Ana sayfa›Kitaplar›Fizik 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 221
Fizik 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 221 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
aTablodaki dört durum için manyetik kuvvet büyüklüklerini matematiksel modelle yazma
Çözüm Yolu
Manyetik alana dik telde kuvvet F = B·i·L ile bulunur. Sayfa 220'deki tabloda 2. durumda L, 3. durumda i, 4. durumda B iki katına çıkar; her biri kuvveti iki katına çıkarır.
- Sayfa 220'deki tabloya bakalım: 1. durum B, i, L; diğer durumlarda yalnız bir değişken iki katına çıkarılmış.
- Alana dik düz telde kuvvet F = B·i·L modeliyle bulunur; 1. durumda F1 = B·i·L.
- 2. durumda tel uzunluğu 2L: F₂ = B·i·2L = 2F1.
- 3. durumda akım 2i: F3 = B·2i·L = 2F1.
- 4. durumda alan 2B: F4 = 2B·i·L = 2F1. Kontrol: her değişken kuvvetle doğru orantılı olduğundan her biri kuvveti iki katına çıkarır.
- Değişken iki katına çıkınca kuvvetin dört katına çıkacağını sanmak — F = B·i·L bağıntısında tüm çarpanlar birinci derecedendir, kuvvet iki katına çıkar.
- Telin alana dik olduğunu gözden kaçırmak — tel manyetik alana dik verildiğinden sin90° = 1 olur ve ek açı çarpanı gelmez.
Kendini kontrol et: F₂, F3 ve F4 ifadelerinde B·i·L yerine F1 yazdığınızda üçünün de 2F1 çıktığını doğruladınız mı?
bElde edilen sonuçlardan manyetik kuvvet ile değişkenler arasındaki ilişkiyi genelleme
Çözüm Yolu
Üç değişkenden biri iki katına çıkarılınca kuvvet de iki katına çıktı. Kuvvetin yönü ise sağ el kuralıyla bulunur ve hem akıma hem alana diktir.
- 1. durumdaki F1 = B·i·L ifadesini diğer üç durumun sonuçlarıyla tek tek karşılaştırın.
- Tel uzunluğu 2L olduğunda F₂ = 2F1 çıktığından kuvvetin tel uzunluğuyla doğru orantılı olduğunu belirleyin.
- Akım 2i ve alan 2B yapıldığında F3 = 2F1 ve F4 = 2F1 olduğundan kuvvetin i ve B ile doğru orantılı olduğunu görün.
- Üç değişkeni birleştirerek alana dik telde manyetik kuvvetin B, i ve L ile doğru orantılı olduğunu (F = B·i·L) genelleyin.
- Değişkenlerden birini ters orantılı sanmak — tablodaki her artış kuvveti aynı oranda büyüttüğünden B, i ve L ile doğru orantı vardır.
Kendini kontrol et: Genellemeniz manyetik alan şiddeti, akım şiddeti ve tel uzunluğunun üçünü de doğru orantılı olarak içeriyor mu?