Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 223
Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 223 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
aPozitif yüklü iyonlara etki eden manyetik kuvvetin yönünü belirtme
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Kan sola akar, manyetik alan kuzey kutbundan güneye, yani sayfa düzleminden içeri doğrudur. Sağ el kuralına göre pozitif yüke etki eden kuvvet aşağı yönlüdür.
- Şekilden kanın ve içindeki pozitif iyonların akış hızı yönünün sola doğru olduğunu belirleyin.
- Manyetik alan çizgilerinin N kutbundan S kutbuna, yani sayfa düzleminden içeri doğru yöneldiğini tespit edin.
- Sağ elin dört parmağını hız yönünde (sola), avuç içini manyetik alan yönünde (sayfadan içeri) tutun.
- Dört parmağa dik açılan başparmağın aşağıyı gösterdiğini belirleyerek pozitif iyonlara kuvvetin damarın alt kısmına doğru etki ettiğini yazın.
- Manyetik alanı S kutbundan N kutbuna doğru almak — alan çizgileri daima N kutbundan çıkıp S kutbuna girer, aksi hâlde yön ters bulunur.
- Sol el kullanmak — sağ el kuralı sol elle uygulanırsa pozitif iyonlara etki eden kuvvet yanlışlıkla yukarı yönlü bulunur.
Kendini kontrol et: Sağ elinizin dört parmağı solu ve avuç içi sayfadan içeriyi gösterirken başparmağınız damarın alt kısmını gösteriyor mu?
bDamarın alt ve üst kısımlarında biriken iyonların yük işaretlerini belirtme
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Pozitif iyonlar aşağı sapar. Negatif iyonlarda kuvvet ters yönde olduğundan yukarı sapar.
- Pozitif (+) iyonlara etki eden manyetik kuvvet aşağı yönlü olduğundan damarın alt kısmında pozitif iyonların biriktiğini belirleyin.
- Aynı hız ve manyetik alanda negatif (-) iyonlara etki eden kuvvetin pozitif iyonların tam tersi yönde, yani yukarı doğru olduğunu dikkate alın.
- Yukarı sapan negatif (-) iyonların damarın üst kısmında, pozitif (+) iyonların ise alt kısmında biriktiğini yazın.
- Negatif iyonların da aynı yöne sapacağını düşünmek — yük işareti değiştiğinde manyetik kuvvetin yönü tam tersine döner.
Kendini kontrol et: Zıt yüklü iyonların damarın karşıt duvarlarında (altta +, üstte -) toplandığını kontrol ettiniz mi?
cElektrotların ve voltmetrenin görevini açıklama
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Ölçülen gerilim V = E·d olduğundan E bulunur ve buradan kanın akış hızı hesaplanır.
- Damarın alt ve üst duvarlarında biriken zıt yüklü iyonların bu iki bölge arasında elektriksel alan ve potansiyel farkı oluşturduğunu belirleyin.
- Damarın üst ve alt kısmına yerleştirilen elektrotların bu potansiyel farkını algılayıp devreye ilettiğini açıklayın.
- Elektrotlara bağlı voltmetrenin ise oluşan bu potansiyel farkını (gerilimi) ölçtüğünü ifade edin.
- Voltmetrenin damara dışarıdan akım verdiğini sanmak — voltmetre devreye enerji vermez, yalnızca biriken yüklerin oluşturduğu potansiyel farkını ölçer.
Kendini kontrol et: Açıklamanızda hem elektrotların potansiyel farkını algılamasına hem de voltmetrenin bu farkı ölçmesine yer verdiniz mi?
çKan akış hızını manyetik ve elektriksel kuvvetle ifade etme
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Dengede elektriksel kuvvet manyetik kuvvete eşittir: q·E = q·v·B. Yük miktarı sadeleşir ve akış hızı v = E/B bulunur.
- Verilen: manyetik alan B, elektrik alan E, iyon yükü q; istenen: akış hızı v.
- İyona etki eden manyetik kuvvet q·v·B, elektriksel kuvvet q·E'dir.
- Sapma bittiğinde iki kuvvet dengededir: q·E = q·v·B.
- q sadeleşir; akış hızı v = E/B bulunur.
- Oranı ters kurarak v = B/E yazmak — q·v·B = q·E eşitliğinde hız yalnız bırakılırken iki taraf da B'ye bölünür, v = E/B olur.
- İfadede yük miktarı q'yu bırakmak — aynı iyona etki eden her iki kuvvette de q çarpanı bulunduğundan sadeleşir.
Kendini kontrol et: Bulduğunuz v = E/B ifadesini q·v·B bağıntısında yerine yazdığınızda q·E elektriksel kuvvetini elde ediyor musunuz?