Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 17
Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 17 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
3Farklı kütleli topların ve cam bilyenin yere düşme sürelerini karşılaştırıp farklılık veya benzerlik nedenlerini yazma.
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
4Aynı yükseklikten serbest bırakılan tenis topu, golf topu ve bilyenin t, 2t, 3t anlarındaki konum ve hızlarını şekilde gösterme ve kütleyle ilişkilendirme.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Hava direnci yokken ivme hepsinde g'dir. Serbest bırakmada v=gt ve h=½gt² formülleri kütle içermez; bu yüzden üç cisim her anda yan yana, aynı hızla olur.
- Havasız ortamda serbest düşen üç cismin de ivmesinin kütleden bağımsız olarak yer çekimi ivmesine (g) eşit olduğunu belirle.
- İlk hızsız harekette h=(1/2)gt² bağıntısıyla konumları t'de 1. çizgide (gt²/2), 2t'de 4. çizgide (2gt²), 3t'de 9. çizgide (9gt²/2) işaretle.
- v=gt bağıntısını kullanarak her üç cismin hız büyüklüğünü t anında gt, 2t anında 2gt, 3t anında 3gt olarak yaz.
- Üç cismin her anda aynı yatay hizada ve eşit hızda olmasından kütlenin serbest düşmeyi etkilemediği sonucuna ulaş.
- t, 2t, 3t anlarında konumları eşit aralıklı işaretlemek — hız arttığı için yer değiştirmeler 1, 4, 9 oranında artar.
- Ağır cismin daha önde ve daha hızlı olacağını düşünmek — havasız ortamda kütle ivmeyi ve hızı değiştirmez.
Kendini kontrol et: Şekildeki 9 eşit bölmede üç cismin de 1., 4. ve 9. çizgilerde yan yana olup olmadığını kontrol et.
5Serbest bırakılan cisimlerin ivmeleri ile kütle ve boyutları arasındaki ilişkiyi sınıfta eleştirel bakışla tartışıp çıkarım yazma.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Cismi hızlandıran yer çekimi kuvveti kütleyle orantılıdır, ataleti de kütleyle orantılıdır; kütle sadeleşir. Boyutun etkisi yalnız hava direnciyle ortaya çıkar, ihmal edilirse yoktur.
- Hava direncinin ihmal edildiği serbest düşmede cisme yalnızca yer çekimi kuvvetinin (G = m·g) etki ettiğini belirt.
- a = F_net/m = (m·g)/m = g bağıntısında kütlenin sadeleştiğini göstererek ivmenin kütleye bağlı olmadığını gerekçelendir.
- Havasız ortamda boyutun da ivmeyi etkilemediğini, boyut etkisinin yalnız hava direnci varken ortaya çıktığını çıkarım olarak yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Serbest düşmede ivme tüm cisimler için g kadardır; kütle ve boyut yalnızca hava direncinin bulunduğu ortamlarda düşüşü etkiler. (Hava direnci ihmal edildiğinde ivmenin kütle ve boyuttan bağımsız olduğu bilimsel gerekçesiyle açıklandığında geçerlidir.)
- Ağırlığı büyük cismin ivmesinin de büyük olacağını sanmak — kuvvetle birlikte kütle (eylemsizlik) de aynı oranda arttığından ivme değişmez.
Kendini kontrol et: Ay yüzeyinde aynı anda bırakılan çekiç ve tüyün yere birlikte ulaşmasının çıkarımını doğrulayıp doğrulamadığını kontrol et.
6Yer çekimi ivmesinin cisimlerin hızındaki değişime etkisini tartışıp ortak çıkarımı gerekçeleriyle yazma.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
İvme birim zamandaki hız değişimidir. g sabit olduğundan hız zamanla düzgün artar (v=gt) ve bu artış tüm cisimlerde aynıdır.
- İvmenin birim zamandaki hız değişimi (a = Δv / Δt) anlamına geldiğini hatırla.
- Serbest düşen cisimlerin sabit g ≈ 9,8 m/s² ivmesiyle aşağı doğru hızlandığını belirle.
- v = g·t ilişkisine göre serbest bırakılan her cismin hızının her saniye yaklaşık 9,8 m/s arttığı çıkarımını yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Sabit yer çekimi ivmesi (g) etkisiyle serbest düşen tüm cisimlerin hızı zamanla düzgün artar ve her saniye g kadar büyür. (Yer çekimi ivmesinin birim zamanda sabit miktarda hız artışı sağladığı gerekçesiyle ifade edildiğinde geçerlidir.)
- Yer çekimi ivmesi sabit olduğu için hızın da sabit kalacağını sanmak — sabit ivme, hızın her saniye eşit artması demektir.
Kendini kontrol et: İlk hızsız bırakılan cismin 1, 2 ve 3. saniye sonundaki hızlarının g, 2g, 3g olduğunu v = g·t ile doğrula.
7Serbest düşme yapan cisimlerin ivmesinin nelere bağlı olduğunu açıklama.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Hava direnci ihmal edildiğinde ivme g'dir. g, gezegenin kütlesine ve boyutuna, Dünya'da ise yükseklik ve enleme çok az bağlı olarak değişir.
- Serbest düşme tanımında hava direncinin ihmal edildiğini ve cisme yalnız ağırlık kuvvetinin etki ettiğini hatırla.
- a = g eşitliğinden ivmenin cismin kütlesine, şekline veya boyutuna bağlı olmadığını belirle.
- İvmenin yalnızca bulunulan gök cisminin özelliklerine ve Dünya üzerindeki konumuna (yükseklik, enlem), yani yerel g değerine bağlı olduğunu açıkla.
- Serbest düşme ivmesinin cismin kütlesine bağlı değiştiğini sanmak — kütle sadeleşir, ivme yalnız bulunulan yerin g değerine bağlıdır.
Kendini kontrol et: a = (m·g)/m = g bağıntısında cismin kütlesinin sadeleşip geriye yalnız g kaldığını kontrol et.