Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 220
Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 220 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
6Karekod ile simülasyona ulaşma
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz. Etkinliğin dijital içeriğini (ses, video, çalışma yaprağı) resmî EBA bağlantısından açabilirsiniz:
7Simülasyonda alan, akım ve tel uzunluğunu değiştirip kuvvetin değişimini gözlemleme
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
8Verilerden manyetik kuvvet için matematiksel modele ulaşma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Kuvvet B, i ve L ile doğru orantılıdır; açıya sinθ ile bağlıdır.
- Manyetik kuvvetin büyüklüğünün manyetik alan şiddeti (B), akım şiddeti (i) ve alandaki tel uzunluğu (L) ile doğru orantılı olduğunu belirle.
- Tel ile manyetik alan arasındaki açı θ iken alanın yalnız tele dik bileşeninin (B·sinθ) kuvvet oluşturduğunu dikkate al.
- Doğru orantılı tüm çarpanları birleştirerek matematiksel modeli F = B·i·L·sinθ biçiminde kur.
- Formülde sinθ yerine cosθ kullanmak — tel alana paralelken (θ=0°) kuvvet sıfır olduğundan dik bileşeni veren sinθ alınmalıdır.
- Değişkenlerden birini paydaya yazmak — B, i ve L büyüklüklerinin her biri kuvvetle ters değil doğru orantılıdır.
Kendini kontrol et: Modelinde θ=0° için F=0 ve θ=90° için F = B·i·L (maksimum) sonuçlarını elde ediyor musun?
9Kuvvetin yönünü ve büyüklüğünü etkileyen etmenlerle ilgili matematiksel modeli yazma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Büyüklük B, i, L ve sinθ ile orantılı; yön hem akıma hem alana dik olup sağ el kuralıyla belirlenir.
- Kuvvetin büyüklüğünü manyetik alan (B), akım şiddeti (i), alandaki tel boyu (L) ve açının sinüsüyle F = B·i·L·sinθ olarak yaz.
- Manyetik kuvvet vektörel bir büyüklük olduğundan hem akım doğrultusuna hem de manyetik alan vektörüne dik olduğunu belirt.
- Kuvvetin yönünün akım ve manyetik alan yönlerine bağlı olarak sağ el kuralıyla bulunduğunu modele ekle.
- Yalnızca F = B·i·L·sinθ büyüklük bağıntısını yazıp yönü atlamak — soru hem büyüklüğü hem de kuvvetin yönünü istemektedir.
- Kuvvetin yönünü manyetik alanla aynı yönde sanmak — manyetik kuvvet hem akıma hem de manyetik alana diktir.
Kendini kontrol et: Yazdığın ifadede hem kuvvetin büyüklük formülü (F = B·i·L·sinθ) hem de yön bulma yöntemi (sağ el kuralı) yer alıyor mu?
10-solSoldaki tel için kuvvetin yönü (alan yukarı, akım sağa)
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Sağ el: dört parmak akım yönünde (sağ), alan yukarı; başparmak sayfadan dışarı çıkar.
- Soldaki şekilde akım (i) sayfa düzleminde sağa, manyetik alan (B) ise sayfa düzleminde yukarı doğrudur.
- Sağ elin dört parmağını akım yönünde sağa uzat ve avuç içi yukarı (alan yönüne) bakacak biçimde eli konumlandır.
- Dört parmağa dik açılan başparmak sayfa düzleminden dışarıyı (okuyucuya doğru, ⊙) gösterdiğinden kuvvetin yönünü dışarı doğru olarak belirle.
- Sol eli kullanmak veya avuç içini aşağı çevirmek — bu durumda kuvvet yönü tam tersi yani sayfa düzleminden içeri bulunur.
- Sağ el kuralında akım ile manyetik alanın yerini karıştırmak — vektör sırası tersine dönerse kuvvet yanlışlıkla sayfa içine doğru bulunur.
Kendini kontrol et: Bulduğun kuvvet yönü hem sağa giden akıma hem de yukarı yönlü manyetik alana dik mi?
10-sağSağdaki tel için kuvvetin yönü (alan sola, akım sayfadan dışarı)
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Akım dışarı, B sola olduğunda i × B vektörü aşağıyı gösterir.
- Sağdaki şekilde nokta (⊙) sembolü akımın (i) sayfa düzleminden dışarı olduğunu, oklar ise manyetik alanın (B) sola yöneldiğini gösterir.
- Sağ elin dört parmağını sayfa düzleminden dışarı (kendine doğru) tut ve avuç içi sola (alan yönüne) bakacak şekilde çevir.
- Dört parmağa dik açılan başparmak sayfa düzleminde aşağıyı gösterdiğinden manyetik kuvvetin yönünü aşağı doğru olarak belirle.
- Nokta (⊙) sembolünü sayfa düzleminden içeri doğru sanmak — içeri yön çarpı (⊗) ile, dışarı yön nokta (⊙) ile gösterilir.
- Sol el kullanmak — sol el kullanıldığında başparmak ters yönü göstererek kuvvetin yukarı doğru olduğu hatasına yol açar.
Kendini kontrol et: Sağ elinin dört parmağı sana doğru, avuç için sola baktığında başparmağın aşağıyı gösteriyor mu?
11-a2. durumda kuvvetin 1. duruma göre değeri (tel uzunluğu 2L)
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
F, L ile doğru orantılıdır; L iki katına çıkınca kuvvet iki katı olur.
- 1. durum: B, i, L ve F1; 2. durumda yalnız tel uzunluğu 2L olmuştur.
- F = B·i·L olduğundan kuvvet tel uzunluğuyla doğru orantılıdır.
- F₂ = B·i·(2L) = 2·B·i·L.
- F1 = B·i·L yerine yazılırsa F₂ = 2F1 bulunur.
- Tel alana dik (θ=90°) verildiği hâlde açı çarpanında hata yapmak — sin90°=1 olduğundan F = B·i·L bağıntısı doğrudan kullanılır.
- Uzunluk iki katına çıkınca kuvvetin karesiyle artıp 4F1 olacağını sanmak — F bağıntısında L birinci dereceden çarpandır.
Kendini kontrol et: F₂/F1 = (B·i·2L)/(B·i·L) oranını sadeleştirdiğinde 2 sayısını elde ediyor musun?
11-b3. durumda kuvvetin 1. duruma göre değeri (akım 2i)
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
F, i ile doğru orantılıdır; akım iki katına çıkınca kuvvet iki katı olur.
- 1. durum: B, i, L ve F1; 3. durumda yalnız akım 2i olmuştur.
- Alana dik telde kuvvet F = B·i·L'dir; F akımla doğru orantılıdır.
- F3 = B·(2i)·L = 2·B·i·L.
- F1 = B·i·L yerine yazılırsa F3 = 2F1 bulunur.
- Akım iki katına çıkınca dış alanın da iki katına çıktığını varsaymak — tabloda dış manyetik alan B sabit tutulmuştur.
Kendini kontrol et: F3/F1 = (B·2i·L)/(B·i·L) oranını sadeleştirdiğinde 2 değerini buluyor musun?
11-c4. durumda kuvvetin 1. duruma göre değeri (alan 2B)
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
F, B ile doğru orantılıdır; alan iki katına çıkınca kuvvet iki katı olur.
- 1. durum: B, i, L ve F1; 4. durumda yalnız alan 2B olmuştur.
- F = B·i·L olduğundan kuvvet alanla doğru orantılıdır.
- F4 = (2B)·i·L = 2·B·i·L.
- F1 = B·i·L yerine yazılırsa F4 = 2F1 bulunur.
- Manyetik alan iki katına çıktığında akımın yarıya düşeceğini sanmak — tabloda i ve L sabit tutularak yalnız alan 2B yapılmıştır.
Kendini kontrol et: F4/F1 = (2B·i·L)/(B·i·L) oranını sadeleştirdiğinde 2 sonucuna ulaşıyor musun?