttığını düşünmek — hava direnci yokken net kuvvet hızdan bağımsızdır ve F=m·g olarak sabit kalır.
Kendini kontrol et: Kütleler oranı m₁/m₂=50/5=10 iken F=m·g bağıntısında aynı g değeri kullanıldığında kuvvetler oranının da 10 çıktığını doğrula.
1bKozalak ve yem arasındaki düşey uzaklığın zamanla değişip değişmediğini açıklama.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Yem bırakıldığında kozalak zaten hızlıdır; ikisi aynı g ivmesiyle düştüğünden hız farkı sabit kalır ve düşey uzaklık düzgün olarak artar.
- Üst daldan kopan kozalak kuşun yanından geçerken sıfırdan büyük bir v₀ hızına sahiptir; yem ise o anda ilk hızsız bırakılır.
- Hava direnci ihmal edildiğinden her iki cisim de aşağı yönlü aynı g yer çekimi ivmesiyle hızlanır.
- İvmeleri eşit olduğu için t süre sonra hızları v₀+g·t ve g·t olur; aralarındaki hız farkı v₀ değerinde sabit kalır.
- Kozalak her an yemden daha hızlı hareket ettiği için aralarındaki düşey uzaklık Δx=v₀·t bağıntısına göre zamanla artar.
- İvmeleri eşit olduğu için aralarındaki uzaklığın sabit kalacağını sanmak — ivmelerin eşitliği yalnız hız farkını sabit tutar, ilk hız farkı mesafeyi artırır.
- Kozalağın kütlesi büyük olduğu için ivmesinin daha büyük olduğunu söylemek — mesafe artışı kütle farkından değil, kozalağın o andaki ilk hızından kaynaklanır.
Kendini kontrol et: Yem bırakıldığı anda kozalağın hızı sıfırdan büyük olduğuna göre, eşit ivmeyle hızlanan iki cisimden hangisinin aynı sürede daha çok yol alacağını kontrol et.
1cYer çekimi ivmesinin daha büyük olduğu ortamda kozalağın yere çarpma hızı ve süresinin değişip değişmeyeceğini açıklama.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
v=√(2gh) ve t=√(2h/g) olduğundan g büyüdükçe çarpma hızı büyür, süre kısalır.
- Kozalağın koptuğu dalın yerden yüksekliği h sabit kalırken ortamın yer çekimi ivmesi g büyütülür.
- Serbest düşmede h=½·g·t² bağıntısından düşme süresi t=√(2h/g) bulunur; g büyüdüğünde yere düşme süresi azalır.
- Zamansız hız bağıntısı v²=2·g·h ile yere çarpma hızı v=√(2gh) olur; g büyüdüğünde çarpma hızı artar.
- Sonuç olarak daha büyük yer çekimi ivmesinde kozalak yere daha kısa sürede ve daha büyük hızla çarpar.
- v=g·t bağıntısında süre azaldığı için çarpma hızının da azalacağını sanmak — g artışı baskın olduğundan v=√(2gh) büyür.
- Düşme süresinin yer çekimi ivmesinden bağımsız olduğunu düşünmek — serbest düşme süresi kütleden bağımsızdır ancak g ivmesiyle ters orantılı değişir.
Kendini kontrol et: h=20 m için g=10 m/s² iken t=2 s ve v=20 m/s; g=40 m/s² iken t=1 s ve v=40 m/s çıktığını doğrula.
2Tabanında delik olan, su dolu kâğıt bardak serbest bırakılırken suyun akıp akmadığına Ayşe'nin vereceği cevabı sebepleriyle yazma.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Bardak ve su birlikte aynı ivmeyle (g) düşer; su bardağa göre ağırlıksız gibi davranır ve delikten akmaz.
- Bardak serbest bırakıldığı anda hem kâğıt bardak hem de içindeki su yalnızca yer çekimi etkisinde kalır.
- Hava direnci önemsenmediğinde kütleleri farklı olsa da bardak ve su aynı g yer çekimi ivmesiyle aşağı düşer.
- İkisi aynı ivmeyle hızlandığından suyun bardağa göre bağıl hareketi oluşmaz ve su, bardak tabanına basınç uygulamaz.
- Tabanda sıvı basıncı farkı kalmadığı için düşüş boyunca delikten su akmaz; Ayşe suyun akmadığını gözlemler.
- Suyun kütlesi bardaktan büyük olduğu için daha hızlı düşüp delikten akacağını sanmak — serbest düşme ivmesi kütleden bağımsızdır ve ikisi için de g'dir.
- Bardak elde tutulurken su aktığı için düşerken de akmaya devam edeceğini düşünmek — serbest düşmede su bardağa göre ağırlıksız davranır ve akış kesilir.
Kendini kontrol et: Bardak ve suyun her an aynı g ivmesiyle hızlandığını düşünerek suyun bardağa göre konumunun değişip değişmeyeceğini sorgula.